မေးမြန်းခန်း

“အင်အားကြီး ပါတီတွေ ရသွားတဲ့ မဲ ၁၀၀၀ နဲ့ ကျမရ တဲ့ မဲတစ်မဲက ညီမျှတယ်”

အမျိုးသမီးတစ်ယောက် အခုလို နိုင်ငံရေးလောကထဲဝင်ပြီး အခုလို ဝင်ပြိုင်တာ အများစုက အံ့သြ ကြတယ်။ လုပ်နိုင်တယ်။ သွားနိုင်တယ်ပေါ့။ ကျမကိုယ်တိုင်လည်း ဒီနှစ် လယ်ဝေး မြို့နယ်ထဲမှာ ကိုယ်စားလှယ် ၈ ဦးထဲမှာ ပြည်သူနဲ့ ထိတွေ့မှု အများဆုံး ကျမပဲ လုပ်နိုင်တယ်။ ကမ်ပိန်းကာလမှာ ကျမနောက်က စည်းရုံးရေးအတွက် ပံ့ပိုးဖို့ လိုက်ပေးနေတဲ့ ယောကျာၤးတွေ သူတို့သာ လူလဲသွားတယ်။ ကျမ လူမလဲဘူး။ တနေ့ ၇ ရွာဆို ၇ ရွာလုံးသွားခဲ့တယ်…

ကရင်တော်လှန်ရေးအမျိုးသမီးကြီးရဲ့ရွေးကောက်ပွဲခရီး

“ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ ကျမကို ပညာမတတ်တာတို့၊ ထောင် ခဏခဏ ကျတာတို့ ပြောခံရတယ်။ နိုင်ငံရေး လုပ်ရင် ဘာပညာတတ်ရမယ်ဆိုတာ ကန့်သတ်ချက် မရှိဘူးပေါ့နော်။ နိုင်ငံရေးဆိုတာ ယုံကြည်ချက်၊ ခံယူချက် ရှိရမယ်ဆိုတာကိုတော့ နားလည်စေချင်ပါတယ်။ ကျမသည် ထောင် ခဏခဏ ကျတယ်ဆိုတာ ကျမရဲ့ အကျိုးကြောင့် ထောင်ကျတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျမသည် ပြည်သူကို ကူရင်းနဲ့မှ မတရား တရားစွဲ ထောင်ကျခံရတာဖြစ်တယ်…”

“တကယ်ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ နေရာအဆင့်ဆင့်တွေကို ပြန်ကြည့်လိုက်မယ်ဆိုရင် ပအိုဝ်းအမျိုးသမီး ပါဝင်လာတာ မရှိခဲ့ဖူးဘူး”

“ကျမက အမျိုးသမီးဖြစ်တယ်။ ကျမ campaign team တွေကလည်း အမျိုးသမီးတွေချည်းပဲဖြစ်တယ်ဆိုတော့ တခါတလေကျွန်မတို့သွားတာ လုံခြုံရေး အရမ်းအရမ်းစိုးရိမ်ရတယ်။ တချို့နေရာမှာ ခဲ နဲ့ပေါက်တာမျိုးတွေ(ရှိခဲ့တယ်)… ”

“သက်ရှိထင်ရှားနေသ၍နိုင်ငံရေး၊ အမျိုးသားရေး၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့ကို တတ်နိုင်တဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ပါဝင်လုပ်ဆောင်မယ်”

ဒီအကြောင်းအရာကို အခြေခံပြီးတော့ ကျမက နိုင်ငံရေးကို စွန့်လွှတ်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ဖွံဖြိုးရေးတို့ အမျိုးသားရေးတို့ နိုင်ငံရေးကို လုပ်နိုင်တဲ့ အရွေ့တစ်ခုလည်း ကျမဆက်လက် လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်သလို လာမယ့် ၂၀၂၅ မှာလည်း လိုအပ်တဲ့ ပြင်ဆင်မှုကို ကျမက အခုကတည်းက ပြင်ဆင်ဖို့လိုတယ်ပေါ့…

“အမျိုးသမီးဖြစ်လို့ နိုင်ငံရေးမှာ ဘာမှ မလုပ်နိုင်ဘူး…အုပ်ချုပ်ရေးမှာလည်း မပါနိုင်ဘူးဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုကိုယ့်နှိမ့်ချတဲ့စိတ် လုံးဝ မရှိပါနဲ့”

“အမျိုးသမီးအရေးဆိုရင် လူမှုရေးနဲ့ ဘာသာရေးဘက်မှာပဲ လှုပ်ရှားကြတယ်။ အဲဒါမျိုးတွေထက် အုပ်ချုပ်ရေး ပိုင်းမှာလည်း ဝင်ကြပါ။ အထူးသဖြင့် ဝန်ထမ်းတွေ ဝင်လုပ်ကြ။ အဲဒီကနေ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အရာရှိတွေ ဖြစ်လာမယ်။ အဲ့တော့ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာလည်း အမျိုးသမီးတွေက အရာရှိတွေ ဖြစ်လာမယ်။ နိုင်ငံရေးဘက် မှာလည်း လေ့လာပါ။ စိတ်ဝင်စားပါ။”

လွှတ်တော်ထဲမရောက်ပေမယ့်လည်း လယ်သမားအရေးတွေဆက်လုပ်နေမယ့်မစုစုနွေး

“အဓိက စိန်ခေါ်မှုကတော့ ကျမတို့ မြို့နယ်မှာတော့ အမျိုးသမီးနဲ့ အမျိုးသားရယ်လို့ မဟုတ်ဘူး။ အစိုးရ ဖွဲ့နိုင်သောပါတီကိုပဲ မဲပေးပါ။ အဓိကတော့ ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ နာမည်ကို သုံးပြီးတော့မှ အန်တီဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က မဲသုံးမဲ စလုံးရမှနိုင်မယ်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို မဲနိုင်စေချင်ရင် အစိုးရဖြစ်စေချင်တယ်ဆိုရင် မဲ သုံးမဲ စလုံး ဒေါ် အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ပေးပါဆိုတဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုတွေက ကျမတို့ရဲ့ စိန်ခေါ်မှု အကြီးဆုံး ဖြစ်တာပေါ့။”

ကချင်ပြည်နယ်က တက်ကြွလှုပ်ရှားသူ မဆိုင်းနူးပန်ရဲ့ရွေးကောက်ပွဲအတွေ့အကြုံ

“ကျမတို့ဆိုရင် ဒီနောက်ပိုင်းကတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ခ်ပိုစ့်တို့ စည်းရုံးရေးဘာတွေညာတွေကို အွန်လိုင်းပေါ်မှာ မတင်တော့တဲ့ အဖြစ်ရှိခဲ့တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ကျမတို့ တစ်ခုခုတင်လိုက်ပြီဆိုရင် ကျမတို့ သွားခဲ့တဲ့ နေရာတိုင်းအားလုံးကို ကျမတို့ လက်ကမ်းစာရွက်က ပုံတွေကအစ ယူသွားပြီးမှ ဒီလူတွေက စစ်တပ်နဲ့ ပေါင်းထားတဲ့ ပါတီတွေ ဖြစ်တယ်။ USDP ရဲ့ လက်ကိုင်တုတ်ဖြစ်တယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် မဲမပေးကြပါနဲ့ ဆိုပြီး အကုန်လုံးကို မဲသွားဆွယ်ကြတယ်။”

“(လွှတ်တော်ထဲ) ပါသွားတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကလည်း ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းအားကိုပြမှ နောက်လူတွေက ဆက်ပြီးတော့ (အမျိုးသမီးအမတ်တွေကို)ယုံကြည်မှာ”

“မသန်စွမ်းအမျိုးသမီး ဖြစ်တဲ့ အတွက် အများကြီး Bulling လုပ်တာ ခံရတယ်။ အကျိုးတွေ၊ အကန်းတွေက နိုင်ငံတော်ကို တက်ပြီးတော့မှ ဘာလုပ်ရမှာလဲလို့။ အဲ့လိုမျိုးပေါ့။ နောက်တစ်ခုက ကျမလွှတ်တော်ထဲ ရောက်မယ်ဆိုရင် ကျမ လွှတ်တော် ရောက်ဖို့ အတွက်တောင်မှ ဝှီးချဲ တွေတောင်မှ ဝယ်ပေးရဦးမှာ။ ဝှီးချဲ လမ်းတွေ ထပ်ပြီးမှ အသစ်ဖောက်ပေးရမှာ အကုန်အကျများတာတို့ …ဒါ ကျမ မှတ်မိတာကိုပဲ ပြောပြတာနော်။ ဒါမျိုးတွေ တော့ ကြုံရတာပေါ့နော်။ ”

လွှတ်တော်ပြင်ပနိုင်ငံရေးဆက်လုပ်သွားမယ့် ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲဝင်ချင်းအမျိုးသမီး

“ကျမတို့အနေနဲ့ကတော့ အတတ်နိုင်ဆုံးကြိုးစားခဲ့တယ်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေရဲ့ သူတို့နာမည်နဲ့သူတို့ပြိုင်ရင် ကိစ္စမရှိဘူး။ ကြောက်စရာလည်းမရှိဘူး။ အမေစုနဲ့လာပြီးတော့ သွားပြီးပြိုင်တဲ့အခါကတော့ ကျမတို့ကို မသိတဲ့အထဲမှာ ပါသွားတာပေါ့။ အမေစုကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံးသိနေတာကိုး။ ဟိုဘက်ကပါတီတွေပြိုင်တာကလည်း သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်နာမည် ဝိသေသနဲ့ မပြိုင်ဘူး။ အမေစုကို ကျေးဇူးဆပ်ရမှာရမယ်ဆိုတဲ့ဟာနဲ့ သွားလုပ်လိုက်တော့ အဲဒါကြောင့်မို့ ရှုံးသွားတာပေါ့နော်။ အမေစုရဲ့ ပုံရိပ်နဲ့ လုပ်သွားလို့ကျမတို့ရှုံးသွားတာလို့ထင်ပါတယ်။”

ကိုဗစ် နဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေး

အမျိုးသမီးတွေက အိမ်ထဲမှာနေပြီး အလုပ်လုပ်ရပါက အိမ်တွင်းတာဝန်တွေအပြင် သားသမီးတွေကို ပါ စောင့်ရှောက်ရတဲ့အတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်ခြင်း ၊ မိသားစုအတွင်း စိုးရိမ်မှုများကြောင့် လှုမှုဆက်ဆံရေး အဆင်မပြေခြင်း ၊စိတ်တိုလွယ်ခြင်း ၊အာရုံမစူးစိုက်နိုင်ခြင်း ၊ အထီးကျန်ဆန်ခြင်း၊ စိုးရိမ်စိတ်လွန်ခြင်း စိတ်ပင်ပန်းခြင်း burn out တွေ ရနိုင်ပါတယ်။