Blog Post

အမ်ိဳးသမီးမ်ား ႏုိင္ငံေရး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ပိုုမိုုပါ၀င္ရန္ လိုအပ္ေနေသး

Photo Credit: WLB

နန္းဆုိင္ႏြမ္။           ။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္တဲ့ေနရာမွာ ပါဝင္ဖို႔ လုိ အပ္ေနေသးေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕အစည္းေတြက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ကိုျပန္ၿပီး သံုးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြပါဝင္မႈက အရင္ကထက္ပိုၿပီး မ်ားလာေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားျပဳမယ့္ အသံထြက္လာဖုိ႔က အားနည္းေနေသးတယ္လုိ႔ ဆုိၾကပါ တယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြမွာေရာ၊ ပစ္ခတ္တိုက္ ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးသေဘာတူညီခ်က္( NCA) စာခ်ဳပ္မွာေရာ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္ေရးဆုိတဲ့ “မူ” ရွိေနေပမယ့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္ေရးက မရွိသေလာက္ပါလို႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏုိင္ငံ) WLB အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး (၁) ေနာ္စဲစဲ က ေျပာပါတယ္။

“အဓိကက်မတို႔ ျဖစ္ခ်င္တာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ေနရာမွာ ပါဝင္ေစခ်င္တာပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြပါဝင္မႈ  အားနည္းေနခ်ိန္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့အသံက  အားမရွိဘူး၊ ဒါေၾကာင့္  ပိုၿပီးပါေစ ခ်င္တယ္” လို႔ ေနာ္စဲစဲ က ဆုိပါတယ္။

လက္ရွိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္နဲ႔ ၂၁ပင္လံု ဒုတိယအႀကိမ္အစည္းအေ၀းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး  WLB အဖြဲ႔ဝင္ (၁၃) ဖြဲ႔က ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕မွာ ဇူလိုင္လဆန္းက (၄) ရက္ၾကာ  သံုးသပ္ေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကျပီး WLB ရဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ခ်မွတ္ႏိုင္ေရး အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပဲြတစ္ခုျပဳလုပ္ခဲ့ၾက ပါတယ္။

လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ ပါဝင္ေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို WLB အေနျဖင့္ ကူညီပံ့ပိုးမႈ အား နည္းေနေၾကာင္း၊ ေရွ႕ဆက္အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈ မ်ားလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္းႏွင့္ ပါ ဝင္ေနတဲ့အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ပံ့ပုိးကူညီမႈမ်ား ေပးသြားမယ္လို႔လည္း ေနာ္စဲစဲက ထပ္မံေျပာပါတယ္။

“ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဒီထက္ပါဝင္လာေအာင္ က်မတုိ႔ ဘယ္လုိ လုပ္ေဆာင္ရမလဲ။ တဖက္မွာလည္း လက္ နက္ကိုင္ဖက္  အစိုးရဖက္ေတြကို ဘယ္လုိ Advocacy လုပ္မလဲဆုိတာေတြကို က်မတို႔ ေဆြးေႏြးၾကပါ တယ္” လုိ႔ ေနာ္စဲစဲက ဆုိပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ  အမ်ိဳးသမီး ပါဝင္ေရးကို အမ်ားစုက နားမလည္ၾကသလို အစိုးရဖက္မွာ အမ်ိဳးသ မီးပါဝင္မႈက လူမႈေရးပိုင္းမွာသာ ရွိေနတယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီး အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏုိင္ငံေရးျဖစ္စဥ္မွာ ပါဝင္ဖို႔အတြက္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတြက “မူ”အရ လက္ခံထားၾကေပမယ့္ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေနရာမေပး၊ လမ္းမဖြင့္ ေပးတာေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္လို႔လည္း  အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေထာက္ျပပါတယ္။

“ အမ်ိဳးသားေတြကလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့အဆင့္မွာ ပါဝင္လာေအာင္ လမ္းဖြင့္ေပး ရမွာ ျဖစ္သလို အမ်ိဳးသမီးေတြကလညး္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ႏုိင္တဲ့အေနအထားေတာ့ ျပင္ ဆင္ထားသင့္တယ္” လို႔  လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါဝင္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးပါတီ (ALP) ၏ ဗဟိုေကာ္မတီ၀င္ေစာျမရာဇာလင္းက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ လူဦးေရ (၅၁)သန္းေက်ာ္မွာ အမ်ိဳးသမီးက သန္း(၃၀)ေက်ာ္ ရွိတဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ့ အားထပ္ျဖည့္လိုက္ရင္ ႏုိင္ငံတည္ေဆာက္ေရးက ပိုမိုျမန္ဆန္သြားမယ္၊  အမ်ိဳးသမီးေတြ  ႏုိင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါဝင္ျခင္းအားျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ  ပိုမိုအားေကာင္းလာမွာပါလို႔လည္း ျမန္မာ့အမ်ိဳးသမီးသမဂၢ (BWU) မွ ဥကၠဌ ေဒၚတင္တင္ညိဳက ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။

“ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္ေရးက က်မတို႔ ေနရာလုိခ်င္တာ မဟုတ္ဘူး။ ႏုိင္ငံျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ တဖက္ တလမ္း အမ်ိဳးသမီးအသိဥာဏ္ေတြ၊ အရည္အခ်င္းေတြနဲ႔ တြန္းၿပီး ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖို႔ပါ။ ဘယ္ကိစၥ ရပ္မဆုိ အမ်ိဳးသမီး ရႈေထာင့္ေတြကို ပါဝင္ေဆြးေႏြးႏုိင္ေအာင္ က်မတုိ႔ ေတာင္းဆုိတာပါ” လို႔ ေဒၚတင္ တင္ညိဳ က ဆုိပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေနတဲ့ က႑(၅)ရပ္ျဖစ္တဲ့ ေျမယာႏွင့္သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္က႑၊ လူမႈေရးက႑၊ စီးပြားေရးက႑၊ ႏိုင္ငံေရးက႑နဲ႔ လံုၿခံဳေရးက႑ေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကြ်မ္းက်င္တာေတြ ရွိေၾကာင္း လည္း အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ဆုိၾကပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီး ေဒၚတင္တင္ညိဳက “ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ေတြက ႏုိင္ငံေရး အဖြဲ႔မဟုတ္ဘူး။  ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔ေတြ ေဆြးေႏြးေနတာမို႔ မပါဝင္သင့္ဘူးဆုိတဲ့ အျမင္ေတြက လက္ရွိ ဦးေဆာင္ေနသူေတြမွာ ရွိတယ္။ သူတို႔က ကိုယ္တုိင္က  အမ်ိဳးသမီးက႑ကို ကန္႔သတ္လိုက္တာပဲ” လို႔လည္း ဆုိျပန္ပါတယ္။

လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ေနရာေပးထားတာကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ အဆင့္ဆင့္ေတြမွာ ပါဝင္ဖို႔အာမခံမႈ မရွိေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးျဖစ္စဥ္ တခုလံုးကေန ပယ္ထုတ္ ခံေနရေၾကာင္းလည္း အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပေဝဖန္လိုက္ပါတယ္။

အမ်ဳိးသမီးေတြ ပါ၀င္ခြင့္လိုသလို တဖက္မွာလည္း ပါ၀င္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြလည္း လိုအပ္ေသးတယ္လိုု႔ ေဒၚတင္တင္ညိဳက ေထာက္ျပပါတယ္။

“လက္ရွိပါေနတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေျပာေရးဆုိခြင့္ရွိၿပီး  အဓိပၸါယ္ရွိရွိ ပူးေပါင္းပါဝင္ခြင့္ ကိုယ္စားျပဳခြင့္၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားရင္ လူဦးေရနည္းလည္း က်မတုိ႔အတြက္ ျပႆနာမရွိပါဘူး။ လူဦးေရမ်ားၿပီး ဘာမွ ေျပာဆုိခြင့္၊ ကိုယ္စားခြင့္မရွိရင္၊ ဒီအတုိင္း ပါးစပ္ပိတ္နားေထာင္ေနရရင္ေတာ့ မပါတာက ပိုေကာင္း ပါတယ္”

စီးပြားေရးက႑မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြက အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔တန္းတူ ပါဝင္ေနၾကသလို ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္ စဥ္ထဲမွာလည္း အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ ပါဝင္မႈ (၅၀)ရာခုိင္ႏႈန္းရွိလာေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ ႏုိင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က  မတ္(၈)ရက္ေန႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားေန႔ မွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ အစည္းအေဝးခန္းထဲေရာက္ၿပီး ပါဝင္မွ ပါဝင္တယ္လုိ႔ မယူဆဘဲ၊ စိတ္ႏွလံုးသား နဲ႔ဦးေႏွာက္ေတြ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ စတင္အသံုးခ်ၾကပါလုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တုိက္တြန္း ေျပာ ဆုိခဲ့ပါတယ္။

တုိင္းျပည္မွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြက အားလံုးနဲ႔သက္ဆုိင္ေၾကာင္း၊ အစိုးရတရပ္တည္း ေဆာင္ ရြက္လို႔ မရေၾကာင္း၊ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ၿပီး မည္ကဲ့သို႔ ပံ့ပိုးေပး ႏုိင္မည္ကို စဥ္းစားေစခ်င္ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မတ္(၈)ရက္ေန႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳး သမီးမ်ားေန႔ မွာ ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။

(၂၁)ပင္လံု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ပထမအႀကိမ္မွာ အမ်ိဳးသမီး ပါဝင္မႈႏႈန္းက (၁၃)ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိခဲ့ပါ တယ္။ ဒုတိယအႀကိမ္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးပါ၀င္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမ်ားလာၿပီး အစိုးရဘက္၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ဘက္နဲ႔ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါလာသလို တပ္မေတာ္အရာရွိ အမ်ိဳးသ မီး ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါလာတာလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

Photo: WLB facebook

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ပါဝင္ေဆြးေႏြးေနတဲ့ ေစာျမရာဇာလင္းကေတာ့ “ဆံုးျဖတ္ခ်က္အဆင့္တိုင္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြက အမ်ိဳးသားေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏုိင္ဖို႔ အဆင္သင့္ျပဳလုပ္ရမယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြကလည္း ေနရာရလာဖုိ႔ ႀကိဳးစားရခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိရမယ္။ သူမ်ားေပးတာပဲ ေမွ်ာ္ေနလို႔ မရဘူး” လို႔ ဆုိပါတယ္။

လက္ရွိ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရဘက္တြင္ အမ်ိဳးသမီးပါဝင္မႈနည္းေနေသးေၾကာင္း၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ) WLB အေနနဲ႔  ေအာက္ေျခကအစ ပါဝင္ႏုိင္ေအာင္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖုိ႔ရွိေပမယ့္ အလွမ္းကြာ ေနေသးေၾကာင္းကို ေစာျမရာဇာလင္းက ေျပာပါတယ္။

ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ပါဝင္ဖုိ႔ အဓိကစိန္ေခၚမႈကေတာ့ “ အမ်ိဳးသားေတြက ႏုိင္ငံေတာ္ကို ဦးေဆာင္ရမယ္။ အဖြဲ႔အစည္းေတြ လူအသိုင္အဝန္းေတြမွာ  ေခါင္းေဆာင္ရမယ္ဆိုတဲ့အရာကို တုိက္ပြဲ ဝင္ရမယ္။ တခ်ဳိ႕ေျပာတယ္၊ အမ်ိဳးသမီးေခါင္းေဆာင္မႈလုပ္ရင္ ထမီနားခိုတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေျပာၾကတယ္။ ထမီကို တကယ္ေအာက္က်တဲ့အရာတခုလို႔ သတ္မွတ္ၾကတယ္။ ခြဲျခားတဲ့ အစဥ္အလာကို ပယ္ပ်က္ဖုိ႔ လုိပါတယ္” လို႔ ေစာျမရာဇာလင္းက ဆုိျပန္ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးေတြက အိမ္ရဲ႕စီမံခန္႔ခြဲမႈေတြကို ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် လုပ္ရသလို အျပင္လုပ္ငန္းေတြကိုလည္း လုပ္ ေနရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြက အိမ္မႈစီမံခန္႔ခြဲမႈကို ကြ်မ္းက်င္တဲ့အတြက္၊ ႏုိင္ငံေတာ္ စီမံ ခန္႔ခြဲမႈကိုလည္း ကြ်မ္းက်င္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ႏုိင္ငံေရးမွာ ပါလာရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္ လို႔လည္း ေစာျမရာဇာလင္းက သံုးသပ္ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အမ်ိဳးသမီးက႑အေနျဖင့္ ေပၚေပၚထင္ထင္မရွိေသးေၾကာင္း အမ်ိဳးသမီး အေရးကို ယေန႔ခ်ိန္ထိ မေဆြးေႏြးၾကေသးေၾကာင္းလည္း ေတြ႔ရပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ခ်ဳပ္( ျမန္မာႏုိင္ငံ) WLB အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြပါဝင္လာဖို႔နဲ႔ လူထုေထာက္ခံလာဖုိ႔အတြက္ ေရွ႕ဆက္ၿပီး အမ်ိဳးသမီးစြမ္းရည္ျမွင့္တင္ေပးသြားမယ္လို႔လည္း သိရပါ တယ္။

စစ္မွန္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဘယ္ကိစၥမဆို  အမ်ိဳးသမီးရႈေထာင့္ေတြ ပါဝင္ေဆြးေႏြးလာႏုိင္ ေအာင္ လည္း WLB  က ဆက္လက္ ေတာင္းဆုိသြားမယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)