အာဏာရှင်ကို အဆုံးထိတိုက်မယ့် တော်လှန်ရေးလက်တွဲဖော်များ

" Pre-Wedding လှလှလေးရိုက်ကြမယ်၊ ဘယ်လိုလေးဝတ်ကြမယ်ဆိုတာကအစ ကြိုပြီးစိတ်ကူးယဉ်ခဲ့ကြတဲ့ အနာဂတ် အိမ်မက်တွေဟာ တစ်ခုမှဖြစ်မလာသေးပေမယ့် ပိုကောင်းတဲ့အနာဂတ်အတွက် ဒီနေရာကိုရောက်ပြီး အတူတိုက်ပွဲဝင် နေတာ ငါးလနီးပါးရှိသွားပြီ "

“Underwear, Monthly pads and Panties which are essential need for women”

“When underwear, bras and monthly sanitary pads were out of stocks, we had to use leaves instead of pads. There was not even enough cloth for people to make their own instant sanitary pads. It is already insecure living here in IDPs camp, but it feels more insecure without these women’s items.”( Ma Mai Yar, Paletwa IDPs camp)

မုန့်ကြွပ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်နေသော ပအိုဝ်းတောင်သူတွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဓာတ်ပုံရသ

ကျောက်တလုံးကြီးမှာ ပအိုဝ်းတိုင်းရင်းသား အများစုနေထိုင်ကြပြီး သနပ်ဖက်၊ပြောင်း၊ စပါး၊ ကြက်သွန်၊လုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ကိုင်ကြပါတယ်။ တဖက်မှာလည်း တနိုင်တပိုင် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းဖြစ်တဲ့ ပအိုဝ်းရိုးရာ လွယ်အိတ်၊ ပလိုင်း၊ မုန့်ကျွတ်၊ မုန့်လက်ကောက် စတဲ့ ဒေသထွက်အစားအသောက်တွေကိုလည်း လုပ်ကြပြီး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း ပြုကြပါတယ်။ မိနစ် ၂၀ လောက် မောင်းလာလိုက်မယ်ဆိုရင် နောင်ဟဲင်းကျေးရွာကို ရောက်ရှိ လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရွာအဝင်မှာ ပထမဆုံးတွေ့ရမှာက မိသားစုသုံးယောက် တနိုင်တပိုင်မုန့်ကြွပ်လုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေ တာကို တွေ့မြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ခွန်အားဖြစ်စေတဲ့ ‘ထောင်ဝင်စာပို့ကြမယ်’

“ စစလုပ်ချင်းမှာမိသားစုတွေဆီက ယုံကြည်မှုရအောင်လုပ်ရတဲ့ အခက်အခဲလေးတွေတော့ရှိတယ်။ အကျဉ်းကျနေသူ တွေရဲ့အချက်အလက်တွေကို မိသားစုတွေကိုမေးတဲ့အခါမျိုးမှာ မိသားစုတွေကစိုးရိမ်တာမျိုးတွေရှိတဲ့အခါကျ မိသားစုတွေ ယုံကြည်မှုရှိလာအောင် တည်ဆောက်ရတဲ့အပိုင်းလေးတွေက အခက်အခဲရှိတယ်”

နွေဦးပန်းပွင့်တို့ရဲ့ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရတဲ့ ထောင်တွင်းနေ့စွဲများ

“ ပါးဆယ်ချက်အရိုက်ခံမလား။ တခါနမ်းမလားလို့လဲမေးတယ်။ အိမ်ထောင်မရှိဘူးဆိုတော့လည်း တပ်သားတွေနဲ့ ပေးစား မယ်ဆိုပြီးလဲပြောတယ်”

ပြာပုံထဲက ပြန်လည်ရုန်းထွက်ကြမယ့် အမျိုးသမီးငယ်တွေ

“အဖြစ်ပျက်ဆိုးနဲ့ ရင်ဆိုင်ရပြီး အမှုပြီးဆုံးသွားပေမယ့်လည်း အမျိုးသမီးတွေဟာ နောက်ပိုင်းမှာ သူတို့ရဲ့ ရှေ့ဆက် ဘဝတက်လမ်းတွေကို ကိုယ်တိုင်စီမံပိုင်ခွင့်မရှိကြသလို ကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ ပျံ့နှံ့မှု၊ စစ်အာဏာသိမ်းမှုတွေကြားထဲက ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ဘဝတက်လမ်းအတွက် ရုန်းထွက်ဖို့ဆိုတာ အခက်အခဲများစွာနဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရပါတယ်”

မပြီးဆုံးနိုင်တဲ့ တော်လှန်ရေး

“အများပြည်သူသွားလာရာ ဧရိယာမှာ မိန်းကလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတွေကို ယောက်ျားတွေက လှောင်ပြောင် စနောက်တာမျိုးတွေ၊ ကာယအိန္ဒြေပျက်ပြားအောင် အော်ဟစ်နောက်ပြောင်တာမျိုးတွေဟာ ကျမတို့ တိုင်း ပြည်မှာ နေ့စဉ်နဲ့ အမျှ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့အရာတွေပါ။”

“ကရင်အမျိုးသမီးများ၏ တော်လှန်ရေးအတွက် စွမ်းဆောင်မှုများ”

“ကရင့်တော်လှန်ရေးထဲမှာ လူတိုင်းက တတ်နိုင်တဲ့ဘက်ကနေ တထောင့်တနေရာမှာ ပေးဆပ်နေကြပါတယ်။ လူတိုင်းလို့ပြောတဲ့နေရာမှာ အမျိုးသမီးတွေ အပါအဝင်ဖြစ်ပါတယ်။ ”

“အားလုံးကို ရင်ဆိုင်မယ် (သို့မဟုတ် ) Fighting #meesaw”

ဘယ်အချိန်များ အိမ်ပြန်ခွင့်ရမလဲ တွေးခဲ့ရတာ ညပေါင်းများစွာ။ ဘယ်အချိန်ထိ နံရံတွေထဲရှိဦးမလဲ တွေးခဲ့ရတာ နေ့ပေါင်းများစွာ ။ အခုတော့ ဒါတွေမတွေးတော့ဘူး အမေ အမေပြောတဲ့ စကားဟာ ကျမ ပြောင်းလဲစေခဲ့ပြီ။

ကြမ်းတမ်းနေသေးသော ရခိုင်စစ်ရှောင်များ၏ အိမ်ပြန်ခရီး

“သူများတွေ နေရပ်ပြန်တော့ ကိုယ်လည်းပြန်ချင်တယ်လေ။ စစ်ရှောင်စခန်းဆိုတာက တစ်သက်လုံးနေလို့ရတာ မဟုတ်ဘူး။ ရွာရောက်ရင် အဆင်ပြေသလို လုပ်ကိုင်စားသောက်မယ်ဆိုပြီး ပြန်လာခဲ့တာ”