Entries by Administrator

မြန်မာ့ရုပ်သေးကို ကမ္ဘာသို့ ဝေမျှသူ ဒေါ်မမနိုင် (မန္တလေးရုပ်သေး)

ခင်စုကြည်။       ။ မြန်မာ့ရုပ်သေးကို ကမ္ဘာကသိအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့တဲ့ မန္တလေးရုပ်သေးပညာရှင် ဒေါ်မမနိုင်ကို ယနေ့ခေတ် ရဲ့ “ရုပ်သေးသခင်မ”လို့တောင် အသိမှတ်ပြုတင်စားထားကြပါတယ်။ ဒေါ်မမနိုင်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံရုပ်သေး သဘင်အသင်းရဲ့ ဥက္ကဌလည်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်မမနိုင်တည်ထောင်ထားတဲ့ မန္တလေးမြန်မာရုပ်သေးစင် (Mandalay Marionettes Theatre) ကတော့ မန္တလေးကို ရောက်လာတဲ့ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားဧည့်သည်တွေ မဖြစ်မနေအချိန်ပေးပြီး မြတ်မြတ်နိုးနိုးနဲ့ သွား ရောက်ကြည့်ရှုကြတဲ့ အနုပညာယဉ်ကျေးမှုနေရာတခုဖြစ်သလို မန္တလေးမြို့မှာ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေ အများ ဆုံးလာရောက်တဲ့နေရာလည်းဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ တိမ်မြုပ်နေတဲ့ မြန်မာ့ကြိုးဆွဲရုပ်သေးအနုပညာကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်လိုတဲ့ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ ၁၉၉၀ ခုနှစ်က စတင်ကာ လူအယောက်(၅၀)ကျော်လောက်သာ ကြည့်ရှုနိုင်တဲ့ ဝါးထရံအခန်းလေးထဲမှာ ရုပ်သေးစင် လေးကို ဖန်တီးခဲ့ပါတယ်။ နေ့လည်ပိုင်းမှာဆိုရင်တော့ သူမရဲ့ရုပ်သေးစင်အခန်းလေးဟာ အင်္ဂလိပ်စာသင်ကြားပေးတဲ့ အခန်းလေးဖြစ် သလို ညနေဘက်ဆိုရင်တော့ ခရီးသွားဧည့်သည်တွေနဲ့ပြည့်နေတဲ့ ရုပ်သေးစင်လေးပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်မမနိုင်ဟာ ရုပ်သေးအနုပညာရှင်တယောက်ဖြစ်သလို […]

“ရေကာတာစီမံကိန်းတွေနဲ့ သူတို့သောက”

သွေး (စစ်ကိုင်း)။          ။ “နှစ်ပေါင်းသောင်းချီသိန်းချီပြီး စီးဆင်းလာခဲ့တဲ့ မြစ်ကြီးသံလွင်ကို လွတ်လွတ်လပ်လပ် စီးစေချင်ပါတယ်။ ကျမတို့အတွက် တော့ အသက်သွေးကြောပါပဲ” “စီမံကိန်းတွေရှိလာရင် ကျမတို့ဒေသခံတွေ ပထမဆုံးခံစားရတာက ကောင်းကျိုးထက် ဆိုးကျိုးပဲလေ။ ကိုယ့်ဒေသမှာ ငြိမ်း ချမ်းတာကိုပဲ လိုလားပါတယ်” အခု ဖော်ပြခဲ့တာတွေက ရေကာတာ စီမံကိန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်နေတဲ့ ဒေသခံအမျိုးသမီး(၂)ဦးရဲ့အသံပါ။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဧရာဝတီမြစ်၊ သံလွင်မြစ်၊ စစ်တောင်းမြစ်၊ ချင်းတွင်းမြစ်ဆိုပြီး အဓိက မြစ်ကြီး(၄)သွယ် စီးဆင်းနေရာမှာ သံလွင်မြစ်ပေါ်မှာ တည်ဆောက်ဖို့ စီစဉ်နေတဲ့ ရေကာတာစီမံကိန်းတွေက ဒေသခံတွေကို စိုးရိမ်မှုတွေ ပိုစေခဲ့ပါတယ်။ တဖက်က ဧရာဝတီမြစ် စုဆုံရာစတင်တဲ့နေရာ၊ တနည်းအားဖြင့် ကချင်ပြည်နယ်ရှိ မြစ်ဆုံနေရာမှာ တည်ဆောက်ဖို့ စီစဉ် နေတဲ့ […]

ရှမ်း-ကယားနယ်စပ်က ဘိန်းစိုက်သူများ

မယ်လွန်း။         ။ ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်တွေတုန်းကတော့ ရှမ်းကယားနယ်စပ်က ကားလမ်းဘေး အတွင်းဘက်ကို နည်းနည်းလေးဝင် လိုက်ရင် ဘိန်းခင်းတွေကို တွေ့နိုင်တယ်လို့ ဒေသခံတွေက ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနှစ်မှာတော့ ဈေးကွက် ကျတာရော၊ စိုက်ခင်းတွေအပေါ် တင်းကြပ်မှုတွေ များလာတာရောကြောင့် တောင်ထိပ်တွေလောက်မှာပဲ အခင်းတွေကို တွေ့မြင်ရပါတယ်။ ကျောက်စိုင်ကျောက်ခဲပေါများတဲ့ တောင်တွေမို့လို့ တခြားသီးနှံတွေ မဖြစ်ထွန်းတာကြောင့် ဘိုးဘွားအစဉ် အဆက်ကနေ အခုချိန်ထိ ဘိန်းခင်းတွေကိုသာ အဓိကစိုက်ခဲ့ကြတာလို့ ဘိန်းစိုက်တောင်သူ အမျိုးသမီး တွေက ဆိုပါတယ်။ တခြားသီးနှံ ဖြစ်ထွန်းမှုအားနည်းတာရယ်၊ ဈေးနှုန်းပိုကောင်းတာကြောင့် ဘိန်းစိုက်ခင်းဟာ သူမတို့အဖို့ မိသားစုစားဝတ်နေရေးအတွက် အထောက်အကူအဖြစ်ဆုံး တခုတည်းသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အလွန်အားနည်းတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ဘိန်းစိုက် အမျိုးသမီးမိသားစုတွေဟာ အခင်းတွေစိုက်နေပေမယ့် […]

အဆိုတော်ပုလဲသီချင်းမဟုတ်တဲ့ “အမျိုးသားတွေ သတိထား…”

မယ်လွန်း။                   ။ ပရဟိတမင်းသားတဦးကို အလှမယ်တဦးက တရားစွဲဆိုလိုက်တဲ့သတင်း ဟိုးလေးတကျော်ဖြစ်ပြီးနောက် ပိုင်းမှာ ကာမလိမ်လည်မှုဥပဒေဟာ အမျိုးသမီးတွေ လိုသလိုအသုံးချဖို့  လက်နက်တခုဖြစ်နေသလားဆိုပြီး ပုရိဿအမျိုးသားအများစုရဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ မြှင့်တက်နေပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်လို ရုပ်ခန္ဓာထက် တွေးခေါ်မှုတွေကို ဦးစားပေးလာတဲ့ ခေတ်ကြီးထဲမှာ အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီး လက်မထပ်ပဲ အတူနေထိုင်မှုတွေ ပေါများလာပြီး ကာမလိမ်လည်မှုဥပဒေက အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေပါ တယ်။ အဆင်ပြေနေတုန်းတော့ အလိုတူအလိုပါနေခဲ့ပြီး  အခန့်မသင့်လို့ ဒီပုဒ်မနဲ့ စွတ်စွဲလာခဲ့ရင် အမျိုး သားတွေအတွက် တရားပါ့မလားဆိုတဲ့အသံတွေလည်း ညံလာပါတယ်။ “ကာမလိမ်လည်မှုဥပဒေ”ဆိုတာ လူ့အခွင့်အရေး၊ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကို အများကြီးအလေးပေးပါတယ် ဆိုတဲ့ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာတောင် မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံလို ပုံစံခွက် အစွဲအလန်းကြီးမားတဲ့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းရဲ့ အနေအထားအရတော့ “သူ့ အရပ်နဲ့ သူ့ဇာတ်”မို့ ထိုက်တန်တဲ့ […]

ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ ကံပြင်ရွာက မိသားစုများဘဝကို တပ်လှန့်လိုက်သော သေနတ်သံများ

ကောကော်။            ။ ရွာအနီး သေနတ်သံများ ရုတ်တရက်ကြားရသည်။ သူမက ရင်ခွင်ထဲမှ (၂)လသားကလေးငယ်ကို ပိုက်ကာ ဘယ်နှင့်ညာ လက်တဖက်စီတွင်လည်း ကလေး(၂)ယောက်ကို ဆွဲပြီး အိမ်ဝိုင်းထဲမှ ထွက်ပြေးလာခဲ့သည်။ ကျန်ကလေးအကြီးတွေက စာသင်ကျောင်းမှာ ရောက်နေကြသည်။ အချိန်က မနက် (၁၀) နာရီဝန်းကျင် ..။ ဘာအထုတ်မှ မယူနိုင်ပဲ ကလေးတွေဆွဲပြီး ထွက်ပြေးနေသော သူမ၏စိတ်က ကလေးအကြီးတွေဆီကို ရောက်နေသည်။ မအေးခင်တို့မိသားစုနေသည့် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်၊ ကံပြင်ရွာသည် ပြီးခဲ့သော ဒီဇင်ဘာ (၁၁) ရက်နေ့က  ရခိုင်တပ်မတော် (AA) နှင့် မြန်မာ့တပ်မတော်တို့အကြား ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲကြောင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ နေလာခဲ့သည့် မိသားစုများ ဖရိုဖရဲဖြစ်ကုန်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မိသားစုတွေက အကုန်တကွဲတပြားဖြစ်နေတာ၊ […]

တရုတ်နယ်စပ်က “အငှားကိုယ်ဝန်ဆောင်အလုပ်သမ” အလုပ်ခေါ်စာ

နန်းဆိုင်နွမ်။            ။ “အငှားကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးအလုပ်သမား” ဆိုသည့်စာရွက်ကို တရုတ်မြန်မာနယ်စပ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက် ပိုင်းရှိ မူဆယ်မြို့လယ်ခေါင်နေရာအနှံ့တွင် တွေ့မြင်နေရသည်။ ထိုကြေညာစာရွက်များကို မူဆယ်မြို့၏ လူအများသွားလာလှုပ်ရှားနေသည့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်များ၊ တရုတ်မြန်မာ နယ်စပ်ထွက်ပေါက်ဂိတ်များ၊ ဈေးများ၊ ပြည်ထောင်စု လမ်းမပေါ်ရှိ နာရီစင်များ၊ လမ်းမီးတိုင်များတွင် ကပ်ထား ခြင်းဖြစ်သည်။ “ ဒီစာရွက်ကိုမြင်တော့ ကျမတော်တော်တုန်လှုပ်သွားတယ်။ ဒီလို  ပေါ်တင်ကြေညာတာ၊ စီးပွားရေးတခုလို လုပ် လာတာတော့ မကောင်းဘူး။ နောက်အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဘဝရှေ့ရေးကို ကျမမတွေးဝံ့ဘူး”  ဟု မူဆယ်မြို့နေ အ သက် (၃၂)နှစ်အရွယ် နန်းထွေးက ပြောသည်။ မူဆယ်မြို့သည် တရုတ်နယ်စပ်မြို့ဖြစ်သကဲ့သို့ မြန်မာပြည်အနှံ့မှ အမျိုးသမီးများ လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်နေ သည့် နေရာလည်းဖြစ်သည်။ “ […]

ရှေးထုံးတိုင်းမယူပါနှင့်

နန်းဆိုင်နွမ်။          ။ “ ဈေးသုံးလည်း မလွယ်နဲ့၊ ရှေ့ထုံးလည်း မပယ်နဲ့ဆိုတဲ့ ဆိုရိုးအတိုင်းပါပဲ၊ ကျွန်တော်တို့ ထုံးတွေကိုလည်း မပယ် သင့်ပါဘူး” ဟု ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဦးကျော်စိုးလင်းကဆိုသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုင်းရင်းသားပေါင်းစုံ၊ ဘာသာပေါင်းစုံ နေထိုင်သဖြင့် ဓလေ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုများကလည်း ကွဲပြား သလို ဓလေ့ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု ထုံးတမ်းဆိုင်ရာ ဥပဒေများလည်း ကွဲပြားသည်။ ထိုကွဲပြားမှုများနှင့်အတူ ဓလေ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု ဥပဒေများတွင် အမျိုးသမီးများကို  ထိခိုက်နစ်နာစေသည့် ဥပဒေ များအား ပယ်ဖျက်ပေးရန် အမျိုးသမီးအရေး ဆောင်ရွက်သူများ၊ တိုင်းရင်းသူများက စဉ်ဆက်မပြတ် တောင်းဆို ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အမျိုးသမီးအဖွဲ့အစည်းများနှင့်  ဌာနေတိုင်းရင်းသူများ၏အသံကို လစ်လျူရှုကာ နိုဝင်ဘာ (၂၈) ရက်နေ့က ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ဥပဒေကြမ်းတွင်ပါသည့် အခန်း (၇) ပုဒ်မ (၂၃)   လက်ထပ် ထိမ်းမြားခြင်းအသက်အရွယ်ကန့်သတ်ချက်နှင့်ပတ်သက်ပြီး […]

မီးနေသည်အခွင့်အရေးမရရှိသော ပဋိပက္ခဒေသက မိခင်များ

နန်းဆိုင်နွမ်။          ။ ရှမ်းပြည်နယ်ရဲ့ အေးစိမ့်တဲ့ ဆောင်းတွင်းမြောက်ပြန်လေ တဖြူးဖြူးတိုက်ခတ်နေချိန်မှာ မီးတွင်းမိခင် (မီးဖွားပြီးခါစ မိခင်) မအမ်လူတယောက်  ရက်သားအရွယ်ကလေးငယ်ကို ချီပိုးပြီး နာရီပေါင်းများစွာ  ခြေကျင်ခရီးနှင်ခဲ့ရပါတယ်။ မအမ်လူဟာ အသက်(၂၅)နှစ်အရွယ်၊ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ ကွတ်ခိုင်မြို့နယ် ပန်ကူကျေးရွာ၊ ပန်ကူဒုက္ခသည် စခန်းမှာ နေထိုင်သူဖြစ်ပါတယ်။ နိုဝင်ဘာ (၂၀)ရက်နေ့က တအာင်း(ပလောင်) အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေး တပ်မတော် ( TNLA ) မှ ကွတ်ခိုင် အ ခြေစိုက် တပ်မတော်အရာရှိတဦးကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့တဲ့ကိစ္စနဲ့ပါတ်သက်ပြီး ခေါ်ယူစစ်ဆေးလိုတဲ့အတွက် မီးဖွားပြီး ခါစ ရက်ပိုင်းသာ ရှိသေးတဲ့ မအမ်လူကို  မြန်မာ့တပ်မတော်မှ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့တာပါ။ မအမ်လူနဲ့အတူ ရက်သားအရွယ် သူ့ရဲ့ကလေးငယ်နဲ့ နောက်ထပ် အသက်(၂)နှစ်ကျော်အရွယ်ကလေး(၁)ဦး၊  အသက်(၂၇)နှစ်အရွယ် အမျိုးသမီးတဦး၊ အမျိုးသား(၁)ဦးတို့ကိုပါ တပ်မ(၉၉)က ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပါ […]

ရှမ်းပြည်တိုက်ပွဲများနှင့် ရှမ်းပြည်အမျိုးသမီးအဖွဲ့များအသံ

နန်းဆိုင်နွမ်။        ။ “ ဘယ်အချိန် သေနတ်သံကြားရမှာလဲ။ ဘယ်အချိန် ထပြေးရမှာလဲ” ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေက ပြည့်နှက်နေသည် ဟု  အသက်(၅၀)နှစ်အရွယ် ဒေါ်နန်းဆာက ပြောသည်။ သူမကတော့ နမ္မတူ မြို့နယ်၊ ကောင်းဟုန်ကျေးရွာတွင် နေထိုင်ပြီး သေနတ်သံကြားတိုင်း၊ စစ်ကြောင်းဝင်လာတိုင်း  ရွာမှ စစ်ရှောင်စခန်းသို့ မကြာခဏ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရသူဖြစ်သည်။ “ (၂)နှစ်လောက်ရှိပြီ။ သေနတ်သံတွေ ပိုကြားလာရတယ်။ လယ်တွေယာတွေလည်း ကောင်းကောင်းမလုပ်နိုင်။ ကလေးတွေလည်း ကောင်းကောင်းကျောင်းမထားနိုင်ဘူး” ဟု ဒေါ်နန်းဆာက ငြီးငြူသည်။ တိုက်ပွဲတွေကြောင့် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးငယ်များ ဒုက္ခမျိုးစုံကြုံတွေ့ရကာ ကလေးငယ်ရှိသည့် မိခင်များက တော့ အခက်အခဲဆုံးဖြစ်သည်ဟု ဒေါ်နန်းဆာက ဝမ်းနည်းစွာဖြင့် ပြောပြသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်း တိုက်ပွဲများ  မကြာခဏဖြစ်ပွားမှုကြောင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများ ပိုမိုများပြားလာပြီး တရားဥပဒေ စိုးမိုးရေးမှာ […]

ထီးလိုမိုးတဲ့ သမီးကြီး (သို့မဟုတ်) “သမီးကြီးတော့ အဖအရာ”

  မယ်လွန်း။           ။ “ဖန်း” ကနဲအသံကြားလို့ အရှေ့ကလျှောက်နေတဲ့သူမ နောက်ပြန်လှည့်ကြည့်လိုက်တော့ မီးခိုးလုံးတွေ ကြားထဲမှာ လဲကျနေတဲ့ သူမအဖေကို တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ နေ့လည် (၁၂) နာရီလောက် မီးသွေးဖုတ်ပြီး တောလမ်းကနေ အတူပြန်လာကြတဲ့ ရွာသားတွေက ကြောက် ကြောက်လန့်လန့်နဲ့ ရွာကိုပြန်ပြေးသွားကြချိန်မှာ အသက် (၁၉) နှစ်အရွယ် မသီတာအောင်ကတော့ မိုင်းထိ ပြီး မီးခိုးလုံးတွေကြား လဲနေတဲ့အဖေကို ချန်ထားပြီး ထွက်မပြေးနိုင်ခဲ့ပါဘူး။ တောထဲမှာတော့ သူမတို့သားအဖနှစ်ဦးသာ ကျန်ရှိနေပါတယ်။ ပြတ်တောက်ပြီး တုံးတိဖြစ်သွားတဲ့ အဖေ့ခြေထောက်ကို ရှိတဲ့အဝတ်တွေနဲ့ သူမစည်းနှောင်လိုက်ပါတယ်။ ခဏအကြာမှာ ဆီးအိမ်ကိုပါ မိုင်းစထိသွားတဲ့ သူမဖခင်က မျက်လုံးတွေပြာလာပြီလို့ပြောတော့ မလှုပ်ရှား နိုင်တော့တဲ့ ဖခင်ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို မနိုင်မနင်းနဲ့ ကျောမှာပိုးပြီး ရွာထဲကို သယ်လာခဲ့ပါတယ်။ (၁၉)နှစ် အရွယ်သူမ..၊ ကြောက်လန့်စိုးရိမ်စိတ်တွေကို […]