Blog Post

အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ ေရွ႔သို႔ဆက္လွမ္းေနတဲ့ SWAN

Photo: Ying Han Fah

မလိခ။             ။

၁၉၉၆-၉၈ ခုႏွစ္ (၂)ႏွစ္တာကာလ။

ေက်းရြာေပါင္း ၁၅၀၀ နီးပါး ဖ်က္ဆီးခံခဲ့ရသည္။ လူေပါင္း ၃ သိန္းေက်ာ္သည္ နယ္စပ္ကို ျဖတ္ ေက်ာ္၍ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ျမန္မာအစိုးရ တပ္မေတာ္၏ ရွမ္းျပည္အတြင္း ထိုုးစစ္၏ ေနာက္ဆက္တြဲမ်ား ျဖစ္သည္။

“ျဖတ္ေလးျဖတ္ကို အစုိးရက လုုပ္ခဲ့တယ္။ လူ ၃ သိန္းေက်ာ္ဟာ ဒီနယ္စပ္ကုုိ ေရာက္ရွိလာတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အမ်ားဆံုးခံရတာက အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ကေလးေတြဘဲ၊ သူတို႔ကုိေတြကုုိ ကူညီဖုုိ႔ ဘယ္အဖြဲ႔ အစည္းမွ မရွိေသးဘူး။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔လူႀကီးေတြက စဥ္းစားၿပီးေတာ့ ဒီအမ်ဳိးသမီးနဲ႔ကေလး ေတြကုိ ကူညီရမယ္။ သူတုုိ႔ကုိ ကူညီဖို႔ အဖြဲ႔အစည္းရွိမွျဖစ္မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ က်မတို႔ကို သူတုိ႔က ေခၚလုုိက္တာ”

ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးေရးရာ ဆက္သြယ္လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေရးအသင္း (SWAN) ျဖစ္ေပၚလာပံုကို အဖြဲ႔ ၏ ေျပာေရးဆုုိခြင့္ရွိသူ ယိင္းဟန္ဖက ေျပာျပေနျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာအစိုးရ တပ္မေတာ္၏ ထိုးစစ္အတြင္း ျဖတ္ေလးျဖတ္စံနစ္ကို က်င့္သံုးခဲ့သလိုု လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားျဖစ္သည့္ အတင္းအဓမၼေျပာင္းေရႊ႕ေစျခင္း၊ ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း၊ အစုလုိက္ အျပံဳလုိက္ သတ္ျဖတ္ျခင္းႏွင့္ အစီအစဥ္ခ်မုုဒိန္းက်င့္ျခင္းမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့မႈမ်ားက ရွမ္းရြာသူ ရြာသားမ်ားကို အိမ္နီးခ်င္းထိုင္းႏိုင္ငံသိုု႔ ထြက္ေျပးေစခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု SWAN အဖြဲ႔က ေျပာျပ သည္။

၄င္းတို႔အား ကူညီႏုိင္ရန္အတြက္ ေက်ာင္းဆရာမမ်ား၊ သူနာျပဳဆရာမမ်ား၊ လူမႈေရး၊ စာေပယဥ္ ေက်းမႈ လႈပ္ရွားသူမ်ား စုစည္း၍ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ မတ္ (၂၈) ရက္ေန႔တြင္ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕၌ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီး (၄၀) ေက်ာ္ႏွင့္ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္။

ယခုုေတာ့ “စြမ္း”ဟု အတိုေကာက္ေခၚေ၀ၚၾကသည့္ SWAN အဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းခဲ့သည္မွာ မတ္လ (၂၈) ရက္ေန႔တြင္ (၁၈) ႏွစ္တင္းတင္းျပည့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

စြမ္းသည္ ထုိင္းနယ္စပ္တြင္ ဖြဲ႔စည္းသည့္ ပထမဆံုုးေသာ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ က ထုတ္ျပန္ခဲ့ေသာ မုဒိန္းက်င့္ခြင့္လုုိင္စင္ (License to Rape) အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ ျမန္မာ ႏုိင္ငံတြင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအေပၚ စစ္တပ္၏ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို လူထုက ပုိမုိသိရွိ လာခဲ့ၿပီး ႏုိင္ငံတကာက စြမ္းအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔ကုိ အသိအမွတ္ျပဳလာခဲ့သည္ဟု ယိင္းဟန္ဖက ေျပာျပ သည္။

“ဒီမုုဒိန္းက်င့္ခြင့္ရလုုိင္စင္ အစီအရင္ခံစာနဲ႔ ပတ္သက္လိုု႔ က်မတို႔ ၂၀၀၂ ခုုႏွစ္ကတည္း SHRF နဲ႔ တြဲၿပီးေတာ့ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ထိ က်မတုိ႔ အစိုးရရဲ့ နာမည္ပ်က္စာရင္း (Black List) ထဲမွာ ေနခဲ့ရပါ တယ္။ ၂၀၁၀ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စတင္ေဆာင္ရြက္လာတဲ့ ေနာက္ပုိင္းမွာမွ က်မတုိ႕ကို ျပည္ဝင္ခြင့္ေပးခဲ့ တယ္။ က်မတို႔ကို လက္ခံခဲ့ပါတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ရိုက္ခတ္မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့သလို ေအာင္ျမင္မႈ ေတြ လည္း ရွိခဲ့ပါတယ္” (SHRF မွာ ရွမ္းလူ႔အခြင့္အေရးေဖာင္ေဒးရွင္း ျဖစ္သည္)

ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ပါဝင္ေသာ အဓမၼျပဳက်င့္ခံခဲ့ရသည့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ အမွန္တရား ေဖာ္ထုတ္ရန္ႏွင့္ တရားမွ်တမႈ ရရွိရန္အတြက္ စြမ္းအဖြဲ႔မွ လံုျခံဳသည့္ေနရာတြင္ ထားရွိ၍ ၄င္းတို႔ အား စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ကုသေပးျခင္း၊ အလုပ္အကုိင္မ်ား ရွာေဖြေပးျခင္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေပးသျဖင့္ ယခုအခ်ိန္တြင္ လုပ္ငန္းကုိယ္စီ ရွိေနၾကၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆုိပါသည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း လက္ရွိရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္း တုိက္ပြဲျဖစ္ပြားေနေသာ ေဒသမ်ားရွိ အမ်ဳိးသမီး မ်ား၏ ဘဝ လံုျခံဳမႈ မရွိေသးသျဖင့္ စိမ္ေခၚမႈမ်ား ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု ယိင္းဟန္ဖက ေျပာသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏုုိင္ငံရွိ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီး အမ်ားစုုက ပညာသင္ၾကားခြင့္ မရျခင္း၊ ပညာသင္ၾကားခြင့္ အေပၚ အားေပးမႈနည္းပါးျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ထိန္းသိမ္းေရးအျပင္ မိသားစုဝင္ေငြအတြက္ ရွာေဖြေနရ ဆဲျဖစ္၍ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အသိပညာ၊ ဗဟုသုတမ်ား အားနည္းမႈရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု သူက ဆုိပါသည္။

Photo: Ying Han Fah

ရွမ္းျပည္နယ္ လားရိႈးၿမိဳ႔ရွိ ႀကီးမားသည့္ ခန္းမက်ယ္တခုုထဲမွာ ေရာင္စံုရွမ္းရိုးရာဝတ္စံုမ်ား ဝတ္ဆင္ ထားေသာ ရွမ္းအမ်ဳးိသမီးမ်ားသည္ ေပ်ာ္ရႊင္တက္ၾကြမႈမ်ားျဖင့္ ႀကိဳဆုိႏႈတ္ဆက္ေနသည္။ ထုိအ ခန္းက်ယ္ႀကီးထဲတြင္ (၁၈) ႏွစ္အတြင္း ရွမ္းအမ်ဳိးသမိီးမ်ား၏ လႈပ္ရွားမႈဓါတ္ပံုမ်ား ျပသထားၿပီး တက္ေရာက္လာသူ အမ်ားအျပားၾကည့္ရႈေနၾကသည္။

၁၈ ႏွစ္အတြင္း စြမ္း၏ အဓိက လုုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္သည့္ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ အမ်ဳိးသမီးဘဝ ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္ေရး၊ အမ်ဳိးသမီး စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရးႏွင့္ သတင္းနဲ႔ ျပန္ၾကားေရးဟူေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ ၄ ရပ္ကုိ ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ခဲ့ရာ ထုိအထဲမွ အမ်ဳိးသမီးမ်ား က်န္းမာေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး စြမ္းရည္ ျမွင့္တင္ေရးကုိ ပိုမိုလုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

စြမ္းမွ က်န္းမာေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေက်းရြာေပါင္း (၇၀) ေက်ာ္သုိ႕ အသိ ပညာေပးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ျပီး ယခုုဆုုိလွ်င္ ေက်းရြာေပါင္း (၁၀၀) ေက်ာ္သည္အထိ က်န္းမာေရး အသိပညာေပးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္ျခင္းသည္ ေအာင္ျမင္မႈတခုျဖစ္သည္္။

ထုုိ႔ျပင္ စြမ္းမွ ၁၉၉၉ ခုုႏွစ္မွ ယခုုထိ အမ်ဳိးသမီး စြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေရးအတြက္ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီး မ်ားကုိ အလုပ္သင္ အစီအစဥ္မ်ား ဖြင့္လွစ္ေပးျခင္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ အမ်ဳိးသမီးငယ္ ေခါင္းေဆာင္ မႈေက်ာင္းႏွင့္ တက္သစ္စ အမ်ဳိးသမီးေခါင္းေဆာင္မႈသင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ျခင္းျဖင့္ အရည္အေသြး ရွိေသာ အမ်ဳိးသမီး အမ်ားအျပားကုိ ေမြးထုတ္ေပးေနသည္။

ပညာေရးတြင္လည္း ထုုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ေက်ာင္းေပါင္း (၁၀) ေက်ာင္းေက်ာ္ ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ၿပီး ေက်ာင္းသားေပါင္း (၂၀၀၀) ေက်ာ္အတြက္ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈမ်ားႏွင့္ သင္ၾကားပို႔ခ်ေပးမႈမ်ား လုပ္ ေဆာင္ေပးေနသည့္ အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။

“ျပည္ပမွာက က်မတုုိ႔ရဲ႕ ေရႊေျပာင္းအလုုပ္သမားေတြရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီး IDP ေတြ၊ Refugee ေတြ ရွိတယ္။ သူတုိ႔ေတြကို ကူညီေထာက္ပံ့တဲ့အဖြဲ႔ေတြ အရမ္းနည္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ သူတို႔ေတြကုုိ ဆက္ကူညီေပးႏိုင္ဖုိ႔ က်မတို႔ ျပည္ပမွာဆက္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းမွာလည္း ထုိနည္း လည္းေကာင္း ဆက္လုပ္ပါ့မယ္”ဟု သူကေျပာသည္။

၁၈ ႏွစ္ၾကာကာလပတ္လံုုး အခက္အခဲမ်ားစြာျဖတ္သန္းခဲ့ရာတြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဓေလ့ထံုးတမ္း၊ က်ားမ ခြဲျခားဆက္ဆံေရး၊ က်ားမတန္းတူညီမွ်မႈ မရွိေသးသည့္ ေနရာေဒသမ်ားတြင္ အမ်ဳိးသမီး အဖြဲ႔အစည္း ထူေထာင္၍ လႈပ္ရွားလာခဲ့ကတည္းက အခက္အခဲနွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာကုုိ ျဖတ္သန္း ႏုိင္ခဲ့သည္ဟုု စြမ္း၏ အတုိင္ပင္ခံအဖြဲ႔ဝင္ တစ္ဦး နန္းမြန္းကိန္က ေျပာသည္။

“ထုိင္းမွာဆုုိေတာ့ ကုိယ္ရဲ႕ ႏုိင္ငံလည္းမဟုတ္ဘူး။ လႈပ္ရွားမႈေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္လို႔ မရတာေတြ ရွိခဲ့တယ္။ အခုလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလုိဘဲ ၂၀၁၀ က်မတို႔ စဝင္လုပ္တုန္းက စြမ္းဆို ၿပီးေတာ့ မိတ္ဆက္ဖို႔ အရမ္းခက္ခဲတယ္။ စြမ္းဆုိတဲ့ နာမည္ကုိ စစ္တပ္ဘက္က အမည္မဲစာရင္းမွာ ထည့္ထားတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ NLD အစုိးရတက္လာတဲ့ ေနာက္ပုိင္းမွ နည္းနည္း လႈပ္ရွားလုုိ႔ ရလာတယ္လုိ႔ ေျပာလုိ႔ရတယ္”

လက္ရွိ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပုိင္းတြင္ တပ္မေတာ္၏ ထိုးစစ္ဆင္မႈမ်ားရွိေနဆဲ ျဖစ္၍ အမ်ဳိးသမီး မ်ား၏ လံုုျခံဳမႈအတြက္ စိုးရိမ္ေနရဆဲျဖစ္ၿပီး ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးမ်ားသာမက ျမန္မာႏုုိင္ငံရွိ တုုိင္းရင္းသူ အမ်ဳးိသမီးမ်ားအားလံုး စည္းလံုးညီညြတ္စြာျဖင့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားကုိ ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည့္ ဥပေဒ မ်ား ရရွိရန္ႏွင့္ က်ားမတန္းတူေရးႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရးတို႔ကုိ လက္တြဲ ႀကိဳးပမ္း သြားၾကရန္ နန္းမြန္းကိန္က တုိက္တြန္းလိုက္သည္။

“က်မတိုု႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ စုစုစည္းစည္းနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕က႑နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ က်ားမတန္းတူ ေရး၊ က်ားမခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ၊ လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ တႏုိင္ငံလံုးမွာ ရွိေနေသး တယ္။ က်မတို႔ အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြ မရွိေသးဘူး။ က်ဴးလြန္တဲ့ လူ ေတြကုိလည္း ခံုရံုးတင္ၿပီးေတာ့မွ စစ္ေဆးအေရးယူတာေတြ မရွိေသးဘူး၊ ဒါေတြအမ်ားႀကီး က်မ တို႔ လုပ္ေဆာင္ရဦးမယ္။ အဲဒါကုိ က်မတို႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ အတူတကြပူးေပါင္း လက္တြဲၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ရယ္၊ အမ်ဳိးသားေတြကလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြလုပ္၊ အမ်ဳိးသမီးအေရးဘဲ ဆုိတာ မ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ ကူညီပံ့ပုိးၿပီးေဆာင္ေပးရမယ္။ ဒါမွ ႏုိင္ငံတခုလံုးက ဖြံ႔ၿဖိဳးမယ္”

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)