
ရခိုင်မျိုးနွယ်စု သက်လူမျိုးတွေရဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် အမျိုးသားနေ့
သက်လူမျိုးတွေဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ လူဦးရေ သုံးထောင်ခန့်သာ ကျန်ရှိတော့တဲ့ မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့ ရခိုင်မျိုးနွယ်စုထဲမှာ လူဦးရေအနည်းဆုံး မျိုးနွယ်စုတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
သက်လူမျိုးတွေဟာ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မောင်တော၊ ဘူးသီးတောင်၊ စစ်တွေ၊ ရသေ့တောင်၊ မြောက်ဦးနှင့် အမ်းမြို့နယ်တွေမှာ ပျံ့နှံ့နေထိုင်လျက်ရှိပါတယ်။

အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် ပိုမိုကျပ်တည်းလာတဲ့ အလုပ်သမများ
“ ခံစားခွင့်ကတော့ ဘာမှမရတော့တာ။ ဒီနေ့အချိန်ပိုလုပ်ရရင် နောက်နေ့နားချင်တာပေါ့။ အဲဒါကိုခွင့်မပေးဘူး။ လုပ်သက် ခွင့်လည်းမရဘူး။ အလုပ်မပြုတ်ချင်ရင် ဖျားနာရင်ဆေးသောက်လာပဲ။ မလာရင် အလုပ်ထုတ်ပစ်တာ။ အဲဒါမျိုးကို ဘယ် သွားတိုင်လို့ရမှာလဲ။ သူတို့က တစ်ခုခုဆို အလုပ်သမားတွေကို စစ်တပ်နဲ့ခြိမ်းခြောက်ထားတာ။ မကျေနပ်ချက်လေး တစ်ခု တစ်လေများ ဖေ့ဘွတ်ပေါ်တင်ရေးကြည့် နောက်နေ့သတိပေးခံရတယ်။ သုံးကြိမ်သတိပေးခံရရင် အလုပ်ပြုတ်တယ်။”

မသန်စွမ်းအမျိုးသမီးတွေရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကျပ်အတည်း
“ ကြိုးစားရင်လည်း သန်စွမ်းသူတွေထက်အဆပါင်းများစွာကြိုးစားအားထုတ်ရတယ်။ အပန်းဖြေနားချိန်ထက် အလုပ်လုပ် ချိန်က ပိုပါတယ်။ အများထက်ပိုပြီး ဝိရီယအားစိုက်ရတယ်။ ဇွဲလည်းပိုရှိရတယ်”

မလုံခြုံ ထိတ်လန့်မှုများအောက်က လူပ်ရှားသွားလာနေရတဲ့အမျိုးသမီးတွေ
" အခုလိုဖြစ်တာ ဖမ်းမယ့်သူမရှိလို့ပါ တာဝန်ရှိသူတွေက မဖမ်းဘဲလွှတ်ထားတာကြောင့် လုယက်တာတွေရိုက်နှက်ခံရ တာတွေဖြစ်နေတာ"

အဆုံးသတ်မလှခဲ့သည့်အိမ်မက်များ
“အနီးပတ်ဝန်းကျင်က လူပွဲစားတစ်ဦးက တရုတ်တွေနဲ့ လက်ထပ်ရင် ငွေနှစ်ဆယ့်ငါးသိန်း ရမယ်ဆိုပြီးပြောတယ်။ မွဲပြာကျနေတဲ့ မိဘနှစ်ပါးအတွက် ကိုယ်ပိုင်အိမ်တစ်ဆောင်ရမလားဆိုပြီး စွန့်စားခဲ့တာ။ မောင်လေးကျောင်း ထားနိုင်ဖို့လည်း လိုသေးတယ်လေ”

ဖိနှိပ်ခံထားရပေမယ့် ကျိုးကြေမသွားတဲ့တော်လှန်ရေးစိတ်ဓါတ်နဲ့ ကျောင်းသားလူငယ်တွေ
“စစ်မေးတဲ့အခါမှာ ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်းနှိပ်စက်ညှင်းပန်းတဲ့ကိစ္စမျိုးတွေရှိပါတယ်။ ဝါယာကြိုးတွေနဲ့ ရိုက်နှက်ခံရတာတွေရှိ တယ်”

စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို တော်လှန်နေသော အမျိုးသမီးထုနှင့် LGBT တို့၏ အားမာန်
"တဲကလေးကို တောထဲက ဓနိတွေကာပြီးနေရတယ်...မိန်းကလေးတစ်ယောက်အနေနဲ့လုံခြုံမှုတော့ ဘယ်ရှိ မလဲ။ အိမ်သာကိုတောကြီးထဲမှာသွားတက်ရတာ အရင်ကမြို့ပေါ်မှာနေခဲ့ရတော့ကြောက်တယ် ... ပြီးတော့ ရေချိုးတာချောင်းထဲမှာ။ အဲ့လိုမျိုးတွေအများကြီးရှိတယ်။ ဒါပေမဲ့ဒါတွေက ငိုကြွေးနေရမဲ့ အရာတွေမဟုတ်ဘူး”

အခက်အခဲကြားက လောကဓံကို ရင်ဆိုင်နေကြသူများ
"တနေကုန်ရှာပြီး ဒိုင်ဝင်စံချိန်မှီအကောင်ကြီးတွေရရင် တနေ့ကို ငွေသား ၄၀၀၀ လောက်ရတတ်ပါတယ်။ တစ်ခါတစ်လေကျတော့လည်း ၁၀၀၀ လောက်တည်းပဲ ရတတ်ပါတယ်။ ရွှံ့ထဲနွံထဲမှာ သဘာဝအတိုင်းနေနေတဲ့ ဂုံးတွေကိုရှာရတာဆိုတော့ ပုံမှန်ဝင်ငွေရယ်လို့တော့ မရှိဘူးပေါ့”

“သူများတွေက သတ်တယ် စစ်စတာက ပြန်မွေးပေးတယ် “
“ဆရာဝန်မဟုတ်ဘဲ ဒီလိုမျိုးတွေ လုပ်နေတယ်ဆိုပြီး ဝေဖန် အပြောခံရတာတွေတော့ရှိတာပေါ့ ။ ဒါပေမယ့် စစ်စတာရဲ့ စိတ်ထဲမှာ စီးပွားရေးလုပ်တာမဟုတ်ဘူး။ တကယ့်လူနာရဲ့ လိုအပ်ချက်ကို ကိုယ်တတ်တဲ့ပညာ၊ ဘုရားပေးတဲ့ အရည် အချင်းနဲ့ ကူညီလိုက်တာပဲ”

မြို့ပြစစ်ဘေးအတွက် စိုးရိမ်နေကြသူတွေ
“ မြို့နေလူထုတွေပါ ထိတ်ထိတ်လန့်လန့်ဖြစ်ပြီး ကျီးလန့်စာစားရသလိုမျိုးဖြစ်နေတာ။ ကိုဗစ်လည်းကြောက်ရ၊ ရိုးရိုးသား သား ကိုယ့်စီးပွား ကိုယ်ရှာနေပေမယ့်လည်း အန္တရာယ်မကင်း၊ ဘယ်နေရာက ဗုံးထကွဲလိုက်မလဲ၊ ဘယ်နေရာမှာ တိုက်ပွဲ တွေဖြစ်ပြီး ကိုယ်က ကြားညှပ်ပြီးတော့ အသေခံလိုက်ရမလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေနဲ့ နေနေကြတာပါ”


