Blog Post

ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမ၊ သူတို႕ဘ၀

Photo: Nang Seng Nom (HI)

 

နန္းဆုိင္ႏြမ္ (ခ်င္းမုိင္)။            ။

ကေလးငယ္ေတြကို ေပြ႕ခ်ီထားျပီး ဟိုဟိုဒီဒီသြားလာေနၾကတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ေတြ႕ရသလို၊ မိခင္လို႕ထင္ရသူ တခ်ဳိ႕လည္း ပလပ္စတစ္ဖ်ာေပၚမွာ သိပ္ထားတဲ့ လသားအရြယ္ကေလးငယ္ေတြကို ျခင္မကိုက္ေအာင္ ယပ္ခပ္ေပး ေနၾကတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

တခ်ိဳ႕အမ်ဳိးသမီးေတြကေတာ့ ကေလးငယ္ေတြကို ေက်ာနဲ႕ ရင္ဘတ္ေတြမွာပိုးထားလို႔ ေထာင္ခ်ီတဲ့လူအုပ္ၾကားမွာ ေနရာမေပ်ာက္ေအာင္ အတင္းတိုးေ၀ွ႕တန္းစီေနၾကတာေတြ႕ရျပီး ဒီျမင္ကြင္းထဲကသူေတြဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ေရႊ႕ ေျပာင္းအလုပ္သမားကဒ္ရဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနၾကတဲ့ ျမန္မာျပည္က အမ်ိဳးသမီးေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

သူတို႕ဟာ ခ်င္းမုိင္ခရိုင္အတြင္းမွာ ေနထိုင္တဲ့  ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား အမ်ိဳးသမီးေတြျဖစ္ၾကၿပီး  အလုပ္သမား ကဒ္ရဖုိ႔အတြက္ အခက္အခဲမ်ိဳးစံုၾကားက လာေရာက္တိုးေ၀ွ႕ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကသူေတြပါ။

ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕က အလုပ္သမားလက္မွတ္လုပ္တဲ့ေနရာ (one stop service) ဟာ ပြဲေတာ္ႀကီးတခုလုိ စည္ကားေန ေပမယ့္ ဒီေနရာကိုေရာက္ေနတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမေတြကေတာ့ အလုပ္သမားကဒ္ရရွိဖုိ႔  အခက္အခဲေတြၾကား ကေန တခ်ဳိ႕လည္း သူတုိ႔ရဲ႕ႏို႕စို႕ကေလးေတြကိုပါ ေခၚလာၾကရၿပီး အမုိးမရွိ၊ အကာမရွိတဲ့ေနရာမွာ ျဖစ္သလို ည အိပ္ေစာင့္ေနၾကရလို႕ ပဲြေတာ္ၾကီးလို မခံစားႏိုင္ၾကရွာပါဘူး။

“ ဒီမွာအိပ္ရတာ (၂)ညရွိျပီ။ ကေလးက အခုမွ(၅)လပဲရွိေသးတယ္။ က်မလာေတာ့ ေခၚလာရတာေပါ့။ ေနပူလာ ရင္ ေနရိပ္တဲ့ေနရာရွာျပီး ေနရတာေပါ့။ ညဆုိရင္ ဖ်ာေလးခင္းၿပီး အိပ္ရတာေပါ့” လို႔ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ဖန္ျမိဳ႕မွ ခ်င္းမုိင္ အထိ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားကဒ္ လာလုပ္တဲ့ နန္းလွေအာင္က ေျပာပါတယ္။

အလုပ္သမားကဒ္လုပ္တဲ့ေနရာေတြကို ၾကည့္လုိက္ရင္ ဟိုနားတစု ဒီနားတစုနဲ႔ အလုပ္သမေတြဟာ ေနရာထိုင္ခင္း အဆင္မေျပတာေတြကို ေခါင္းထဲမထည့္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ သူတို႔အလုပ္သမားကဒ္ ရဖို႔အတြက္သာ ေတြးပူပန္ေန ၾကပါတယ္။

Photo: Nang Seng Nom (HI)

“ ေန႔လည္ဆို ေနကအရမ္းပူ၊ လူေတြကမ်ား၊ အန႔ံအသက္ေတြကဆိုး၊ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသမီးေတြ မူးလဲၾကတာေတာင္ ရွိတယ္။ ေန႔တုိင္းလုိလုိ တေယာက္မဟုတ္တေယာက္ မူးလဲၾကတယ္” လုိ႔ နန္းလွေအာင္က သူႀကံဳေတြ႔ရတဲ့ အေျခအေနေတြကို ေျပာျပပါတယ္။

ထုိင္းႏုိင္ငံအတြင္းက ေရြ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ားအတြက္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ (Work Permit) နဲ႔ ေနထုိင္ခြင့္ ဗီဇာ သက္တမ္းမ်ားကုိ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၅)ရက္မွစတင္ျပီးေတာ့ မတ္လ(၃၀)ရက္ေန႔အထိ ျပဳလုပ္ေပးေနတာပါ။

ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ရက္အတြင္း ၿပီးစီးႏိုင္ဖို႕ ခ်င္းမုိင္နဲ႔ အလွမ္းေဝးတဲ့ ေနရာကေန ခ်င္းမိုင္က အလုပ္သမားရံုးကို ညအိပ္ညေန လာေရာက္ေစာင့္ဆိုင္းေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားအမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြဟာ အနံ႔အသက္ဆုိးရြားလွတဲ့ အမႈိက္ပံုေတြေဘးမွာ ထီး ေလးေတြဖြင့္ေဆာင္းျပီး ထိုင္ေနၾကတာေတြလည္း ေတြ႕ရပါတယ္။

“ က်မတုိ႔ ျမန္မာျပည္ျပန္၊ ရြာျပန္ အလုပ္လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း ဝင္ေငြက ပံုမွန္မရွိဘူးေလ။ ဘာမွလည္း လုပ္စားလုိ႔ မလြယ္ဘူး။ ဒီမွာကေတာ့ ခက္ခဲေပမယ့္ ပံုမွန္ဝင္ေငြရတယ္” လုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ မယ္ေဟာင္ေဆာင္ျမိဳ႕မွာ (၁၀)ႏွစ္ ေက်ာ္ အလုပ္လာလုပ္ေနတဲ့ နန္းေအးျမင့္က ေျပာပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီးေတာ့လည္း “  က်မတုိ႔ဆုိ ဒီမွာလာလုပ္ေနတာ(၂)ညနဲ႔ (၃)ရက္ရွိၿပီ၊ ကေလးေခၚလာရေတာ့ မလြယ္ ဘူး။ ေန႔ဆုိေနပူ၊  ညက်ျခင္ကိုက္။ အလုပ္သမားကဒ္ မလုပ္ရင္လည္း မရေတာ့ မတတ္ႏုိင္ဘူးေလ” ဆုိၿပီး စိတ္ ညစ္ေနတဲ့မ်က္ႏွာနဲ႕ ေျပာျပပါတယ္။

လူေထာင္ေက်ာ္ၾကားမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြအဖို႕ ေယာက္်ားသားေတြနဲ႕ အလုအယက္ တန္းစီ တိုးေ၀ွ႕ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြကေတာ့ ေျပာလို႔မကုန္ႏုိင္ေအာင္ပါပဲလို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားကဒ္ သြားလုပ္ေန ၾကတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

“ လူကလည္းစံု၊ ေယာက္်ားေရာ မိန္းမေရာ ၾကပ္သိပ္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြလည္း အတူတူတန္းစီရ၊ လူေတြ တအားမ်ား၊ အနံ႔ေတြကလည္း အစံုပဲဆိုေတာ့ မူးလဲၾကတဲ့အထိပါပဲ” လုိ႔ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားကဒ္ သြားေရာက္ လုပ္တဲ့ မခင္ဖုန္းက ေျပာပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ တရားဝင္ ေနထိုင္လုပ္ကိုင္ခြင့္ ရရွိေရးအတြက္ ထုတ္ေပးေနတဲ့ Certificate of Identity (CI) မွတ္ပံု တင္စာအုပ္နဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားကဒ္ကို တေနရာတည္းမွာပဲ လုပ္ေပးတဲ့အတြက္ ခ်င္းမုိင္ခရုိင္အတြင္းမွာ ေန ထိုင္အလုပ္လုပ္ကိုင္ေနၾကတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြအားလံုး လာေရာက္စုျပံဳေနလို႕ အခုလို ၾကပ္သိပ္ျပီး ၾကန္႕ၾကာေနတာျဖစ္တယ္လို႕ သူက ဆက္ေျပာျပပါတယ္။

Photo: Nang Seng Nom (HI)

ခ်င္းမုိင္မွာေနတဲ့သူေတြအတြက္ သိပ္မခက္ခဲေပမယ့္ အေဝးကလာရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ေတာ့ ညေရးည တာေတြမွာ ကေလးနဲ႔လာတဲ့သူေတြဆို ပိုေတာင္ခက္ခဲေသးတယ္” လုိ႔ မခင္ဖုန္းက ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

လူေထာင္ခ်ီၾကားထဲ တုိကင္လက္မွတ္ရဖုိ႔အတြက္ တုိးေဝွ႕တန္းစီေနခ်ိန္မွာ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးသားေတြက အမ်ိဳးသမီး ေတြကို ထိကပါး ရိကပါး စေနာက္တာေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ အလုပ္သမားကဒ္သြားလုပ္တဲ့ မငယ္က ေျပာပါတယ္။

“ ဒီေလာက္ လူအုပ္ၾကားမွာ ပူေလာင္စိတ္ညစ္ရတဲ့အထဲ မိန္းမျမင္တာနဲ႔ စခ်င္တဲ့ေကာင္ေတြလည္း ရွိေသးတယ္။ က်မရဲ႕ အေရွ႕နဲ႔ အေနာက္ကဆုိ ေယာက်္ားျဖစ္ေနေတာ့  လူကိုက်ံဳ႕ၿပီးေတာ့ ရပ္ရတယ္။ ႏွမခ်င္းစာနာတဲ့စိတ္ေတြ လည္း မရွိၾကေတာ့ ပိုဆိုးတာေပါ့” လုိ႔ မငယ္က ဆုိပါတယ္။

ညေရးညတာ လမ္းေဘးမွာ အိပ္ရလို႔ လံုၿခံဳမႈမရွိသလို၊ တကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးနဲ႔ အိမ္သာသြားလာဖို႔ အခက္အခဲ ေတြ ရွိပါတယ္လို႕ အလုပ္သမားကဒ္သြားလုပ္ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ဆုိၾကပါတယ္။

“ အိမ္သာေတြက ေရမဆင္းဘူး။ ေရနည္းေတာ့ ရာသီလာတဲ့ မိန္းကေလးေတြအတြက္ သိပ္ဒုကၡေရာက္တယ္။ ညစ္ပတ္ေနတာပဲ။ သြားရတာလည္းေဝးေတာ့ ညေရးညတာဆုိ လူ ၄၊ ၅ ေယာက္နဲ႔မွ သြားရဲတာ” လို႔  အလုပ္ သမားကဒ္ သြားလုပ္တဲ့ မခမ္းသီက ေျပာပါတယ္။

ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမေတြအတြက္ ေန႔ခင္းပိုင္းမွာေတာ့ ျပႆနာ သိပ္မရွိေပမယ့္ ညဘက္ပုိင္းေတြမွာ မုိးခ်ဳပ္ထိ ထိုင္ေစာင့္ရတဲ့သူေတြဟာ အိမ္ျပန္ဖုိ႔လည္း အဆင္မေျပသလို ညအိပ္ေစာင့္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္လည္း မလံု ၿခံဳဘူးလို႕ မခမ္းသီက ဆုိပါတယ္။

“ေန႔လည္ဆုိ ျပႆနာမျဖစ္ဘူး။ ညဆုိရင္ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ လုပ္တဲ့ေနရာက ေခ်ာင္ထဲမွာဆိုေတာ့ ေၾကာက္တယ္။ ညဆုိ ဒီမွာေနရတာျဖစ္ျဖစ္၊ အိမ္ျပန္ရတာျဖစ္ျဖစ္၊ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ေၾကာက္ဖုိ႔ေကာင္းတယ္” လုိ႔ မခမ္းသီ က ေျပာပါတယ္။

နယ္ေဝးကေနလာတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမေတြဆုိရင္ အိမ္ျပန္လို႕မရလို႕ ညဖက္မွာ သစ္ပင္ေအာက္မွာ အိပ္သူ အိပ္နဲ႔၊ လမ္းေဘးမွာအိပ္သူအိပ္နဲ႕  ျဖစ္သလုိပဲ အိပ္ၾကရပါတယ္။ ကေလးပါတဲ့သူေတြဆုိလည္း ဒီလိုပါပဲလို႕ သူက ဆက္ေျပာပါတယ္။

ေနာက္ျပီး ကေလးအေမေတြ ေမြးကင္းစလသားေတြပါလာရင္ သိပ္ဒုကၡေရာက္တယ္။ ေနကပူ၊ ကေလးကငို၊ တန္း စီရမွာလား၊ ကေလးေခ်ာ့ရမွာလား၊  အဲဒီလိုေတြျဖစ္တာေပါ့။ တခ်ိဳ႕က သူတုိ႔ကေလးကို ခ်ီလာရတာ၊ ကေလးကို ကူထိန္းေပးတဲ့သူလည္း မရွိေတာ့ အေမတန္းစီခ်ိန္ ကေလးကို ခံုေပၚတင္ထားရတယ္။  ကေလးက ခံုေပၚက  ျပဳတ္က်ေသးတယ္” လုိ႔မခမ္းသီက ဆက္လက္ေျပာပါတယ္။

ေနပူထဲမွာ တေနကုန္ေစာင့္ရသလို ညဘက္မွာလည္း ျဖစ္သလိုအိပ္ၿပီး အလုပ္သမားကဒ္လုပ္ရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ က်န္းမာေရးထိခုိက္မႈမ်ားလည္း ရွိေနပါတယ္။

အလုပ္သမားကဒ္ကို ကိုယ္တုိင္လုပ္ေဆာင္ရင္ ေဆးစစ္ခဘတ္ (၃၇၀၀)၊ အလုပ္သမားလက္မွတ္ခ ဘတ္(၁၉၀၀)၊ ထုိင္းလူမႈ၀င္ႀကီးၾကပ္ေရးကုိ ေပးေဆာင္ခ ဘတ္ (၅၀၀)၊ ကဒ္ဖိုး ဘတ္ (၂၀၀)၊ စုစုေပါင္း ဘတ္(၅၃၀၀) က်သင့္ ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ထုတ္ျပန္တဲ့  ထုိင္းအလုပ္သမားဥပေဒအရ သတင္းေပးပုိ႔ျခင္းမရွိတဲ့  ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြ၊ အလုပ္လုပ္ခြင့္ မရွိသူေတြကို  အနည္းဆုံး ထုိင္းဘတ္ေငြ(၅)ေထာင္ကေန (၅)ေသာင္းအထိ ဒဏ္ေငြေပးေဆာင္ ေစၿပီး မိမိတို႕သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံကို ျပန္လည္ပုိ႔ေဆာင္ခံရမယ္လုိ႔ ဆိုထားပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား စုစုေပါင္း(၁)သန္းခြဲေက်ာ္ရွိေနၿပီး လက္ရွိမွာ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမား (၇)သိန္းေက်ာ္သာရွိတဲ့အတြက္ (၉)သိန္းေက်ာ္ က်န္ေနပါေသးတယ္။

ထိုင္းႏုိင္ငံေရာက္ တခ်ဳိ႕ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြဟာ တရက္ကို လုပ္အားခ အနည္းဆံုး ဘတ္(၂၅၀) မွ ဘတ္ (၃၅၀) အထိ ရရွိၾကပါတယ္။

“ ကိုယ္ဝန္သည္ေတြ၊ ကေလးအေမေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ေတာ့ အဆင္ေျပေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးေစခ်င္ ပါတယ္။ ကေလးအေမေတြေရာ၊ ေန႔ေစ့လေစ့ကုိယ္ဝန္သည္ေတြကအစ လူအုပ္ႀကီးထဲမွာ တုိးေဝွ႕တန္းစီေနရတာ ကေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး” လုိ႔  အလုပ္သမား ကဒ္လာလုပ္ေနတဲ့ နန္းဆာက ေျပာလုိက္ပါတယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)