Blog Post

ရိုးရာဓေလ့တုိင္း ေကာင္းရဲ့လား

Photo: Ninu (Women in Action Group)

 

ခင္စုၾကည္။         ။

“ဗံုဆိုတာတီးဖို႕….မိန္းမဆိုတာ ရိုက္ဖို႕…”

ဒါကေတာ့ ခ်င္းရိုးရာစကားပံုတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္တစ္ခုမွာ လင္ေယာက်ာ္းျဖစ္သူက ဇနီးမယားကို ရိုက္ႏွက္ဆံုးမပိုင္ခြင့္ရိွတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆမွားေတြဟာ ျမန္မာျပည္တြင္းမွာရိွတဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတိုင္း လိုလိုမွာ  ရိွေနတာကို ေတြ႔ရမွာပါ။

အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္ျခင္းဆိုတဲ့စကားလံုးေ၀ါဟာရဟာ ခ်င္းဘာသာစကားမွာ မရိွဘူးလို႕ဆိုၾက ေပမယ့္လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚအၾကမ္းဖက္မႈေတြကေတာ့ ခ်င္းျပည္နယ္ထဲမွာလည္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ ျပန္႕ျဖစ္ပြားေနပါတယ္။ လင္ေယာက်ာ္းက ဇနီးသည္ကို ရိုက္ႏွက္တာကို အၾကမ္းဖက္ျခင္းလို႕ မယူဆၾကတဲ့သူ ေတြလည္း အမ်ားအျပားရိွေနပါေသးတယ္။

“အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈဆိုတာ အဓိကဆိုလိုတာက ခင္ပြန္းက ဇနီးကို ရိုက္တာ။ သူတို႕ဆီမွာ ဒီလို အၾကမ္း ဖက္မႈဆိုတဲ့ စကားလံုးေတာင္ မရွိဘူး။ က်မတို႕သြားတဲ့ေဒသေတြမွာ ဒီစကားလံုး မရိွဘူး။ အယူအဆကလည္း အသစ္အဆန္းလိုျဖစ္ေနတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ပညာတတ္အမ်ိဳးသမီးေတြက အေနာက္တိုင္းအယူအဆ ေတြ လႊမ္းမိုးျပီး ယူလာသလို ေျပာၾကတယ္”

ခ်င္းဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကို အမိ်ဳးသမီးရႈေထာင့္ကေန ေလ့လာေနတဲ့ ေနႏူးအဖြဲ႕(Women in Action Group) က မိုင္လဲင္ႏိုင္က်ဲရ္က ခ်င္းျပည္နယ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚအၾကမ္းဖက္မႈေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ စစ္တမ္း သြားေရာက္ယူတဲ့အခါ ေတြ႕ၾကံဳခဲ့ရတာေတြကို ေျပာျပပါတယ္။

“အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ဆိုးဆိုးရြားရြား ၾကံဳေနရသလဲဆိုရင္ ေသတဲ့အထိ ရိုက္ႏွက္ တာမ်ိဳးအထိ ရိွပါတယ္” လို႕ သူကေျပာပါတယ္။

လင္ေယာက်ာ္းက ကိုယ့္ဇနီးမယားကို ရုိက္တာကို ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ကိစၥတစ္ခုအျဖစ္သာ သတ္မွတ္ေနၾကပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သူမရဲ႕လင္ေယာက္်ားက သူမကိုရိုက္တာဟာ သူမအျပစ္ရွိလို႕ ရိုက္တာလို႕ ပဲ ခံယူထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဇနီးသည္ေတြက မိမိတို႕ရိုက္ႏွက္ခံရတာကို ရွက္စရာအျဖစ္ ယူဆၾကၿပီး လင္ေယာက်္ားရဲ႕အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ဖံုးဖိဖို႕ၾကိဳးစားၾကပါတယ္။

ရိုက္ႏွက္ခံရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ ဇနီးျဖစ္သူမွ လင္ေယာက္်ားရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္မရပဲ ဆံပင္ညွပ္လိုက္လို႔၊ ထမင္းဟင္းေကာင္းေကာင္း မခ်က္ႏိုင္လို႔ ၊ လင္ေယာက္်ားျဖစ္သူကို ခံေျပာလို႔၊ လင္ေယာက်ာ္းျဖစ္သူကို မေလး စားလို႔၊ စတဲ့အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္သာ ျဖစ္ရတာမ်ားပါတယ္။

ရိုက္ႏွက္မႈေတြကေန ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ၿပီး ေဆးရံုေရာက္ၾကတာေတြရိွသလို ဇနီးမယားကို ဓားနဲ႕ထိုးတာ၊ ေန အိမ္ကို မီးရိႈ႕တာ၊ စတဲ့အျပဳအမူေတြကိုလည္း အမ်ိဳးသားေတြက ျပဳမူတတ္ၾကပါတယ္။

ေလ့လာေတြ႕ရိွခ်က္ေတြအရ လင္ေယာက္်ားေတြက ဇနီးမယားေတြကို ရိုက္ႏွက္တာကို သာမန္ရိုက္ႏွက္မႈနဲ႕ ျပင္းထန္ေသာ ရိုက္ႏွက္မႈဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးခြဲျခားထားပါတယ္။ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရိုက္ႏွက္ခံရရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြက မိဘေနအိမ္ကို ျပန္သြားေလ့ရိွၿပီး လင္ေယာက်ာ္းက ျပန္ေခၚလိုရင္ေတာ့ ေဒသထံုးတမ္းေတြအရ မိဘေတြက ေလ်ာ္ေၾကးေတာင္းဆိုႏိုင္တယ္လို႕ဆိုပါတယ္။

“ေယာက်္ားက အရင္တုန္းကဆို ေသြးထြက္ေအာင္ ရိုက္ဖူးတယ္။ ခဏခဏရိုက္ေတာ့ က်မမိဘအိမ္ကို ျပန္ သြားခဲ့တယ္။ သူျပန္လာေခၚတဲ့အခါ က်မက မျပန္ဘူးလို႕ေျပာေတာ့ မိဘေတြ မျဖစ္ဘူး၊ ျပန္ရမယ္လို႕ ေျပာ တယ္။ ေယာက်ာ္းက ျပန္ေတာင္းပန္လား၊ မေတာင္းပန္လား၊ ဒါေတြ မလိုဘူး” လို႕ ပလက္၀ျမိဳ႕နယ္က အိမ္ တြင္း အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့ ခ်င္းအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးကေျပာပါတယ္။

ခ်င္းမ်ိဳးႏြယ္စုေတြထဲက အရိႈလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဓေလ့ထံုးတမ္းထဲမွာေတာ့  “မိမိေျပာသည္ကို နားမေထာင္ပဲ ျပန္ေျပာ သည့္မိန္းမကို ေယာက်ာ္းမ်ားမွ ၾကိမ္လံုးျဖင့္ (၃)ၾကိမ္ နာက်င္ေအာင္ရိုက္ႏိုင္သည္ဟု စာျဖင့္ေရးသားကာ ခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း” ေနႏူးအဖြဲ႕ရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရိွခ်က္မွတ္တမ္းထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ရိုက္ႏွက္ဆံုးမတာကို မနာခံရင္ေတာ့ ဆိုးသြမ္းတဲ့အျပဳအမူျဖစ္တဲ့အတြက္ အိမ္မွႏွင္ထုတ္ကြာရွင္းႏိုင္သလို ဒါမွ မဟုတ္ ထပ္မံရိုက္ႏွက္ဆံုးမႏိုင္တယ္လို႕လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အခုလို ဆံုးမပိုင္ခြင့္ရိွတယ္ဆိုတဲ့ အယူအဆကုိ စာနဲ႕အတိအလင္းေရးသားေဖာ္ျပထားတ့ဲ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြ ေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြဆိုတာ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ႏွိပ္စက္သမွ်ကိုသာ ျငိမ္ခံေနဖို႕ တြန္းအားေပးေနသလို ျဖစ္ ေနပါတယ္။

အရိုက္ခံရၿပီး မိဘအိမ္ကိုျပန္သြားတဲ့ ဇနီးျဖစ္သူကို လင္ေယာက်ာ္းက ျပန္ေခၚလိုရင္ေတာ့ မိဘေတြက ေလ်ာ္ ေၾကးေတာင္းဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ေဒသအလိုက္ ၾကက္၊ ၀က္၊ ႏြားေနာက္ စတာေတြကို ေလ်ာ္ေၾကးအျဖစ္ ေပး ေလ့ရိွၿပီး အခုခါမွာေတာ့ ႏြားေနာက္ရဖို႕ ခက္ခဲတဲ့အတြက္ ႏြားေနာက္အစား ေငြက်ပ္တစ္သိန္းနဲ႕ လာေရာက္ ေတာင္းပန္ၾကတယ္လို႕သိရပါတယ္။

ဓေလ့အရ ခင္ပြန္းျဖစ္သူက ဇနီးျဖစ္သူကို ရန္ျဖစ္ၿပီး ရိုက္ႏွက္ေနရင္ေတာင္ ေဆြမ်ိဳးအရင္းျဖစ္ေစကာမူ ၀င္ ေရာက္ ျဖန္ေျဖလို႕မရဘူးလို႕ဆိုပါတယ္။

“က်ေနာ့္ညီမကို သူ႕ေယာက်ာ္းက သူတို႕အိမ္မွာရိုက္ေနတယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္၀င္သြားေျပာလို႕မရဘူး၊ သတ္ခ်င္ ရင္လည္း သတ္မွာေပါ့။ ကိုယ့္အိမ္မွာ ကိုယ့္မိန္းမကို ရိုက္တာ ခင္မ်ားနဲ႕မဆိုင္ဘူးေတြ ျဖစ္လာမယ္။ ကိုယ္သြား ခ်င္ရင္ေတာင္ တစ္ေယာက္တည္းသြားလို႕မရဘူး။ လူၾကီးေတြကိုပါေခၚသြားရတယ္” လို႕ မင္းတုန္းျမိဳ႕နယ္က အမ်ိဳးသားတစ္ဦးကေျပာပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ အစိုးရ ဒါမွမဟုတ္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ လူမႈကူညီေရးအဖြဲ႕ေတြက စီစဥ္ေပးထားတဲ့ ယာယီခိုလံႈစရာေတြလည္း ခ်င္းျပည္နယ္မွာ မရိွၾကပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္မႈကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႕ မိဘအိမ္ကို သြား ေရာက္မွီခိုေနရၿပီး အမ်ိဳးသားေတြဘက္က ျပန္သြားေခၚတဲ့အခါ ဓေလ့အရ မိဘေတြက ေလ်ာ္ေၾကးနဲ႕သာ ေျဖရွင္းေနၾကပါတယ္။

Photo: Ninu (Women in Action Group)

ရိုက္ႏွက္ခံရလို႔ ရဲနဲ႕တရားရံုးကို လာေရာက္တိုင္ၾကားတာမ်ိဳးေတြ မရိွသလို ရပ္ကြက္လူၾကီးေတြဆီကို ေတာင္ လာေရာက္တိုင္ၾကားတာ မရိွဘူးလို႕ သိရပါတယ္။ လင္ေယာက်ာ္းျဖစ္သူက ဇနီးမယားကို ရိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္ရာ မွာ ေသဆံုးသြားတဲ့အမႈႏွစ္ခုရိွၿပီး တစ္မႈမွာ တရားခံအမ်ိဳးသားျဖစ္သူကို ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္တစ္မႈ ကေတာ့ ဇနီးျဖစ္သူရဲ႕ေဆြမ်ိဳးမ်ားကပင္  ကေလးေတြရဲ႕ေရွ႕ေရးကိုစဥ္းစားကာ တရားခံကို ခႊင့္လႊတ္ေပးလိုက္ ၾကပါတယ္။

မင္းျပားျမိဳ႕နယ္က ရြာတစ္ရြာမွာေတာ့ အၾကမ္းဖက္ရိုက္ႏွက္မႈ က်ဴးလြန္တဲ့ေယာက်ာ္းေတြကို အျပစ္ေပးဖို႕ အလုပ္ၾကမ္း (သို႕မဟုတ္) ေငြဒဏ္ေတြ ခ်မွတ္ထားေပမယ့္လည္း လက္ေတြ႕က်င့္သံုးတာ မရိွဘူးလို႕ သိရ ပါတယ္။

ေနႏူးအဖြဲ႕က ခ်င္းျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မေကြးတိုင္းနဲ႕ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသၾကီးမွာရိွတဲ့ ျမိဳ႕ေပါင္း (၁၂)ျမိဳ႕နဲ႕ ရြာေပါင္း(၂၀)ကို ကြင္းဆင္းေလ့လာမႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး သုေတသနျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ေဒသအားလံုးမွာေတာ့ အၾကမ္း ဖက္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ က်န္းမာေရးပိုင္းဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ ျဖစ္ေစ အကူအညီေပးေနတဲ့ အဖဲြဲ႕အစည္းတစ္ခုမွ မရိွေသးဘူးလို႕လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ေဒသေတြမွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္းေတြ ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕အခြင့္အေရးအတြက္ လႈပ္ရွားမႈေတြ ျပဳလုပ္ေနၾကပါတယ္။ မတူပီအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ကေတာ့ သူတို႕ဆီကို လာေရာက္တုိင္ၾကားတဲ့ ကြာရွင္းျပတ္စဲခ်င္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ သင့္တင့္တဲ့နစ္နာေၾကးရရိွေအာင္ လူငယ္အဖြဲ႕ေတြ၊ ရပ္ကြက္လူ ၾကီးေတြနဲ႕ပူေပါင္းေဆာင္ရြက္ကာ ကူညီေပးေနတယ္လို႕လည္း သိရပါတယ္။

ခ်င္းဓေလ့အရ ကြာရွင္းျပတ္စဲမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ကေလးအုပ္ထိန္းခြင့္ကို မိခင္ေတြ မရရိွတာ၊ အမ်ိဳးသမီးဘက္ က ကြာရွင္းမယ္ဆိုပါက လက္ထပ္ထိမ္းျမားစဥ္က အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕မိဘေတြေတာင္းဆိုတဲ့ လက္ဖြဲ႕ေငြလို႕ ေခၚတဲ့ အသြင္းဖိုးကို ျပန္လည္ေပးရတာ၊ ကြာရွင္းေၾကး၊ နစ္နာေၾကးမရတာ၊ ပစၥည္းခြဲေ၀ေပးျခင္း မရိွတာ စတာေတြက အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္ျခင္းခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ကြာရွင္းဖို႕ အဟန္႕အတားေတြ ျဖစ္ေစ ပါတယ္။

အခုခ်ိန္မွာ ကြာရွင္းျပတ္စဲရင္ မိခင္ေတြအေနနဲ႕ ကေလးအုပ္ထိန္းခြင့္ရလာၾကေပမယ့္လည္း ပစၥည္းခြဲေ၀ေပး မႈကေတာ့ အားနည္းေနပါေသးတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္ေဒသတစ္ခုလံုးမွာ ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ ေျဖရွင္းေနတာေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ လက္ လွမ္းအမွီဆံုး တရားစီရင္ေရးစနစ္ျဖစ္ေနၿပီး တဖက္မွာလည္း ဒီတရားစီရင္ေရးစနစ္ဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈကို ဖမ္းဆုတ္ႏိုင္ဖို႕ အၾကီးမားဆံုး အတားအဆီးတစ္ခုလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဓေလ့ထံုးတမ္းအရ ေျဖရွင္းရာမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈကို လက္လွမ္းမီွႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေဖြေဖာ္ထုတ္ၿပီး  ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ အခုလက္ရိွအခ်ိန္မွာ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ခ်ႏိုင္သူေတြဟာ အမ်ိဳးသားမ်ားသာျဖစ္ေနၿပီး ေဒသဆိုင္ရာဓေလ့ထံုးတမ္းေတြကို ေခတ္နဲ႕ေလ်ာ္ညီ ေအာင္ လူ႕အခြင့္အေရး က်ားမဆိုင္ရာ သေဘာတရားေတြ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးနဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်င့္သံုး  ေနတဲ့ဥပေဒေတြကို သိရိွနားလည္ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္မႈေတြျပဳလုပ္ဖို႕ လိုအပ္ေနတယ္လို႕လည္း တိုက္တြန္း ထားပါတယ္။

မိမိလူမ်ိဳးကို ထိန္းသိမ္းဖို႕ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ ခြဲျခားဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဓေလ့ထံုးတမ္း ေတြကို ဆက္လက္က်င့္သံုးခ်င္သူေတြ အမ်ားအျပားရိွေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ ထိေရာက္တဲ့ပညာေပးအစီ အစဥ္ေတြ လိုအပ္ေနတယ္လို႕လည္း အမ်ဳိးသမီးေရးအဖဲြ႕အစည္းေတြက ေျပာဆိုေထာက္ျပေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)