Blog Post

ဗိုလ္တေထာင္က စေနမ

ခင္စုၾကည္။              ။

ေနဒါဏ္မိုးဒါဏ္ေၾကာင့္ ပင္ကိုယ္ထက္ပိုျပီး မဲျပာေနတဲ့အသားအေရ၊ ပိန္ကပ္ကပ္ ခႏၶာကိုယ္နဲ႕ အ သက္ (၁၃)ႏွစ္အရြယ္ခန္႕ရွိတဲ့ မိန္းကေလးငယ္တဦး…။ ျပီးေတာ့ သူမဟာ စေနေန႕မွာ ေမြးဖြားခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္တခုနဲ႔ မိဘေတြရဲ႕စြန္႕ပစ္မႈကို ခံခဲ့ရၿပီး လမ္းေပၚေရာက္မွန္းမသိ ေရာက္လာရသူတဦးလည္း ျဖစ္တယ္။

“စေနမ”ဆိုတာကလည္း သူမနာမည္ရင္းမဟုတ္ေပမယ့္ စေနေန႕မွာေမြးခဲ့လို႔   ေဆြမ်ိဳးေတြက ေခၚ ေ၀ၚၾကတဲ့ နာမည္တခု….။

“မိုးတြင္းဆို သိပ္စိတ္ညစ္ဖို႕ေကာင္းတာ။ စင္ေရာ္ေတြက မိုးတြင္းဆိုမလာဘူးေလ။ အဲဒီေတာ့ ပလံုပဲ ေကာက္ေနရတယ္။ ပလံုေကာက္တာလဲ သိပ္မရပါဘူး။ (၄)ရက္ (၅)ရက္တခါေလာက္မွ ေကာက္ထားတဲ့ဘူးခြံ ေတြကို သြားေရာင္းရတာ၊ အဲဒါေတာင္ (၁၅၀၀)၊ (၂၀၀၀) က်ပ္ေလာက္ပဲရေတာ့တာ” လို႔ အဘြားျဖစ္သူက ေခၚယူေစာင့္ေရွာက္ထားလို႔  ဗိုလ္တေထာင္ကမ္းနားမွာ စင္ေရာ္စာေရာင္းရင္း တေန႕စာ၀မ္းေရးအတြက္ ရုန္း ကန္ေနရသူ “စေနမ”က ေျပာပါတယ္။ ပလံုေကာက္တယ္ဆိုတာကေတာ့ အမိႈက္ပံုေတြထဲနဲ႕ လူအမ်ား လႊင့္ပစ္ ထားတဲ့ ဗူးခြံပုလင္းခြံေတြကို လိုက္ရွာေကာက္ရတာကို ေျပာတာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ “စေနမ”လို လမ္းေဘးကေလးငယ္ေပါင္း (၂)ေသာင္း၀န္းက်င္ရိွတယ္လို႕ သိရပါတယ္။ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တခုထဲမွာေတာ့ (၈၀၀၀)မွ (၁၀၀၀၀)ၾကားရိွတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။

သူမလို မိဘရဲ႕စြန္႔ပစ္မႈကိုခံရၿပီး လမ္းေပၚေရာက္ေနတဲ့ မိန္းကေလးငယ္ေတြရိွသလို မိဘေတြကိုယ္ တုိင္က ေျခသလံုးအိမ္တိုင္ဘ၀မို႕ သားသမီးေတြလည္း လမ္းေဘးမွာ ပလံုေကာက္ရင္း လမ္းေပၚမွာသာ ေပ်ာ္ သလိုေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ မိသားစုရဲ႕တာ၀န္ကို ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႕ တေယာက္ထဲထမ္းပိုးေနရလို႔ အိမ္မွာ မေပ်ာ္ေတာ့ ဘဲ ဆယ္ေက်ာ္သက္မိန္းကေလးငယ္ေလးေတြဟာ လမ္းေပ်ာ္ကေလးေတြ ျဖစ္လာၾကတာေတြလည္းရွိပါတယ္။

ဗိုလ္တေထာင္ကမ္းနားက ကေလးငယ္ေတြဟာ ပလံုေကာက္တာေတြ၊ စင္ေရာ္စာေရာင္းတာေတြ၊ ကုန္ထမ္းတာ၊ ေတာင္းရမ္းတာေတြနဲ႔ တေန႕စာထမင္းဖိုးအတြက္ ၀မ္းစာရွာေဖြေနၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလို အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ လမ္းေပၚေရာက္ေနတဲ့ မိန္းကေလးေတြဟာ  လမ္းေဘးမွာေန၊ လမ္း ေဘးမွာစား၊ လမ္းေဘးမွာအိပ္ေနၾကရတဲ့အတြက္ လံုျခံဳမႈကင္းမဲ့လွပါတယ္။

အရင္ကေတာ့ ဗိုလ္တေထာင္ကမ္းနားက တံတားေပၚမွာပဲ ညအိပ္ေလ့ရွိၾကျပီး ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အဲဒီမွာအိပ္ရင္ လာေရာက္ဖမ္းဆီးတာေတြရိွတာမို႕ ညဘက္ဆို စက္ေလွစီးျပီး တဖက္ကမ္းက တဲအိမ္ေတြမွာ သြားေရာက္အိပ္စက္ၾကရပါတယ္။

တဲအိမ္ဆိုေပမယ့္လည္း ေက်ာတခင္းစာေနရာသာရိွတဲ့ တဲငယ္ေလးေတြပါ။ အခ်ိဳ႕တဲအိမ္ေတြဆိုရင္ အမိုးအကာအျဖစ္ ေၾကာ္ျငာဗီႏိုင္းစေတြနဲ႕ ဖံုးအုပ္ကာရံထားၿပီး တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ေဘးနံရံအကာအကြယ္ ဘာမွ မရွိပါဘူး။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ သူတို႕ေနထိုင္ေနရာေလးကို “က်ဴး”လို႕သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။

“အခု က်ဴးေတြေနဖို႕ ေနရာေတြ သတ္မွတ္ေပးတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိမ္ေဆာက္ဖို႕ ပိုက္ဆံမရိွဘူး။ မိုး တြင္းမွာလည္း ျဖစ္သလိုတဲေလးနဲ႕ ေနလို႕ရမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ က်မအစ္မတို႕လင္မယားအိမ္မွာ ခဏလာေနတာ”လို႕ စေနမက သူမရဲ႕အခက္အခဲကိုေျပာျပတယ္။

အခ်ိဳ႕အိမ္ေျခရာမဲ့ကေလးငယ္ေတြ၊ မိဘမဲ့ကေလးငယ္ေတြဟာ စေနမလို ေဆြမ်ိဳးနဲ႕ နီးစပ္ရာအိမ္ေတြမွာ လိုက္ေနၾကရပါတယ္။ ဒီလို ေဆြမ်ိဳးေတြ၊ နီးစပ္ရာ အိမ္နီးခ်င္းေတြနဲ႕ အိမ္ေျခမဲ့ေတြ အခ်င္းခ်င္း စုေပါင္းေန ထိုင္တဲ့ အခါမွာေတာ့ သက္ငယ္မုဒိမ္းလို မလိုလားအပ္တဲ့ျပႆနာေတြနဲ႕  ရင္ဆိုင္လာရျပန္ပါတယ္။

Photo: Junior Dream

“ဟိုေန႕ညကဆုိ (၆)ႏွစ္ပဲရိွေသးတဲ့ေကာင္မေလးကို သူ႕ဦးေလးက မုဒိမ္းက်င့္ဖို႕လုပ္ေသးတယ္။ ေဘးကလူ ေတြ ေရာက္လာလို႕ ေတာ္ေသးတယ္။ သူ႕ဦးေလးက အရက္ေတြမူးေနတယ္ေလ” လို႕ စေနမက သူနဲ႕အတူ ပလံုေကာက္တဲ့ ေကာင္မေလးတေယာက္အေၾကာင္း ေျပာျပတယ္။

လမ္းေဘးမိန္းကေလးငယ္မ်ားဟာ လူေတြရဲ႕ အထင္အျမင္ေသးမႈကိုခံရျပီး ဘ၀တူ အရြယ္စံု ေယာက္်ားသား ေတြရဲ႕ အႏိုင္က်င့္အၾကမ္းဖက္မႈေတြကိုလည္း ေန႕တဓူ၀ၾကံဳေတြ႕ေနၾကရပါတယ္။

“ဒီမွာက ခ်စ္လို႕ၾကိဳက္လို႕ ယူတယ္ဆိုတာ ရွားတယ္။ ဗိုက္ၾကီးလာလို႕ယူလိုက္ၾကတာခ်ည္းပဲ”

ဒါကေတာ့ စေနမရဲ႕ မွတ္ခ်က္ျပဳသံေလးပါ။

ဒီ၀န္းက်င္မွာ မုဒိမ္းမႈဟာ ျပစ္မႈျဖစ္တယ္ဆိုတာေတာင္ နားမလည္၊ မသိရိွၾကသလို တိုင္တန္းတာေတြလည္း မရိွပဲ တကယ္လို႕ မိန္းကေလးငယ္မွာ ကိုယ္၀န္ရိွလာၿပီဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီမုဒိမ္းက်င့္တဲ့လူနဲ႕ ျပန္လည္ေပါင္း သင္းေနထိုင္ေစတဲ့ပံုစံနဲ႕ အလြယ္တကူေျဖရွင္းေနၾကတာပါ။

“သမီးသူငယ္ခ်င္းဆိုလည္း အခုအသက္ (၁၂)ႏွစ္ပဲရိွေသးတယ္။ ကိုယ္၀န္ရိွေနၿပီ။ သူ႕ေယာက်္ားက သူ႕ထက္ အသက္ၾကီးတယ္။ အရင္မိန္းမနဲ႕ကေလးလည္းရွိေသးတယ္။ အခုကိုယ္၀န္ၾကီးနဲ႔လည္း သူတို႕လင္မယားႏွစ္ ေယာက္စလံုး အတူတူေကာ္ရႈေနၾကတာပဲ”လို႕ စေနမက သူ႕သူငယ္ခ်င္းတေယာက္အေၾကာင္းကို ေျပာျပပါ တယ္။

လမ္းေဘးကေလးငယ္အမ်ားစု ေကာ္ရႈၾကရတဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ဆာေလာင္မႈဒဏ္ကို ခုခံႏိုင္ဖို႕ အတြက္သာျဖစ္တယ္လို႕ေျပာၾကပါတယ္။

မိန္းကေလးေရာ၊ ေယာက်ာ္းေလးေရာ၊ ေကာ္ရႈတဲ့အေလ့အထကို ျပဳလုပ္ေလ့ရိွၾကပါတယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အရြယ္မတိုင္မွီ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနရတဲ့ မိခင္မ်ားလည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္။

မိခင္ကိုယ္တိုင္ အဟာရလံုေလာက္စြာ မစားသံုးရတဲ့အတြက္ ေမြးလာတဲ့ကေလးမ်ားမွာ အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့မႈေတြ ရွိေနတဲ့အျပင္ ဥာဏ္ရည္မျပည့္မီတဲ့ ကေလးငယ္မ်ားအျဖစ္ ေမြးဖြားလာၾကသလို အခ်ဳိ႕ကေလးေတြဆိုရင္ အသက္မဲ့ေမြးလာၾကတာပါ။

ကေလးမိခင္မ်ားမွာ ဆယ္ေက်ာ္အသက္အရြယ္မ်ားသာျဖစ္ၿပီး အားလံုးနီးပါးဟာ စာမသင္ႏိုင္သူေတြ၊ ေက်ာင္း မတက္ႏိုင္သူေတြ၊ ဗဟုသုတမရွာေဖြႏိုင္သူေတြျဖစ္ၾကလို႕ က်န္းမာေရးအသိပညာ၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအသိပညာ နဲ႕ သားဆက္ျခားအသိပညာေတြကို မရရိွၾကပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာအျဖစ္ ကိုယ္၀န္ရလာတဲ့အခါ မိခင္မက်န္းမာတာေတြ၊ ကေလးမဖြံ႕ျဖိဳးတာ ေတြ  ရိွေနၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးေမြးဖြားေသဆံုးမႈႏႈန္း (၁၀၀၀)ဦးမွာ(၅၀)ေယာက္ရိွေနၿပီး အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ပုညွပ္ေ၀ဒနာ ကို ခံစားေနရတဲ့ကေလးဦးေရႏႈန္း (၉၂.၂) ရာခိုင္ႏႈန္းရိွတယ္လို႔  Save the Children ရဲ႕ စစ္တမ္းတခုအရ သိရ ပါတယ္။

“သူတို႕အတြက္ အဓိကလိုတာက သားဆက္ျခားနည္းပညာေတြကို သင္ေပးဖို႕ပဲ။ သူတို႕က ငယ္ငယ္ေလးနဲ႕ အိမ္ေထာင္က်တယ္။ ကေလးေတြ တေယာက္ၿပီးတေယာက္ေမြးတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႕မွာ ကေလးေတြကို ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ဖို႕လိုအပ္တဲ့ အသိပညာအေထာက္အပံ့ေတြ ရိွမေနဘူး။ ေမြးလာသမွ် ကေလးေတြလည္း လမ္းေဘးေရာက္ၿပီး ေတာင္းစားၾကရတယ္။ ကေလးအမ်ားစုက အဟာရမျပည့္၀ၾကဘူး။ ကေလးေရာ မိခင္ေရာေပါ့။ အဲဒါေတြကို အဓိကလုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔လိုေနတယ္” လို႕ လမ္းေဘးကေလးငယ္ေတြကို ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ လမ္းကေလးငယ္မ်ားေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕အစည္းတခုျဖစ္တဲ့ Junior Dream အဖြဲ႕ တည္ေထာင္သူ မဣေျႏၵေနႏြယ္က ေျပာပါတယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ အသက္(၁၅)ႏွစ္က (၁၉)ႏွစ္အထိ ကိုယ္၀န္ေဆာင္တာဟာ အရြယ္မတိုင္ခင္ ကိုယ္ ၀န္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္လို႕ အႏၱရာယ္ရွိတယ္ဆိုတာ သူတို႕မသိရိွၾကပါဘူး။ (၁၅)ႏွစ္ထက္ေတာင္ ငယ္ေသးတဲ့ အသက္(၁၂)ႏွစ္ေလာက္နဲ႔ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနၾကတာပါ။

အသက္(၂၀)မျပည့္မီ မိန္းကေလးငယ္ေတြအေနနဲ႕ သားဖြားျခင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းဟာ အျမင့္ဆံုးျဖစ္ေန တယ္လို႕ UNICIFF ရဲ႕ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

Photo: Junior Dream

ျမန္မာႏိုင္ငံက လမ္းေဘးမိန္းကေလးငယ္အမ်ားစုဟာ အပ်ိဳေဖာ္၀င္ၿပီဆိုတာနဲ႕ ကုိယ္၀န္ရိွလာၾကျပီး ကေလး အေဖအမ်ားစုဟာ အရက္ေသာက္လိုက္၊ ေကာ္ရႈလိုက္နဲ႕ အပူပင္ကင္းစြာ ေနထိုင္တတ္ၾကတဲ့အျပင္ တာ၀န္ယူ မႈေတြလည္း မရိွၾကတာေၾကာင့္ ဒီမိန္းကေလးငယ္မ်ားဟာ ကေလးငယ္တဖက္နဲ႕ မိသားစုတာ၀န္ကို တေယာက္တည္းသာ ေျဖရွင္းေနၾကရပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း သူတို႕ေတြဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာပဲ ကေလးတဲြေလာင္းနဲ႔ ကေလးမိခင္ဘ၀ေရာက္ျပီး လိုက္လံေတာင္းရမ္းစားေသာက္ေနၾကရတာပါ။

ေယာက္်ားက ႏွိပ္စက္လို႕ ေရွာင္တိမ္းေနရတဲ့ ကေလးနဲ႕မိခင္ေတြရိွသလို ေယာက်္ားက ေနာက္မိန္းမယူျပီး ထားခဲ့လုိ႕ ကေလးငယ္ကို တေယာက္တည္း ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ေနရသူေတြလည္း ရွိၾကပါတယ္။

ဒီလိုအေျခအေနေတြေၾကာင့္ လမ္းေပ်ာ္ကေလးတို႕ေနထိုင္ရာ ရန္ကုန္တဖက္ကမ္း၊ ဒလျမိဳ႕နယ္အတြင္းမွာ က်န္းမာေရးနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့အသိပညာေပးမႈေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ကေလးေတြအတြက္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ မႈေတြ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာေပးမႈေတြ၊ သားဆက္ျခားပညာေပးမႈေတြ အမ်ားၾကီးလိုအပ္ေနပါတယ္။

“မိန္းကေလးငယ္ေတြအတြက္ လစဥ္သံုးပစၥည္းေတြ သြားေပးတဲ့အခါမွာ သူတို႕သံုးတတ္ေပမယ့္ ၀ယ္သံုးဖို႕ ပိုက္ဆံမရိွၾကဘူး။ အဲဒီေတာ့ အ၀တ္စအေဟာင္းေတြကို သံုးေနရတယ္။ အ၀တ္ေဟာင္းေတြကလည္း မသန္႕ေတာ့ ယားနာေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ေနာက္ဆက္တြဲ အမ်ိဳးသမီးနဲ႕ဆိုင္တဲ့ေရာဂါေတြျဖစ္လာၾကတယ္။ ဒါေတြကို သူတို႕မသိၾကဘူး။ ေနာက္အေရးေပၚ လိုအပ္ေနတာက တားေဆးေတြ ထိုးေပးဖို႕၊ သားဆက္ျခား နည္းလမ္းေတြ အသံုးျပဳေပးဖို႕၊ သူတို႕မွာ ပထမကေလးတေယာက္ရၿပီး ဘာမွမၾကာေသးဘူး။ ေနာက္ထပ္ ကေလးေတြ ထပ္ေမြးၾကတယ္။ ကေလးယူဖို႕ အစီစဥ္မရိွေပမယ့္ ကိုယ္၀န္ရလာေတာ့လည္း ယူလုိက္ၾကရတာ ပဲ ”လို႔ မဣေျႏၵေနႏြယ္က ဆက္ေျပာျပတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနနဲ႕ လမ္းေဘးကေလးငယ္ေတြ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ဖို႕ သင္တန္းေက်ာင္းေတြကို စီစဥ္ေပးေန ေပမယ့္လည္း မိဘရိွတဲ့ကေလးေတြကို မိဘေတြဆီသာ ျပန္လည္ပို႕ေဆာင္ေနၾကတာမို႕ မိဘမ်ားကိုယ္တိုင္က အိမ္ေျခမဲ့ေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီကေလးငယ္အမ်ားစုဟာ လမ္းေပၚကိုသာ ျပန္လည္ေရာက္ရိွလာၾကတာျဖစ္ ပါတယ္။

“ဒီမွာက မိန္းကေလးေတြရိွတယ္။ အသက္ (၁၁)၊ (၁၂)ႏွစ္ေလာက္ဆို ေယာက္်ားရသြားၾကတယ္။ ကေလးေတြ ေမြးၾကတယ္။ သူတို႔အတြက္ ဘာမွမထူးဆန္းဘူး”

အိမ္ေျခမဲ့မိဘမ်ားကလည္း သူတို႕ကေလးေတြကို  ေက်ာင္းထားေပးခ်င္ၾကသလို ပညာတတ္ေတြ ျဖစ္ေစခ်င္ ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္  ေမွ်ာ္လင့္ထားသလို ျဖစ္မလာေတာ့ ေမြးလာတဲ့ကေလးငယ္ေတြလည္း မိဘေတြလို ေလလႊင့္လမ္းေပ်ာ္ဘ၀သာ ေရာက္ရိွလာၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕လမ္းေဘးေလလႊင့္ကေလးဦးေရဟာ တိုးပြားသ ထက္ တိုးပြားလာေနတာတာကို ဗိုလ္တေထာင္ကမ္းနားက ပလံုေကာက္ေနတဲ့ အသက္(၁၃)ႏွစ္အရြယ္ “စေနမ”ရဲ႕ စကားက သက္ေသထူလို႔ ေနပါေတာ့တယ္။

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *