Blog Post

ျငိမ္းခ်မ္းေရးအလိုခ်င္ဆံုးက ဘယ္သူေတြလဲ

စစ္ပြဲေၾကာင့္ထြက္ေျပးလာေသာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားပံု (ေဖေဖာ္၀ါရီလ၊ ၂၀၁၈) Photo Credit: တအာင္း အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕အစည္း

နန္းဆုိင္ႏြမ္။             ။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားမႈကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြကို လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာေစာ္ကားမႈေတြ ပိုၿပီး ရွိလာတယ္လို႔ ရွမ္း ျပည္နယ္၊ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡနယ္ေျမအတြင္းမွာ ေနထုိင္ၾကတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ေျပာဆုိၾကပါတယ္။

တပ္မေတာ္ဖက္ကေတာ့ တိုင္းျပည္မျပိဳကဲြရေအာင္ ကာကြယ္ေနတယ္လို႔ဆိုသလို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတြကလည္း သူတို႕ရဲ႕အမ်ဳိးသားတန္းတူေရးအတြက္ တိုက္ပဲြ၀င္ေနရတာလို႕ ေျပာၾကပါတယ္။ ဒီလိုပဲ တိုင္းရင္း သားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႕ေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာလည္း သူ႕နယ္ေျမထဲ၀င္လာလို႕၊ ငါ့နယ္ေျမထဲ၀င္လာလို႔ဆိုျပီး လက္နက္ကိုင္တိုက္ပဲြေတြ ျဖစ္ပြားေနတာပါ။

ဒီလိုတိုက္ပဲြေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကလဲြလို႕ အျခားဘာ မွ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတာ မရွိပါဘူးလို႔ အဲဒီနယ္ေျမက အမ်ဳိးသမီးေတြက ေျပာၾကားလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းကတည္းက တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတာဟာ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္း မရွိဘဲ ပိုလို႔သာ တိုး ပြားလာေနပါတယ္။ ျပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလတုန္းက ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က တပ္သား(၃)ဦးက လားရႈိးခရိုင္၊ မုိင္း ေယာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပန္ဝို႔ေက်းရြာေန တအာင္း(ပေလာင္)အမ်ဳိးသမီး(၄)ဦးကို အဓမၼျပဳက်င့္ဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့တယ္လို႔ တ အာင္း အမ်ဳိးသမီးအဖဲြ႕ကေျပာခဲ့ပါတယ္။

“ ျမန္မာတပ္သား(၃)ေယာက္က ရြာထဲဝင္လာၿပီး သူတုိ႔ (အမ်ဳိးသမီးမ်ားရွိေနေသာအိမ္) အိမ္ထဲဝင္သြားတယ္။ သူ တို႔ကို မုဒိမ္းက်င့္ဖုိ႔ ႀကံစည္အားထုတ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတုိ႔အႀကံအစည္က အထမေျမာက္ခဲ့ဘူး။ အမ်ိဳးသမီး ေတြက ထြက္ေျပးသြားခဲ့တယ္” လို႔ တအာင္းအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔အစည္းမွ  ေလြးပိုးကေမးၿခိဳ၀္းက ေျပာျပခဲ့တာျဖစ္ပါ တယ္။

တပ္မေတာ္သား(၃)ဦးရဲ႕ ေႏွာက္ယွက္မႈကိုခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီး(၄)ဦးမွာ (၂)ဦးက ညီအစ္မျဖစ္ၿပီး က်န္(၂)ဦးကေတာ့ အိမ္ကိုအလည္လာတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္တယ္လို႕ ေလြးပိုးကေမးၿခိဳဝ္းက ေျပာျပပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ညီအစ္မ(၂)ဦးဟာ ရြာထဲမွာ မေနရဲေတာ့ဘဲ ေရွာင္ပုန္းေနရတဲ့အေျခအေနရွိၿပီး က်န္(၂)ဦး ကေတာ့ ရြာမွာဆက္လက္ေနထုိင္ေနေပမယ့္ တအာင္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းမႈေတြကို မေျဖၾကားေတာ့ဘူးလို႔ သူက ဆုိပါတယ္။

“လံုၿခံဳေရးအရ  သူတုိ႔က ေၾကာက္ေနၾကတယ္။ တဖက္မွာလည္း စစ္သားေတြကို ေၾကာက္ေနရတာတမ်ဳိး၊ တဖက္ မွာလည္း ဖခင္ကို ေၾကာက္ရတာတမ်ိဳးနဲ႔ အခုေတာ့ ဘာပဲေမးေမး မေျဖရဲၾကေတာ့ဘူး” လုိ႔ ေလြးပိုးကေမးၿခိဳဝ္းက ဆုိပါတယ္။

“ ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ရြာမွာ ဥကၠဌေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ ရွိေပမယ့္ ဒီလိုျပႆနာျဖစ္လာရင္ ေနာက္ ဆက္တဲြျပႆနာေတြ ဆက္ျဖစ္မွာကို စိုးရိမ္မႈေတြ ရွိၾကတယ္ေလ” လို႕  ေလြးပိုးကေမးၿခိဳဝ္းက ေျပာပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ပဋိပကၡေဒသအတြင္းမွာေနထုိင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအၾကမ္းဖက္ခံရမႈက ေနရာတုိင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတယ္ လို႔ ရွမ္းျပည္နယ္က အမ်ိဳးသမီးအေရးေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေျပာဆုိေနၾကတာပါ။

ကြတ္ခုိင္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ ေနထုိင္တဲ့ မိန္းကေလးငယ္(၂)ဦးကို  စစ္သားက မုဒိမ္းက်င့္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့ရာမွာ ကေလး မ်ားက ေအာ္လုိက္တဲ့အတြက္ လြတ္ေျမာက္သြားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္လည္း ရွိတယ္လို႔ ေလြးပိုးကေမးၿခိဳဝ္းက ဆုိပါ  တယ္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တုိဘာထဲမွာ တအာင္း(ပေလာင္)လြတ္လပ္ေရးတပ္မေတာ္(TNLA)က စစ္သား(၂)ဦးက ေက်ာက္မဲၿမိဳ႕နယ္၊ မန္ေခါက္ေက်းရြာ၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီးကို အတင္းအဓမၼျပဳက်င့္ခဲ့တဲ့ အျဖစ္ အပ်က္တခုလည္း ျဖစ္ပြားခဲ့ပါတယ္။

ပဋိပကၡနယ္ေျမေဒသအတြင္း ဘယ္တပ္ဖဲြ႕မဆုိ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားမႈ ေတြ ဆက္မျဖစ္ေအာင္ ထိေရာက္တဲ့အေရးယူမႈေတြလိုေနျပီလို႕  ရွမ္းျပည္နယ္အတြင္း လႈပ္ရွားေနတဲ့အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။

ပဋိပကၡေတြျဖစ္ပြားရင္ ပထမဦးဆံုး အမ်ိဳးသမီးေတြသာ ထိခုိက္နစ္နာမႈ အမ်ားဆံုးႀကံဳရတယ္လို႔ လီဆူးအမ်ဳိးသမီး ကြန္ယက္ (ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း) တာဝန္ခံ ေဒၚခင္စန္းျမင့္ကလည္း အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ေဒသေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ လိင္အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားခံရမႈေတြ အမ်ား ႀကီးပါပဲ၊ က်မတို႔ကိုယ္တိုင္ မသိႏုိင္တာ၊ သတင္းမီဒီယာေတြဆီ မေရာက္ႏုိင္တာ၊ ျမိဳ႕နဲ႕ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး တအားျပတ္တဲ့ေနရာေတြမွာလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္” လုိ႔ ေဒၚခင္စန္းျမင့္က ဆုိပါတယ္။

စစ္ပြဲေၾကာင့္ထြက္ေျပးလာေသာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွ စစ္ေဘးေရွာင္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားပံု (ေဖေဖာ္၀ါရီလ၊ ၂၀၁၈) Photo Credit: တအာင္း အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕အစည္း

“ဒါေတြကို က်မတို႔အစိုးရက ထိထိေရာက္ေရာက္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ဖို႔နဲ႕ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ ကာ ကြယ္ေရး ဥပေဒေတြ ထိထိမိမိ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါၿပီ” လုိ႔ေဒၚခင္စန္းျမင့္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ နယ္ေျမေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ အခက္အခဲမ်ားစြာႀကံဳေနၾကရျပီး အဓိက တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြား လာရင္ စားဝတ္ေနေရး၊ လံုၿခံဳေရး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပညာေရးက ပိုၿပီးခက္ခဲတဲ့အေၾကာင္း ေဒၚခင္စန္းျမင့္က ဆုိပါ တယ္။

“ ပဋိပကၡနယ္ေျမေတြမွာ အသက္ႀကီးသူေတြကိုေတာင္ မုဒိမ္းမႈက်င့္တာေတြၾကားရပါတယ္။ အသက္ႀကီးသူေတြ ကိုေတာင္ မေရွာင္ဘူးဆုိေတာ့  အမ်ဳိးသမီးေတြ လံုၿခံဳေရးက တေန႔တျခားဆိုး၀ါးလာတာကို ျပေနတာပဲ” လို႔ ကခ်င္ လူငယ္အဖြဲ႔မွ မုိင္းမုိင္က ေျပာပါတယ္။

တုိင္းရင္းသားနယ္ေျမေတြမွာ၊ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာေတြမွာ၊ ေနထုိင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ တခုခုျဖစ္ပြား လာရင္ တုိင္ၾကားဖုိ႔ အခက္အခဲအမ်ားၾကီးရွိျပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ၊ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားခံရမႈ ေတြ ႀကံဳလာရရင္ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြကိုသာ အျပစ္တင္ေနတဲ့ကိစၥကိုလည္း ရပ္တန္းက ရပ္သင့္ ၿပီလုိ႔ မုိင္းမုိင္က ေထာက္ျပပါတယ္။

“အမ်ဳိးသမီးေတြကိုယ္တုိင္ အၾကမ္းဖက္ခံရရင္ ေျပာရမွာ ရွက္တာေတြ၊ ေၾကာက္တာေတြ ရွိေနတုန္းဘဲ။ ေနာက္ျပီး အမ်ိဳးသမီးအခ်င္းခ်င္း ေဖးမမႈေတြ မရွိတာကလည္း သိပ္ဆုိး၀ါးတယ္” လို႔ မုိင္းမုိင္က ဆုိလိုက္ပါတယ္။

လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲတဲ့ေနရာေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ လိင္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေစာ္ကားမႈခံရရင္ တုိင္ၾကား ဖို႔ ခက္ခဲသလို၊ တုိင္ၾကားျပန္ရင္လည္း အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ သြားေရာက္ကူညီဖို႔ အခက္အခဲရွိပါတယ္လို႔  မုိင္း မုိင္က ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနတဲ့ေဒသမ်ားမွာ ေနထိုင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ အခက္အခဲကို ေျပာျပပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁၃၂၅)ကို သေဘာတူညီထားတဲ့ ႏုိင္ငံ တႏိုင္ငံလည္းျဖစ္ပါတယ္။

လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္ (၁၃၂၅) ထဲမွာေတာ့ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ ေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ လိင္ကြဲျပားမႈအေပၚအေျခခံတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကေန အကာအကြယ္ေပးဖို႔ဆိုတာ အခ်က္တခုအေနနဲ႕ပါ၀င္တာပါ။

အထူးသျဖင့္ မုဒိမ္းျပဳက်င့္မႈနဲ႔ လိင္အေျချပဳအျခားနည္းေတြနဲ႔ မတရားျပဳက်င့္မႈေတြက အကာအကြယ္ေပးဖို႔၊ အထူး ေဆာင္ရြက္မႈေတြ ျပဳလုပ္ႏိုင္ဖို႕ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမွာ ပါဝင္ေနၾကတဲ့ အုပ္စုေတြအားလံုးကို တုိက္တြန္းေတာင္း ဆုိထားပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမွတ္(၁၃၂၅)ကို သေဘာတူထားေပမယ့္ လက္ရွိ မွာေတာ့ ပဋိပကၡထဲက အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕လံုျခံဳေရးအတြက္ မလုပ္ေဆာင္ႏုိင္တာ၊ အစိုးရရဲ႕လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈေတြ အားနည္းေနတာ၊ ဥပေဒအရ ကာကြယ္ေပးဖို႔ အားနည္းေနတာေတြ ျဖစ္ေနပါတယ္လုိ႔ အမ်ိဳးသမီးအေရးေဆာင္ ရြက္ေနသူေတြက ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။

“ တပ္ေတြအားလံုးက ျပည္သူအတြက္လို႔ေျပာၿပီး ျပည္သူကို တကယ္မကာကြယ္ရင္၊ ျပည္သူကို ၿခိမ္းေျခာက္ေန ရင္၊ ျပည္သူေတြက ဘယ္လုိရုန္းကန္ရွာေဖြစားေသာက္ရမွာလဲ၊ ဒါေတြကိုယ္ခ်င္းစာဖုိ႔လုိပါတယ္” လို႔ လီဆူး အမ်ဳိး သမီးကြန္ယက္က ေဒၚခင္စန္းျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“ ဥပေဒကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖို႔ အစိုးရကလည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္မယ္ဆုိရင္ အခုလိုအျဖစ္အ ပ်က္ေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားမယ္လုိ႔ က်မထင္ပါတယ္” တအာင္းအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔မွ ေလြးပိုးကေမးၿခိဳဝ္းကလည္း ေျပာပါတယ္။

အစုိးရအေနနဲ႔ ဥပေဒကိုလုိက္နာဖုိ႔ ျဖစ္လာရင္ ဥပေဒအတုိင္း ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လုိအပ္တယ္လို႔လည္း ထပ္ေလာင္း ေျပာပါတယ္။

အခုရက္ပိုင္း ေဖေဖာ္၀ါရီ(၇)ရက္မွာ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း၊ ေက်ာက္မဲျမိဳ႕နယ္နဲ႕ နမ့္ဆမ္ျမိဳ႕နယ္အၾကား ရွမ္း ျပည္ျပန္လည္ထူ ေထာင္ေရးေကာင္စီ (RCSS/SSA) နဲ႕ ပေလာင္ (တအာင္း) အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ (TNLA) တို႕ တိုက္ပဲြျဖစ္ပြားေနသလို ေဖေဖာ္၀ါရီလ ပထမပါတ္အတြင္းမွာလည္း TNLA ဟာ တပ္ မေတာ္နဲ႕  တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ပြားရာမွာ တပ္မေတာ္ဖက္က ရဟတ္ယာဥ္(၂)စီးနဲ႕ လာေရာက္ပစ္ခတ္မႈရွိခဲ့တယ္လို႔ TNLA က ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။

ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲမွာလည္း တိုက္ပဲြေတြ ဆက္တိုက္ျဖစ္ပြားေနသလို အျပစ္မဲ့ျပည္သူေတြ ပိတ္မိျပီး ဒုကၡေရာက္ ေနၾကရပါတယ္။

ဒီလိုျပင္းထန္တဲ့ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေပၚရင္ ဒီတိုက္ပဲြေတြအတြင္းမွာ ႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕အခက္အခဲ ေတြကို ကူညီဖို႔နဲ႕ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရမႈေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႕ အစိုးရအေနနဲ႔ အျမန္ဆံုးစီစဥ္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္း ရွမ္းျပည္နယ္၊ အမ်ိဳးသမီးအေရး ေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ေတာင္းဆုိလုိက္ ပါတယ္။ ေလြးပုိးကေမးၿခိဳဝ္းကေတာ့ အခုလိုေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

“ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡအတြင္းမွာ အမ်ားဆံုးခံရတာ အမ်ိဳးသမီးေတြပါပဲ။ စစ္ျဖစ္ၿပီဆုိရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြပဲ ထိပ္ဆံုးက ဒုကၡေရာက္တာပါ။ ဒါေတြက အစဥ္အလာလိုျဖစ္ေနပါၿပီ။ တကယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရမွ ဒီလိုဒုကၡေတြ ကင္း ေ၀းသြားမယ္လို႔ က်မျမင္ပါတယ္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို အလိုခ်င္ဆံုးက က်မတို႕အမ်ဳိးသမီးေတြပါ”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)