Blog Post

စစ္ပြဲၾကားက ေဆးဆရာမမ်ား

Photo Credit: BPHWT

နန္းဆုိင္ႏြမ္။           ။

`စစ္ပြဲေၾကာင့္ ေမြးလူနာတဦးကို  ေဆးရံုလႊဲေျပာင္းလုိ႔မရ၊ ေသြးေတြကလည္း သြန္ေနၿပီ၊ သတိလစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုး ေတာ့ က်မလက္လႊတ္ဆံုးရံႈးခံလုိက္ရတယ္”။

ေနာ္ဆာမူးနာထူးက ႏွစ္(၂၀)ေက်ာ္ၾကာခဲ့ၿပီျဖစ္ေပမယ့္ ဘယ္ေတာ့မွ ေမ့မရႏိုင္တဲ့ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ကရင့္ အမ်ဳိးသားအစည္းအရံုုး၊ တပ္မဟာ(၃)နယ္ေျမ၊ ေညာင္ေလးပင္ေက်းရြာက သူ႔အေတြ႔အႀကံဳကို ေျပာျပတာပါ။

အဲဒီတုိက္ပြဲကေတာ့ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး( KNU)နဲ႔ အစိုးရတပ္အၾကား ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့တုိက္ပြဲပါ။

“အဲဒီေန႔က ေဆးရံုလႊဲေျပာင္းခြင့္သာရခဲ့မယ္ဆုိရင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္နဲ႔ ကေလး၊ ႏွစ္ဦးစလံုး အသက္ရွင္ႏိုင္မွာ ပါ”  လို႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။

တုိက္ပြဲျဖစ္တဲ့အခါ ကိုယ္ဝန္အရင့္အမာနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ ေသမင္းခံတြင္း၀ကို တိုး၀င္ရသလုိပါပဲ။ တုိက္ပြဲ ၾကားထဲက စစ္သားေတြ၊ က်ည္ဆန္ေတြ၊ ဗံုးဆံေတြက မီးဖြားခါနီး ကိုုယ္၀န္ေဆာင္ရယ္လို႔ ကရုဏာသက္တတ္ ၾကတာမဟုတ္ေတာ့ သန္သန္မာမာလူေတြနဲ႔အျပိဳင္ ေဘးလြတ္ရာ ေျပးၾကရပါတယ္။

စစ္ပြဲေၾကာင့္ ေသနတ္ဒဏ္ရာနဲ႔ ေသဆံုးမႈေတြရွိသလို ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေသြးလြန္မႈေတြ၊ မေသဆံုးသင့္ဘဲ ေသရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ကုိယ္တိုင္ႀကံဳေတြ႔ရတာေၾကာင့္ စစ္ပြဲဆိုတဲ့အသံကို မၾကားခ်င္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ဆရာမ ေနာ္ဆာ မူးနာထူးက ေျပာပါတယ္။

“စစ္ပြဲေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ ဆုိးက်ိဳးျပႆနာေတြက အမ်ားႀကီးပါဘဲ။ ဒီတုိင္းျပည္၊ ဒီေဒသမွာ စစ္ပြဲသာ မရွိဘူး။ အစုိး ရစစ္တပ္သာ မရွိဘူးဆိုရင္၊ ထိုးစစ္ေတြလည္းမရွိခဲ့ရင္ က်မတို႔ ရြာေတြ သဘာဝအတုိင္း သူဖာသာသူရွိေနမွာပါ”

ငယ္စဥ္အရြယ္ကတည္းက စစ္ပြဲေၾကာင့္ မၾကာခဏ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ေနရၿပီး တိုက္ပြဲေတြၾကား  မေသသင့္ဘဲ ေသၾကတဲ့ ျပည္သူေတြဟာ သူ႔ကိုေဆးမွဴးတဦး ျဖစ္လာဖုိ႔ တြန္းအားေပးခဲ့တယ္လို႔ ဆုိျပန္ပါတယ္။

စစ္ပြဲနယ္ေျမမွာ ႀကံဳခဲ့တဲ့ အဓိကအခက္အခဲကေတာ့ လမ္းပန္းခက္ခဲမႈ၊ ဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲမႈ၊  သယ္ယူပို႔ေဆာင္ ေရး ခက္ခဲမႈေတြပါပဲ။

တုိက္ပြဲေၾကာင့္ ေက်းရြာေတြမွာ  ေဆးဝါးပစၥည္းျပတ္လပ္မႈေတြ၊ မလံုေလာက္မႈေတြ ျဖစ္ခဲ့သလို လူနာေတြ အခ်ိန္မီွ ေဆးရံုလႊဲေျပာင္းရမယ့္ေနရာမွာ အခက္အခဲေတြေၾကာင့္ အသက္မေသဆံုးသင့္ဘဲ ေသခ့ဲတာေတြကို ေနာ္ဆာမူး နာထူးဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္(၂၀)အတြင္း အမ်ားအျပားေတြ႔ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္။

“ ကေလးတေယာက္ ဦးေႏွာက္ထဲငွက္ဖ်ားပိုးဝင္တယ္။ သတိေမ့ေနတဲ့ကေလးကို ေဆးထိုးဖုိ႔ ပစၥည္းမလံုေလာက္ တာ။ ကေလးကို အေၾကာရွာမေတြ႔တာ။ ေနာက္ဆံုး က်မသင္တန္းတက္တုန္းက ရခဲ့တဲ့အပ္ေသးေလးေၾကာင့္ ကေလးကို အေၾကာေဆးသြင္းႏုိင္ခဲ့ၿပီး သတိျပန္ရလာတယ္” လိုု႔ ရွားရွားပါးပါး ၀မ္းသာစရာျဖစ္ရပ္ ၾကံဳခဲ့ရတာကို လည္း ေျပာျပပါတယ္။

ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ  နည္းမ်ိဳးစံုနဲ႔ ခံစားေနရၿပီး တိုက္ပြဲေၾကာင့္ မိခင္ေတြ၊ ကေလးေတြ အၿမဲေရႊ႕ေျပာင္းေနရတဲ့အတြက္ ကေလးေတြနဲ႔ မိခင္ေတြရဲ့  အစာအဟာရ လံုေလာက္မႈမရွိပဲ က်န္းမာေရးထိခိုက္ မႈ ရွိေၾကာင္းကိုလည္း စစ္ပြဲနယ္ေျမမွာ ေဆးလုိက္လံကုသေပးတဲ့ ေဆးမွဴးဆရာမေတြက ဆုိပါတယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာထုတ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေရွ႕ဖက္ေဒသ က်န္းမာေရး အစီရင္ခံစာအရ  ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာေဒ သေတြမွာ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္နဲ႔ အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေသဆံုးမႈႏႈန္းက ျမင့္တက္ေနေသး ေၾကာင္း သိရပါတယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း လူမ်ိဳးစုေတြ ေနထုိင္တဲ့ေဒသေတြမွာ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္အရ တိုက္ပြဲေတြ သိသာထင္ရွားစြာေလ်ာ့က်လာေပမယ့္ ပဋိပကၡျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာမွာ ေနထုိင္တဲ့အသုိက္အဝန္းကေတာ့ တိုုက္ပြဲေၾကာင့္ ထိခိုုက္ေသေၾကတာေတြ ေလ်ာ့သြားတာကလြဲလို႔ ေန႔စဥ္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ အေျခ အေနကေတာ့ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးပါဘူး။

တဘက္က ျမန္မာႏိုုင္ငံေတာင္ပိုုင္းမွာ တိုုက္ပြဲေတြ ေလ်ာ့က်လာေနခ်ိန္မွာပဲ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရတပ္နဲ႔ တအာင္း(ပေလာင္) အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ၾကားတုိက္ပြဲ ဆက္တုိက္ ျဖစ္ပြားလာပါတယ္။

စစ္ပြဲေတြ ဆက္တုိက္ျဖစ္ပြားတဲ့အတြက္  ေမြးလူနာေတြရွိရင္ ေျပးဖို႔မလြယ္ကူတာ၊  စစ္ပြဲေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဒုကၡမ်ိဳးစံုႀကံဳေနၾကတာေတြကို တအာင္းအမ်ိဳးသမီးေဆးမွဴးတဦးျဖစ္တဲ့ မိခင္နဲ႔ကေလး က်န္းမာေရးကူညီေနတဲ့ ဆရာမ Lway Katwe Nyime က ေျပာပါတယ္။

Photo Credit: BPHWT

“တိုက္ပြဲျဖစ္ေနခ်ိ္န္ ေလယာဥ္နဲ႔ပစ္ေနခ်ိန္ ေမြးလူနာက ကိုယ့္ကိုလာေခၚၿပီး ကေလးလာေမြးေပးဦးဆိုရင္  သြားေမြး ေပးရတာရွိတယ္” လို႔ Lway Katwe Nyime က ဆုိပါတယ္။

“ေဆးကုေနခ်ိန္ ကိုယ့္အနား ဗံုးေတြ က်ည္ဆံေတြ ဘယ္အခ်ိန္ ေရာက္လာမွာလဲဆုိတာ ေတြးျပီး ေၾကာက္ေနရ တယ္။ လူနာကုရင္လည္း စိတ္က စစ္ပြဲေတြ ေသနတ္ေတြဆီပဲ ေရာက္ေနတာ” လို႔  ဆိုပါတယ္။

တုိင္းရင္းသားတပ္ေတြနဲ႔ အစိုးရတပ္အၾကား စစ္ပြဲေတြျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ လူနာကလည္း အသည္းအသန္ျဖစ္လို႔ ၿမိဳ႕ ေပၚပို႔ခ်င္ေပမယ့္ စစ္ပြဲေၾကာင့္ သြားလာမႈ အဆင္မေျပလို႔ မေသသင့္ဘဲ ေသဆံုးသြားတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါ တယ္လို႔ တအာင္းဆရာမက ေျပာပါတယ္။

“တခါတေလမွာ စစ္ပြဲေတြေၾကာင့္ ေမြးလူနာက မေသသင့္ဘဲ ေသရတယ္၊ ေရာဂါသည္ဆုိလည္း ဆုိးရြားတဲ့ အေျခ အေန မေရာက္သင့္ပဲ ေရာက္သြားရတယ္”

စစ္ပြဲေတြျဖစ္တဲ့ေနရာ မၿငိမ္းခ်မ္းေနရာေတြမွာ ျပည္သူေတြက က်န္းမာေရးကို ဂရုမစိုက္ႏုိင္ဘဲ စားဝတ္ေနေရးပဲ ရုန္းကန္ေနရပါတယ္။

စစ္ပြဲေၾကာင့္  စီးပြားေရးက အဆင္မေျပေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြ၊ အလုပ္လုပ္ႏုိင္တဲ့သူေတြ တရုတ္ျပည္ကို သြားၾကရ ၿပီး၊  ရြာေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြပဲ က်န္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ထြက္ေျပးလာရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးေတြ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း တအာင္းေဆးမွဴးက ေျပာသည္။

“ တခ်ိဳ႕ရြာဆို အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြပဲရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြပဲက်န္ခဲ့တဲ့အိမ္ဆိုရင္ ကေလးေတြကိုလည္း ၾကည့္ရ တုိက္ပြဲျဖစ္ရင္ ကေလးေတြကို ခ်ီရ၊ ကေလးေတြရဲ႕ပစၥည္းေတြသယ္ရ။ ေနမေကာင္းရင္လည္း ကေလးကို ၾကည့္ရ ျပဳစုရနဲ႔…”

စစ္ပြဲျဖစ္ရင္  ေဆးျပတ္တာေတြ၊ စစ္ပြဲေၾကာင့္ ၿမိဳ႕ေပၚတက္ ေဆးမယူႏုိင္တဲ့အခါ ေဆးျပတ္လပ္မႈေတြ ျဖစ္ပြားၿပီး ေဆးမကုလုိက္ရတာေတြလည္း ႀကံဳဖူးေၾကာင္း နယ္လွည့္ေက်ာပိုးအိတ္အဖြဲ႔မွ အမ်ိဳးသမီးေဆးမွဴးေတြက ေျပာျပ ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ စစ္ပြဲအတြင္း အမ်ားဆံုးႀကံဳရတဲ့ အခက္အခဲကေတာ့ မိခင္ေတြအဟာရျပတ္လပ္မႈနဲ႔ ကေလးေတြ အဟာရ ရွိတဲ့ အစားအစာေတြ မစားရတဲ့ျပႆနာကိုလည္း ႀကီးမားစြာ ရင္ဆုိင္ေနရတယ္လုိ႔ တအာင္းဆရာမ Lway Katwe Nyime က ဆုိပါတယ္။

“ ေမြးလူနာေတြ အားျပတ္ၿပီး မေမြးႏုိင္တာေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တေယာက္အေနနဲ႔ ဘာစားရမယ္၊ ဘယ္လုိစား ရင္ အဟာရရွိမယ္ဆိုတာသိေပမယ့္ မရွိေတာ့ မစားႏုိင္ၾကဘူးေလ” လို႔ စစ္ေျမျပင္က ကိုယ္ဝန္သည္ေတြ အေၾကာင္းကို ေျပာျပပါတယ္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့တိုက္ပြဲေတြ ရပ္တန္႔ေစလုိၿပီး စစ္ပြဲအတြင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ ခံစားခ်က္ေတြ၊ အခက္အခဲေတြကို မေမ့သင့္သလို စစ္ပြဲဆုိတဲ့အသံကို မၾကားခ်င္ေတာ့ဘူးလို႔လည္း  စစ္ေျမျပင္မွာ ေဆးကုသေပး ေနတဲ့ နယ္လွည့္ေက်ာပိုးအိတ္ က်န္းမာေရးလုပ္သား အမ်ိဳးသမီးေဆးမွဴးေတြက ေျပာျပပါတယ္။

“ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးတဲ့အခါ အမ်ိဳးသမီးက႑က အေရးႀကီးပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ အခြင့္အေရး၊ အမ်ိဳးသမီး ေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြအေပၚ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြမရွိဘဲ အမ်ိဳးသမီးေတြ အေၾကာက္ တရားက လြတ္ေျမာက္ဖုိ႔က အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္” လို႔ ကရင္ဆရာမႀကီး ေနာ္ဆာမူးနာထူးက ေျပာပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြကို အမ်ိဳးသားေတြက လစ္လ်ဴရႈမထားဘဲ ပံ့ပိုးဖုိ႔လည္း လုိအပ္ေနေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးအေရး၊ အမ်ဳိး သမီးဘဝကို သိဖို႔လည္း လုိအပ္ေၾကာင္း ကရင္ဆရာမႀကီး ေနာ္ဆာမူးနာထူးက ေျပာပါတယ္။

“ ပထမဆံုး အေရးႀကီးဆံုးက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးပါပဲ။ တကယ္ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့၀န္းက်င္ရွိမွ လူေတြလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းမယ္၊ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ အလုပ္လုပ္ႏုိင္မယ္။ က်န္းမာေရးေတြ လူမႈေရးေတြလည္း ပိုဂရုစိုက္လာႏိုင္မယ္”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)