Entries by Administrator

ချင်းတောင်တန်းက ဘဝတွေကို ကမ္ဘာသိအောင်ဖော်ပြနိုင်ခဲ့သူ ချယ်ရီဇာဟောင်

ခင်စုကြည်။          ။ ချင်းတိုင်းရင်းသူ ချယ်ရီဇာဟောင်ကတော့ ပဋိပက္ခဒေသအတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ချင်းအမျိုးသမီးတွေရဲ့ဘ၀ ကို ကမ္ဘာကသိအောင် ဖော်ပြနိုင်ခဲ့လို့ UNDP က ချီးမြှင့်တဲ့  ၂၀၁၇ ခုနှစ်ရဲ့ N-Peace ဆုကို ရရှိထားသူ ဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ ပဋိပက္ခတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေ အဓမ္မပြုကျင့်ခံရမှုတွေကို သုတေသနပြုမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး ချင်း ပြည်နယ်အတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ချင်းတိုင်းရင်းသူအမျိုးသမီးတွေ ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့နေရတဲ့ပြဿနာတွေကို မီး မောင်းထိုး ပြနိုင်ခဲ့လို့ဒီဆုကိုရရှိခဲ့တာပါ။ “၂၀၀၄ ခုနှစ်တုန်းက ချင်းပြည်နယ်အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ်ကို စတင်ပြီးတော့ ဖွဲ့ခဲ့တယ်။ ကျမတို့က အမျိုးသ မီးခေါင်းဆောင်မှုသင်တန်းတွေ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုတွေ၊ ပညာရေးအတွက် ပညာသင်ဆုကြေးတွေ၊ လုပ် ပေးတယ်။ နောက်ချင်းပြည်နယ်က အရမ်းဆင်းရဲတဲ့ရွာတွေကို ပညာရေးထောက်ပံ့မှုတွေ လုပ်တယ်။ အထူး သဖြင့် စစ်သားတွေ မုဒိန်းကျင့်တာတွေကို မှတ်တမ်းတင်တယ်။ အစီရင်ခံစာတွေတင်တယ်။ […]

မူလတန်းအရွယ်မှစ လိင်ပညာပေးခြင်းသည် သက်ငယ်မုဒိမ်းကို လျော့ချစေမည့်နည်းလမ်းတခု

ခက်ဆစ်။        ။ “ကျမက အဲဒီလိုကိုင်တာတွေကို မကြိုက်ဘူးလို့ အဒေါ့်ကိုပြန်ပြောပြတယ်။ ဒါပေမယ့် အဒေါ်က ကိုယ့်ဦးလေး တွေပဲ ကိုင်ပါစေ၊ ဘာဖြစ်လဲဆိုပြီး ပြန်ပြောတယ်။ တကြိမ်မှာ ကျမအိပ်ယာက နိုးလာတော့ ကျမရဲ့မိန်းမကိုယ် က အရမ်းနာနေပြီး စပ်နေတာ။ ကျမကြောက်ပြီး ထိုင်တောင်မထိုင်ရဲဘူး။ တအိမ်လုံး ပတ်ပြေးပြီး အော်နေခဲ့ရ တယ်” ဒေါ်အိအိဖြူက သူငယ်စဉ်က ကြုံတွေ့ခဲ့ရတာတွေကို ပြောပြခဲ့တာပါ။ ဒေါ်အိအိဖြူက အခုချိန်မှာ သမီးနှစ်ယောက်ရဲ့မိခင်ဖြစ်ပြီး သူမဟာ ငယ်စဉ်က ဦးလေးအရင်းသုံးယောက် ရဲ့ အဓမ္မပြုကျင့်မှုကို ခံခဲ့ရသူတဦးဖြစ်ပါတယ်။ မိဘနှစ်ပါး စီးပွားရှာထွက်နေချိန် သမီးကို ယုံကြည်ရတဲ့ ဆွေမျိုး မောင်နှမတွေ အိမ်မှာထားခဲ့ရာကနေ စတင်ပြီး ဦးလေးဖြစ်သူတွေက အခွင့်အရေးယူ၊ ကျူးလွန်ခဲ့ကြတာဖြစ် ပါတယ်။ “ကျမငယ်ငယ်က အဒေါ်နဲ့အတူနေတာ။ ညအိပ်ရင် အဒေါ်နဲ့အတူအိပ်ပေမယ့် […]

အမျိုးသားများကို အမြင်ဖွင့်ရန် ပိုမိုလိုအပ်နေပြီ

  နန်းဆိုင်နွမ်   “ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေး၊ အမျိုးသမီးအကြမ်းဖက်ခံရမှု၊ သက်ငယ်မုဒိမ်းတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပညာပေးမှုတွေကို အမျိုးသားတွေ ပိုသိထားသင့်ပါတယ်” Justice House (တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနဲ့ တရားမျှတမှုစီမံချက်) မန်နေဂျာ ဦးဝေမိုးလှိုင်က ပြောလိုက်တာပါ။ သက်ငယ်မုဒိမ်းကျူးလွန်ရင် ထောင်ဒဏ်နှစ်(၂၀)ဆိုတဲ့ ဆိုင်းဘုတ်ကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာခရိုင်နဲ့ ယင်း မာခရိုင်အတွင်းမှာရှိတဲ့ ကျေးရွာတွေမှာ အများပြည်သူ  သိသာထင်ရှားအောင် စိုက်ထူထားတာကတော့ ထူးခြားမှု တခုပါ။ ဒီဒေသရဲ့ နောက်ထပ်ထူးခြားချက်ကတော့ အမျိုးသားတွေကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်ပြီး အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အကြမ်း ဖက်မှုတွေကို ကာကွယ်ဖို့၊ သက်ငယ်မုဒိမ်းတွေ ကာကွယ်ဖို့၊ တက်တက်ကြကြွဆောင်ရွက်နေကြတာပါ။ “ အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အသိပညာတွေကို အမျိုးသမီးတွေကိုပဲ သွားပေးနေတာထက် ပြစ်မှုကျူး လွန်နေတဲ့ အမျိုးသားတွေသိဖို့ ပိုပြီးလိုအပ်ပါတယ်” လို့ Justice House မှ စီမံကိန်းမန်နေဂျာ ဦးဝေမိုးလှိုင်က […]

ပန်းချီဆရာမတွေလျှောက်သောလမ်း

  ပစ်တိုင်းထောင်မ။ ရန်ကုန် “ဘာလို့ မိန်းကလေးတွေကို နေရာတိုင်းမှာ မလုပ်နိုင်ဘူးလို့ ထင်ကြတာလဲဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတော့ဖြစ်တာပေါ့။ အဲဒီလို ဆက်ဆံတဲ့အပေါ်မှာ ကျမကတော့ Gender ခွဲတယ်လို့ မြင်တယ်။ သူတို့စိတ်ထဲမှာ အမျိုးသားပဲ လုပ် နိုင်မယ်။ အမျိုးသမီးဆို မလုပ်နိုင်လောက်ဘူးလို့ ထင်ကြတာကိုး…” ပန်းချီဆရာမ May East က သူမရဲ့အတွေ့အကြုံလေးတခုကို ပြောပြခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သူမဟာ (၇)တန်း လောက်ကတည်းက ပန်းချီကို စတင်ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၉၆ ခုနှစ်မှာတော့ ယဉ်ကျေးမှုတက္ကသိုလ်တက်ခဲ့ပြီး ပန်းချီပညာနဲ့ပဲ ကျောင်းပြီးခဲ့တာပါ။ ကျောင်းပြီးတဲ့ နောက်ပိုင်းမှာလည်း ပန်းချီတွေ တောက်လျှောက်ရေးဆွဲဖြစ် ခဲ့ပါတယ်။ သူဆွဲခဲ့တဲ့ပန်းချီတွေကို ပြပွဲတွေရှိရင် ပြသခဲ့သလို ပန်းချီကားတွေ လှူလို့ရမယ့်နေရာရှိရင်လည်း လှူခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ သူတတ်မြောက်ထားတဲ့ ပန်းချီပညာကို ပြန်ဝေမျှပေးတဲ့အလုပ်ကိုလုပ်နေပါတယ်။ “ကလေးတွေကို ပန်းချီပညာပြန်သင်ပေးဖြစ်တယ်။ […]

ငြိမ်းချမ်းရေးအလိုချင်ဆုံးက ဘယ်သူတွေလဲ

နန်းဆိုင်နွမ်။             ။ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားမှုကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး အမျိုးသမီးတွေကို လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာစော်ကားမှုတွေ ပိုပြီး ရှိလာတယ်လို့ ရှမ်း ပြည်နယ်၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခနယ်မြေအတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ အမျိုးသမီးတွေက ပြောဆိုကြပါတယ်။ တပ်မတော်ဖက်ကတော့ တိုင်းပြည်မပြိုကွဲရအောင် ကာကွယ်နေတယ်လို့ဆိုသလို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင် တွေကလည်း သူတို့ရဲ့အမျိုးသားတန်းတူရေးအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေရတာလို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒီလိုပဲ တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ အချင်းချင်းကြားမှာလည်း သူ့နယ်မြေထဲဝင်လာလို့၊ ငါ့နယ်မြေထဲဝင်လာလို့ဆိုပြီး လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲတွေ ဖြစ်ပွားနေတာပါ။ ဒီလိုတိုက်ပွဲတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှု၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေကလွဲလို့ အခြားဘာ မှ တိုးတက်ပြောင်းလဲလာတာ မရှိပါဘူးလို့ အဲဒီနယ်မြေက အမျိုးသမီးတွေက ပြောကြားလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်၊ နှစ်ကုန်ပိုင်းကတည်းက တိုက်ပွဲတွေဖြစ်နေတာဟာ လျော့နည်းသွားခြင်း မရှိဘဲ ပိုလို့သာ တိုး ပွားလာနေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် […]

မုဒိမ်းမှုကျူးလွန်သူကို ကြီးလေးတဲ့ပြစ်ဒဏ် ဘယ်လိုပေးမလဲ

နန်းဆိုင်နွမ်။        ။ (ဇန်နဝါရီ ၃၁၊၂၀၁၈) မြန်မာနိုင်ငံမှာနေထိုင်တဲ့ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ဘဝက တနေ့တခြား ပိုပြီးအန္တရာယ်များလာတာကို တွေ့မြင်ရပါတယ်။ ပါတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း တဦးကိုတဦး   အပြန်အလှန် မယုံကြည်ကြသလို  စိုးရိမ်ကြောက်ရွံနေကြရပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေကို မုဒိမ်းကျင့်သတ်ဖြတ်မှုနဲ့ အသက်မပြည့်တဲ့ ကလေးငယ်တွေကို အဓမ္မပြုကျင့်မှုတွေ နေရာ အနှံ့မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတာတွ့မြင်ကြားသိနေကြရတာပါ။ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ရန်ကုန်မြို့မှာ  ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ FDA ဝန်ထမ်းအမျိုးသမီးတဦး အသတ်ခံရတဲ့အမှုက မြန်မာနိုင်ငံ တဝှမ်းမှာရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေဟာ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ မလုံခြုံကြကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ်။ ဖြစ်စဉ်ကတော့ အသတ်ခံရတဲ့ FDA ဝန်ထမ်းအမျိုးသမီးတဦးဖြစ်တဲ့ မရွှေရည်ဝင်းဟာ လှည်းတန်းလမ်းဆုံအနီး အင်းစိန်လမ်းမပေါ်ကနေ ဒဂုံမြို့နယ်ရှိ နေအိမ်ကိုပြန်ဖို့ တက္ကစီကားငှားစီးစဉ်မှာ အဲကွန်းဖွင့်ခ ကျပ်(၁၀၀၀) ပို တောင်းခံတဲ့ကိစ္စနဲ့ စကားများခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။ ကားသမားက ကားကိုရပ်ပြီး ကားထဲကနေ နောက်ခန်းကို ကူးသွားကာ […]

သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုနဲ့ပါတ်သက်ပြီး ရဲတပ်ဖွဲ့ကို ပညာပေးမှုများ လိုအပ်နေပြီ

  နန်းဆိုင်နွမ်။             ။ “ ဖြစ်ဖြစ်ချင်း ရဲစခန်းကို သွားတိုင်တယ်။ ရဲတွေက အမှုကို ချက်ချင်းမဆောင်ရွက်ပေးတော့ ကျူးလွန်ခံရသူက ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့လို့ ကျမတို့က ရဲတွေကြောင့် ကျူးလွန်ခံရသူထွက်ပြေးတာ ရဲက တရားခံ အားပေးတာ၊ တရားခံ မမိရင် ရဲစခန်းကို တရားစွဲမယ်ဆိုပြီး ပြောထားတယ်” သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုကို ကူညီပေးနေတဲ့ ကချင်အမျိုးသမီးဒေါ်ကိုင်ရိန်က ပြောပါတယ်။ သက်ငယ်မုဒိမ်းမှုတွေ၊ အမျိုး သမီးတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ စော်ကားမှုတွေကို သွားရောက်တိုင်ကြားရင် သက်ဆိုင်ရာ ရဲစခန်းတွေ က  ချက်ချင်းအရေးယူမှု မပြုလုပ်ကြကြောင်း သိရပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ (၇)ရက်နေ့မှာ ကချင်ပြည်နယ်က ကျောက်စိမ်းထွက်ရှိတဲ့ ဖားကန့်၊ ဆိုင်းတောင်ဒေသမှာ အသက်(၆)နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးကို အသက် (၆၀)ကျော် အမျိုးသားတဦးက မုဒိမ်းကျင့်ခဲ့ပါတယ်။ မုဒိမ်းမှုဖြစ်ဖြစ်ချင်းမှာ ကလေးနဲ့အတူ မိသားစုဝင်တွေက […]

အမျိုးသမီးလှုပ်ရှားမှုအတွက် သူရဲကောင်း (Hero) မလိုပါ

  ပစ်တိုင်းထောင်မ (ရန်ကုန်)။          ။ “အမျိုးသမီးခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက်ဟာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက အမျိုးသားတွေနဲ့ တန်းတူ တိုက်ပွဲတွေမှာ ပါဝင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အခုအချိန်အထိ အသိအမှတ်ပြုမှု မရှိသေးဘူး။ အဖြေက ကျား-မ တန်းတူရေးမရှိလို့ပဲ။ ဒီမိုကရေစီနည်းအရကြည့်မယ်ဆိုရင် လူသားဖြစ်တဲ့အတွက် လူသားဆိုတာ ကျား-မ အကုန်လုံးပါတယ်။ အားလုံးမှာ အခွင့်အရေးဆိုတာရှိတယ်။  အမျိုးသမီးလူဦးရေ ထက်ဝက်ကျော်ရှိနေတဲ့ နိုင်ငံမှာ အမျိုးသမီးတွေအတွက် ကိုယ်စားပြုမယ့် အမျိုးသမီးတွေကိုယ်တိုင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့နေရာတွေ မှာ ရှိနေဖို့လိုအပ်တယ်” ပညာတတ်အမျိုးသမီးတွေ မရှိလို့ အမျိုးသမီးတွေအတွက် အကာအကွယ်မဲ့နေတာလား၊ အမျိုးသမီးတွေ အတွက် ကိုယ်စားပြုမှု မရှိတာလား၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ အဆင့်တိုင်းမှာ ပါဝင်ခွင့်မရှိနေတာလား၊ ဘာ ကြောင့်လဲဆိုတာကို အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ်(မြန်မာနိုင်ငံ)က အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး လိုည်းပိုးညိူဝ်းက အခုလိုပြောလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနည်းပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း […]

လူကုန်ကူးမှု အိပ်မက်ဆိုးကို ဆက်မမက်ချင်တော့ပါ

သွေး (စစ်ကိုင်း)။      ။ “ဟိုမှာ… တစ်လမှာ ၄ သိန်းရမယ်၊ စက်ရုံမှာ အလုပ်လုပ်ရမယ်ဆိုလို့ ယုံယုံကြည်ကြည်နဲ့ လိုက်သွားမိတယ်။ ကျမမှာ မျက် စေ့သူငယ် နားသူငယ်နဲ့…၊ နောက်ဆုံးတော့ တရုတ်မယားအနေနဲ့ ရောင်းစားလိုက်ကြတယ်။ မြန်မာပြည်ကို ပြန်ရောက် လာတာပဲ ကျေးဇူးတင်နေရသေးတယ်” “နင်… ထွက်မပြေးနဲ့တဲ့။ တစ်နေ့တစ်နေ့ လောကငရဲပါပဲ။ ကျမကို ယူလိုက်တဲ့ တရုတ်အတွက် ကလေးတစ်ယောက် မွေး ပေးရတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီလူနဲ့၊ အဲဒီနေရာမှာ ကျမမပျော်ဘူး။ သူအပြင်ထွက်သွားတဲ့ တနေ့မှာ မရအရ ထွက်ပြေးပြီး မြန်မာပြည်က ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ဆက်သွယ်ခဲ့တယ်။ ကလေးကို သတိရပေမယ့် … ကျမလွတ်မြောက်မှဖြစ်မှာ..” တရုတ်နိုင်ငံမှာ ရောင်းစားခံခဲ့ရတဲ့ မိန်းကလေးတွေထဲက နှစ်ယောက်ရဲ့ ရင်ဖွင့်ပြောပြတာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ ထဲကနေ […]

ရိုးရာဓလေ့တိုင်း ကောင်းရဲ့လား

  ခင်စုကြည်။         ။ “ဗုံဆိုတာတီးဖို့….မိန်းမဆိုတာ ရိုက်ဖို့…” ဒါကတော့ ချင်းရိုးရာစကားပုံတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အိမ်ထောင်တစ်ခုမှာ လင်ယောကျာ်းဖြစ်သူက ဇနီးမယားကို ရိုက်နှက်ဆုံးမပိုင်ခွင့်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆမှားတွေဟာ မြန်မာပြည်တွင်းမှာရှိတဲ့ တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတိုင်း လိုလိုမှာ  ရှိနေတာကို တွေ့ရမှာပါ။ အမျိုးသမီးတွေအပေါ် အကြမ်းဖက်ခြင်းဆိုတဲ့စကားလုံးဝေါဟာရဟာ ချင်းဘာသာစကားမှာ မရှိဘူးလို့ဆိုကြ ပေမယ့်လည်း အမျိုးသမီးတွေအပေါ်အကြမ်းဖက်မှုတွေကတော့ ချင်းပြည်နယ်ထဲမှာလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့် ပြန့်ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။ လင်ယောကျာ်းက ဇနီးသည်ကို ရိုက်နှက်တာကို အကြမ်းဖက်ခြင်းလို့ မယူဆကြတဲ့သူ တွေလည်း အများအပြားရှိနေပါသေးတယ်။ “အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုဆိုတာ အဓိကဆိုလိုတာက ခင်ပွန်းက ဇနီးကို ရိုက်တာ။ သူတို့ဆီမှာ ဒီလို အကြမ်း ဖက်မှုဆိုတဲ့ စကားလုံးတောင် မရှိဘူး။ ကျမတို့သွားတဲ့ဒေသတွေမှာ ဒီစကားလုံး မရှိဘူး။ အယူအဆကလည်း အသစ်အဆန်းလိုဖြစ်နေတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ပညာတတ်အမျိုးသမီးတွေက အနောက်တိုင်းအယူအဆ တွေ လွှမ်းမိုးပြီး ယူလာသလို […]