Entries by Shin Nyane

အဆိပ်သင့် မြစ်နံဘေးက အသံများ    

ရှင်ငြိမ်း၊ ဒေဝီ စုစည်းတင်ဆက်သည်။ ကရင်နီပြည်နယ်(ကယားပြည်နယ်)ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေတဲ့ သံလွင်မြစ်တစိတ်တပိုင်းနဲ့ မိုလိုချောင်းက ရေနမူနာတွေမှာ အာဆင်းနစ် (Arsenic)အဆိပ်သင့်မှုပမာဏ အဆမတန်မြင့်မားနေကြောင်း ကရင်နီပြည် ကြားကာလအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ (IEC)က မကြာသေးခင်က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ သံလွင်မြစ်ရေနဲ့ မိုလိုချောင်းရေတွေကို ထိတွေ့ကိုင်တွယ်မိရင် သန့်စင်တဲ့ရေနဲ့ ပြန်လည်ဆေးကြောဖို့နဲ့ သံလွင်မြစ်ထဲမှာရှိတဲ့ ရေနေသတ္တဝါတွေ ချက်ပြုတ်စားသောက်တာတွေမပြုလုပ်ဖို့၊ စားသောက်လိုတယ်ဆိုရင် ဦးခေါင်းနဲ့ အတွင်းကလီစာတွေ မစားသောက်ဖို့နဲ့ မိုလိုချောင်းမှ ဘယ်လိုရေနေသတ္တဝါမဆို လုံးဝစားသောက်တာတွေမလုပ်ဖို့လည်း IEC က သတိပေး ထားပါတယ်။ အာဆင်းနစ်အဆိပ်သင့်ရေ သောက်သုံးတာ၊ ထိတွေ့သုံးစွဲတာတွေကြောင့် ရေတိုမှာ မူးဝေတာ၊ ပျို့အန်တာ၊ ဗိုက်နာတာ ဝမ်းလျောတာနဲ့ ကြွက်တက်တာတွေခံစားစေနိုင်ပြီး ရေရှည်မှာ အသည်း၊ အဆုတ်၊ ဆီးအိမ်နဲ့ အရေပြားကင်ဆာ၊ နှလုံး ရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါတွေနဲ့ အာရုံကြောဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာရောဂါတွေကြောင့် […]

ရောနှောနေထိုင်ရမှုကြောင့် စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးငယ်များ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိပါးနှောင့်ယှက်မှုများနှင့် ကြုံတွေ့နေရ 

“စစ်ဘေးရှောင်စခန်းတွေမှာ နေရာကျပ်တော့ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး ရောအိပ်ရတယ်။ သမီးလေးက အပျိုဖော်ဝင်စဆိုတော့ ညဘက်ဆိုရင် ဘယ်သူက လာစော်ကားမလဲဆိုတာ အမြဲကြည့်နေရလို့ အိပ်လို့တောင် မပျော်ဘူး”

“ဒါနင့်ပုံလား”ဆိုတာက စတင်တဲ့ အွန်လိုင်းခြိမ်းခြောက်မှုတွေ

“ကျမတို့ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အွန်လိုင်းကနေ ခြိမ်းခြောက် ငွေညှစ်ခံရတဲ့ မိန်းကလေးတွေကို တွေ့ရင် ပြစ်တင်ဝေဖန်တာအပြင် အတင်းအဖျင်းပါပြောတာ၊ အဲ့လိုတွေလုပ်တာက တကယ့်အန္တရာယ်ကြီးလို့ သူတို့ မသိကြဘူး၊ သူတို့ရဲ့ဝေဖန်မှုက အဲ့ဒီမိန်းကလေးကို သေတွင်းတွန်းနေတာနဲ့အတူတူပဲ”

ဝိုင်းမော်ဒေသက သတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သောက်သုံးရေ ညစ်ညမ်းမှုများအပေါ် နေရပ်ပြန်မည့် စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးများစိုးရိမ်နေ   

မနှစ်က စခန်းထဲမှာမွေးတဲ့ကလေးက ခေါင်းတခြမ်းပါမလာဘူး၊ မွေးပြီး ခဏနေဆုံး သွားတယ်၊ တချို့မွေးတဲ့ကလေးက မျက်လုံးပြူးထွက်နေတာ၊ နှလုံးမှာအပေါက်ပါတာ အဲ့လိုမျိုးတွေမွေးကြတယ်၊ ကျမတို့ လည်း အဲ့လိုဖြစ်မှာစိုးရိမ်တာပေါ့

စစ်ရှောင်အမျိုးသမီးများ မြွေဆိုးအန္တရာယ်ကြောင့် မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝများထိခိုက် 

“စစ်ရှောင်လာတာဆိုတော့ ဘာမှမပါဘူး၊ ဖြစ်သလိုတဲထိုး တာလပါတ်ခင်း ဒီအတိုင်း အိပ်ကြတာပဲ၊ ကျမသမီးလေးလည်း နေ့ခင်းအိပ်ရင်း  မြွေကိုက်ခံရတာ ဆေးခန်းမရောက်ဘဲ ဆုံးတာ”

 “လူက စိတ်နဲ့ အသက်ရှင်နေတာ၊ ဒါကြောင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသမှုတွေ ရေရှည် လုပ်ပေးဖို့ လိုတယ်”

(အမျိုးသမီးအခွင့်အရေးကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူတွေရဲ့ မြေပြင်မှာကြုံတွေ့နေရတဲ့စိန်ခေါ်မှုနဲ့ အန္တရာယ်တွေ အကြောင်းကို အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ)-WLB နဲ့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းခြင်း)   ရှင်ငြိမ်း အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ)-WLB က စစ်အာဏာသိမ်း ၅ နှစ်ပြည့်မှာ “၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို လည်ပြန်ကြည့်ခြင်း (Looking Back on 2025)”ဆိုတဲ့ အစီရင်ခံစာတစောင် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒီအစီရင်ခံစာမှာ လက်ရှိဖြစ်ပွားနေတဲ့ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေနဲ့ ပိုမိုဆုတ်ယုတ်ဆိုးရွားလာတဲ့နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကြပ်အတည်းတွေကြောင့် အမျိုးသမီးတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိတာတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ လုံခြုံရေးအန္တရာယ်တွေ၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ မြေပြင်မှာ လုပ်ငန်းတွေအကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာမှာ ကြုံတွေ့ ရတဲ့ကန့်သတ်ချက်တွေ၊ အခက်အခဲတွေကြားမှ အဖွဲ့ဝင်တွေ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရာမှာ ကြုံရတဲ့အခက်အခဲ စိန်ခေါ်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး WLB ရဲ့မူဝါဒရေးရာဦးဆောင်အဖွဲ့ဝင် မမီးငယ်ကို HI – Honest Information […]

ဂုဏ်သိက္ခာကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြတဲ့လူငယ်တွေရဲ့ နောင်တမဲ့ ၅ နှစ်တာ

ရှင်ငြိမ်း (ခင်ဘုန်းမို့ ပံ့ပိုးပါဝင်သည်) ဂုဏ်သိက္ခာကို ရွေးချယ်ခဲ့ကြတဲ့လူငယ်တွေရဲ့ နောင်တမဲ့ ၅ နှစ်တာ              ရန်ကုန်မြို့ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်တခုရဲ့ ညနေ ၄ နာရီခွဲနေရောင်အောက်မှာ လမ်းဘေးမီးတိုင်ခြေရင်းက အကင်ဆိုင်လေးဟာ ဆိုင်ကယ်၊ စက်ဘီးတွေနဲ့ စည်ကားလို့နေပါတယ်။ ဆီပူအိုးထဲက တရှဲရှဲမြည်သံနဲ့အတူ ကြက်အူချောင်း၊ ငါးအသားပြားနဲ့ အကြော်နံ့သင်းသင်းတွေက လမ်းသွားလမ်းလာတွေ ကို ဆွဲဆောင်နေပြီး “မရသေးဘူးလား”လို့ လောနေကြတဲ့ ဖောက်သည်တွေကိုလည်း “အစဉ်လိုက်လေး ပေးနေတာမို့ ခဏလေးပဲ စောင့်ပေးပါဦး”ဆိုတဲ့ ချိုသာယဉ်ကျေးစွာ တုံ့ပြန်သံကြားရလေ့ရှိတယ်။ ဈေးဝယ်သူတွေရဲ့တယောက် တခွန်းပြောသံတွေကြားမှာ စိတ်ပျက်မသွားဘဲ အပြုံးနဲ့ တုံ့ပြန်လေ့ရှိသူကတော့ အသက် ၂၁ နှစ်အရွယ် ဂျစ်တူး ဆိုတဲ့အမျိုးသမီးကလေးပါ။ သူနာပြုတယောက်ဖြစ်ဖို့ အိပ်မက်မက်ခဲ့တဲ့ ဂျစ်တူးရဲ့ လက်တွေဟာ အခုတော့ ဆီနံ့၊ မီးခိုးနံ့တွေကြားမှာ အကင်ညှပ်တံကိုပဲ ကျွမ်းကျင်စွာ […]

စစ်ကောင်စီထံ လက်နက်နှင့် လေယာဉ်ဆီ ရောင်းချနေမှုများကို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရေးအပါအဝင် အချက် ၄ချက်ကို WLB တောင်းဆို  

ရှင်ငြိမ်း  အမျိုးသမီးများအဖွဲ့ချုပ် (မြန်မာနိုင်ငံ) – WLB က  ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်း၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သော လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ “၂၀၂၅ ခုနှစ်ကို လည်ပြန်ကြည့်ခြင်း” အမည်ရှိ အစီရင်ခံစာကို ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် နေ့စွဲနဲ့ ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။     အဆိုပါ အစီရင်ခံစာတွင် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုပေါင်း ၂၀၀ ကျော် မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သလို၊ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု ကျူးလွန်သူများအပေါ် အရေးယူနိုင်ခြင်းမရှိသည့် ပြစ်ဒဏ် ကင်းလွတ်ခွင့်ကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အချက် ၄ ချက်အား WLB က နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းသို့ တောင်းဆိုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။   ယင်းအချက် ၄ချက်မှာ  စစ်အုပ်စု၏ အတုအယောင်ရွေးကောက်ပွဲကို ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းပယ်ရန်၊ နိုင်ငံတကာ […]

ထီးလင်းနဲ့ ကောင်ဂျာရွာကို ဂျက်ဖိုက်တာနဲ ဗုံးကြဲလို့ အမျိုးသမီး ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင် ၂၀ဦး သေဆုံး၊ ၂လသားအရွယ် ကလေးငယ်တွေအပါအဝင် ၁၂ ဦး ပြင်းထန်ဒဏ်ရာရ

ရှင်ငြိမ်း ကချင်ပြည်နယ်၊ ဗန်းမော်မြို့ ဧရာဝတီမြစ်တစ်ဖက်ကမ်းက စစ်ရှောင်ပြည်သူတွေရှိတဲ့  ထီးလင်းကျေးရွာနဲ့ ကောင်ဂျာ ကျေးရွာ (Kawng Ja) ကို ဇန်နဝါရီလ ၂၂ ရက်၊ ညနေ ၅ နာရီခွဲမှာ စစ်တပ်က ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့ လေကြောင်းဗုံး ၃လုံး ကြဲချခဲ့တာကြောင့် နာရေးအိမ်၊ စာသင်ကျောင်းနဲ့ စစ်ရှောင်နေရာတွေ ထိမှန်ခဲ့ပြီး နာရေးအတွက် ဝတ်ပြုဆုတောင်းနေတဲ့ အမျိုးသမီး ၁၁ ဦးအပါအဝင် စစ်ရှောင်ပြည်သူ စုစုပေါင်း ၂၀ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့  ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။ ဂျက်ဖိုက်တာတွေနဲ့  ကြဲချခဲ့တဲ့ လေကြောင်းဗုံးဒဏ်ကြောင့် လမ်းတခုသာခြားတဲ့ ထီးလင်းကျေးရွာနဲ့၊ ကောင်ဂျာ ကျေးရွာက (၁၀ နှစ်အောက်မိန်းကလေးငယ် ၁ ဦးအပါအဝင်) အမျိုးသမီး ၁၁ ဦး၊ အမျိုးသား ၈ ဦးနဲ့ အမည်မသိသူ […]