Blog Post

ဟသၤာတျမိဳ႕က ႏိုင္ငံတကာအမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႕ႏွင့္ မုဒိန္းမႈ ပေပ်ာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈ

ပစ္တုိင္းေထာင္မ (ရန္ကုန္)။               ။

လမ္းေဘး အုတ္နံရံကုိ ၀ါးႏွစ္လုံးနဲ႔မွီၿပီး ဆိုင္းဘုတ္ၾကီး တခုေထာင္ထားတယ္။ ဗီႏိုင္းဆိုင္းဘုတ္တခု ျဖစ္ပါ တယ္။ ဆိုင္းဘုတ္မွာေတာ့ ေဆာင္ပုဒ္တခုေရးထားတာကို ေတြ႔ရတယ္။

လူမႈဘ၀ ေအးခ်မ္းလုံျခဳံေရးအတြက္ မုဒိမ္းမႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရးသည္ လူသားတုိင္း၏ တာ၀န္ျဖစ္သည္

အေဆာက္အဦအတြင္းမွာေတာ့ လူေပါင္း (၅၀၀) ေက်ာ္ဟာ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ အခမ္းအနား တခုကို က်င္းပေန ၾကပါတယ္။

ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသၾကီး၊ ဟသၤာတျမဳိ႕၊ ပတၱျမားလမ္း၊ လက္ရွိ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမွင့္ တင္သူမ်ားအဖြဲ႔ (ရုံးခ်ဳပ္) မွာ ျမန္မာ့အမ်ဳိးသမီးသမဂၢ (Burmese Women’s Union) က ဦးေဆာင္ျပီး ႏုိင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ကုိ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္၊ မတ္ ၈ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာအမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ကုိ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း မတ္လ ၈ ရက္ေန႔ကို သတ္မွတ္ထားျပီး တခ်ဳိ႕ေနရာေတြ မွာေတာ့ မတ္လဒုတိယအပတ္ထဲမွာ က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။ ႏုိိင္ငံတကာမွာ က်င္းပခဲ့တာ ၁၀၆ ၾကိမ္ေျမာက္ ရွိခဲ့ျပီျဖစ္ေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ကုိ က်င္းပၾကတာ သိပ္မၾကာေသးပါ ဘူး။ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသၾကီး၊ ဟသၤာတျမဳိ႕မွာေတာ့ ဒါဟာ ပထမဆံုးအၾကိမ္က်င္းပတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟသၤာတၿမိဳ႕အနီး၀န္းက်င္က အမ်ဳိးသမီးေတြကို အမ်ဳိးသမီး အခြင့္အေရးေတြ သိရွိလာေစဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာအမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ အခမ္းအနားကုိ ဒီေနရာမွာ လာေရာက္က်င္းပတာ ျဖစ္တယ္လိုု႔ ျမန္မာ့အမ်ဳိး သမီးသမဂၢ (BWU) စည္းရုံးလႈ႔ံေဆာ္ေရးတာ၀န္ခံ မယဥ္မ်ဳိးလႈိင္က ေျပာပါတယ္။

“အရင္က က်မတုိ႔ BWU အေနနဲ႔ ဟသၤာတျမဳိ႔နယ္ထဲက ရြာေတြကုိ စကား၀ုိင္းေတြ လုိက္လုပ္ေပးဖူးတာ ရွိတယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ျပန္ျပီးျခဳံငုံသုံးသပ္ၾကည့္လုိက္ေတာ့ ဟသၤာတမွာရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ား မ်ားဟာ အမ်ဳိးသမီးအခြင့္အေရးေတြကုိ သိနားလည္မႈနည္းပါးေနသလိုရွိတာနဲ႔ ေနာက္တခုက က်မတုိ႔ စကား၀ုိင္းေတြ လုိက္လုပ္ေနတဲ့ ရြာေတြမွာလည္း မုဒိမ္းမႈေတြရွိတယ္ဆုိတာကုိ သိလာတယ္။ က်မတုိ႔ပါ၀င္ ကူညီေနရတာ၂ မႈ ၃မႈရွိတယ္”

သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအရ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီးဟာ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီးေတြထဲမွာ မုဒိန္းမႈ ျဖစ္ပြားတာ ဒုတိယအမ်ားဆံုးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ကို မုဒိန္းမႈ ပေပ်ာက္ေရး စည္းရံုးလႈံ႔ေဆာ္ လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔အတူ ဟသၤာတပတ္၀န္းက်င္မွာ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္ပါတယ္ လိုု႔ မယဥ္မ်ဳိးလိႈင္က ေျပာပါတယ္။

“ေဒသအတြင္းမွာရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ဥပေဒနဲ႔အညီ အကာအကြယ္ရႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေရွ႔ေနေတြ ျမဳိ႔နယ္ ရဲေတြနဲ႔ ပူေပါင္းျပီး လုပ္ေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္”

ဒီႏွစ္ ဟသၤာတမွာလုပ္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈဟာ အခမ္းအနား က်င္းပရံု မဟုတ္ပါဘူး။ ဟသၤာတျမဳိ႔အျပင္ ရြာ ၄ ရြာျဖစ္တဲ့ အုတ္ပုံ၊ ရြာသာရြာ၊ ကင္းမြန္ေခ်ာင္းႏွင့္ ကုိင္းေခ်ာင္းရြာေတြကုိ ဆင္းျပီး မုဒိမ္းမႈပေပ်ာက္ေရး အၾကဳိေဟာေျပာပြဲကုိ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကတယ္လိုု႔ မယဥ္မ်ဳိးလႈိင္က ေျပာပါတယ္။

“တကယ့္ ရြာခံအေျခခံရြာေတြမွာရွိတဲ့ လူထုေတြက ဥေပဒအရ ဥပမာ ျပစ္မႈတစ္ခုခုျဖစ္လာရင္ မုဒိမ္းမႈျဖစ္ လာရင္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဖုိ႔က အရမ္းသတၱိနည္းၾကတယ္၊ အရွက္အေၾကာက္ေတြက ပိုလႊမ္းမိုးေနတယ္”။

အမ်ဳိးသမီးေတြအတြက္ ဥပေဒအရ အကာအကြယ္ေတြက ဘာေတြလဲ၊ မုဒိမ္းမႈျဖစ္လာရင္ ဘယ္လုိ လုပ္ ေဆာင္ရမလဲဆုိတ့ဲ အသိေတြကုိ ေက်းလက္ေန အမ်ဳိးသမီးေတြ သိေအာင္ရယ္ ေရွ႔ေနေတြ ရဲေတြနဲ႔ တုိက္ ရုိက္ ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္ေအာင္ရယ္ဆုိျပီး ရြာေတြမွာ စကား၀ိုင္းလုိမ်ဳိး ေဟာေျပာပြဲေတြလုိမ်ဳိးမွာ ေရွ႔ေနေတြ ရဲေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းလုုပ္ေဆာင္ခဲ့တာလိုု႔ သူက ေျပာျပပါတယ္။

ေရွ႔ေနေတြကုိ  ေခၚတယ္။ ျမဳိ႔နယ္ရဲေတြကုိ ေခၚသြားတယ္။ ရဲေတြရဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြဘာေတြရွိလဲ  အမႈ တခု လာတုိင္ျပီဆုိရင္ ရဲေတြအေနနဲ႔ ဘာေတြလုပ္ေဆာင္ေပးေနတယ္ဆုိတာ သိရေအာင္ရယ္ ေရွ႔ေနေတြ ကလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြက ဘယ္လုိမ်ဳိးရွိေနလဲ ေထာင္ဒဏ္ေတြက ဘယ္ေလာက္ထိ က်ႏုိင္လဲ ျပီးရင္ ျပည္သူေတြနဲ႔ ေရွ႔ေနေတြ ရဲေတြနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိေအာင္ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ ခ်က္ေတြနဲ႔ က်မတုိ႔က ရြာေတြကုိဆင္းျပီး စကား၀ုိင္းလည္း ဟုတ္သလုိမ်ဳိး ေဟာေျပာပြဲပုံစံမ်ဳိးလည္း က်မတုိ႔ လုပ္ခဲ့တာေပါ့

အမ်ဳိးသမီးေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးထားတဲ့ ဥပေဒေတြကုိ အမ်ဳိးသမီးေတြ သိဖုိ႔လုိတယ္လို႔ ဥပေဒအပုိင္းကုိ ရြာေတြအထိဆင္းျပီး ေဟာေျပာေပးတဲ့ ဟသၤာတျမဳိ႔ရဲ့ အထက္တန္းေရွ႔ေန ဦး၀င္းေဇာ္မုိးက အခုလုိရွင္းျပ ပါတယ္။

“ေက်းလက္ေန လူထုေတြက အေျခခံလူထုေတြက အသိပညာအားျဖင့္ အားနည္းၾကတယ္။ စား၀တ္ေနေရး ကုိပဲ လုံးပမ္းေနၾကရတယ္။ စား၀တ္ေနေရး လုံးပမ္းေနရတဲ့အတြက္ ဥပေဒဆုိတာ သူတုိ႔အေနနဲ႔ လက္လွမ္း မမွီႏုိင္ဘူး။ ေငြေၾကးဆင္းရဲတဲ့အတြက္ အေစာ္ကားခံရျပီ အႏုိင္က်င့္ခံရျပီဆုိရင္ ဒီ တရားရုံးေတြ ရဲေတြဆီ သြားရမွာ အရမ္းေၾကာက္တယ္” လုုိ႔ ေရွ႔ေနဦး၀င္းေဇာ္မိုးက ေျပာပါတယ္။  တဆက္ထဲမွာပဲ “အခုလုိ ေဟာ ေျပာရတဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္ခံရရင္ အေစာ္ကားခံရရင္ ဘယ္လုိ ဘယ္မွာ တုိင္ၾကားရမလဲ ဘယ္လုိ လုပ္ရမလဲဆုိတာေတြ သူတုိ႔ေတြ သိလာျပီး ဒီလိုအမႈေတြလည္း က်ဆင္းေစခ်င္တာေၾကာင့္ ေဟာေျပာေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္”

ေက်းရြာေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ ေစာ္ကားမႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မတူညီတဲ့ျပစ္မႈေတြအေၾကာင္းကို ေရွ႔ေန ေတြက ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ေစာ္ကားမႈ၊ ကာမလိမ္လည္ရယူမႈ၊ မုဒိန္းမႈ၊ မိဘအုပ္ထိန္းသူေအာက္ရွိ မိန္းကေလးကို ခိုးယူေပါင္းသင္းမႈ စတာေတြရဲ႔ ကြာျခားမႈနဲ႔ အျပစ္ေပး အေရးယူ ႏိုင္မႈေတြကို ရွင္းျပခဲ့တာလို႔ သူက ရွင္းျပပါတယ္။

ဟသၤာတျမဳိ႔ရဲ့ ျမဳိ႔ေတာ္၀န္တဦးလည္းျဖစ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီဥကၠဌ ဦးလွျမင့္မွ အခမ္းအနားဖြင့္ ပဲြမွာ စကားေျပာၾကားခဲ့ျပီး ႏုိင္ငံတကာအမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔သမုိင္းေၾကာင္းကုိလည္း ရွင္းျပသြားပါတယ္။

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ဟသၤာတျမဳိ႔နယ္ရဲ့ အလုပ္အမႈေဆာင္လည္းျဖစ္ စည္ပင္သာယာေရးေကာ္မတီ အဖြဲ႔၀င္တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ေဒၚေဆြေဆြႏြယ္ကေတာ့  မုဒိမ္းမႈေတြ ေလွ်ာ့က်ဖုိ႔ အဓိကလုပ္ေဆာင္ရာမွာ ဥပေဒ ပုိင္းက အေရးၾကီးတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“တရားဥပေဒစုိးမုိးေရးကေတာ့ အစုိးရပုိင္းက တတ္ႏုိင္တဲ့ အဓိက နံပါတ္ (၁)ေပါ့ ။ တရားဥပေဒစုိးမုိးေရး မွာဆုိ ဥပေဒရဲ့အထက္က တျခားဖိအားေတြ ပေယာဂေတြ ၀င္လာမယ့္အရာေတြကုိ ဖယ္ရွားနုိင္ဖုိ႔ အခြင့္ အာဏာရွိတာက အစုိးရျဖစ္တယ္ ဥေပဒကုိ ဥပေဒအတုိင္းသြားႏုိင္ဖုိ႔ အစုိးရက လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္”။ သူကပဲ ဆက္ၿပီး “ဒီအခမ္းအနားက CSOs ေတြ လုပ္တာျဖစ္တယ္။ အခုလုိပဲ CSOs လုပ္ငန္းေတြ ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ အားေပးခ်ီးေျမွာက္ျပဳျပီး ပ့ံပုိးႏုိင္တာက အစုိးရျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစုိးရ အေနနဲ႔ အားေပးခ်ီးေျမွာက္မႈေတြ လုပ္ေပးသင့္တယ္လုိ႔ အန္တီက ျမင္တယ္”။

တဖက္မွာလည္း အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြကို ကိုုင္တြယ္ရာမွာ ရဲဌာနေတြမွာ အမ်ဳိးသမီး ရဲေတြရွိရင္ ပိုုၿပီး အဆင္ေျပမယ္လို႔ ေဒၚေဆြေဆြႏြယ္က ေျပာပါတယ္။

“အမ်ဳိးသမီးရဲေတြရွိသင့္တယ္၊ ထားသင့္တယ္၊ အမ်ဳိးသမီးရဲ ျဖစ္တဲ့အခါက်ေတာ့ တေယာက္နဲ႔ တေယာက္ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းခ်ဥ္းကပ္မယ္။ ဒီအမႈကုိ ေဖာ္ထုတ္အမိန္႔ခ်ဖုိ႔ လုပ္တဲ့အခါမွာ တရားခံျဖစ္သူက (yes) or (no) ေလာက္ပဲ ေျဖ ရေတာ့မယ္ဆုိရင္ သူ႔အတြက္လည္း ခံသာတယ္။ အမ်ဳိးသမီး ရဲေတြက ပုိျပီးေတာ့ ဒီလိုအမႈမွာ ထဲထဲ၀င္၀င္ ၾကင္ၾကင္နာနာနဲ႔ ေဖာ္ထုတ္စြမ္းေဆာင္ႏုိင္မယ့္ လူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတုိ႔ကုိ အသုံးျပဳသင့္တယ္။”

အခမ္းအနားမွာ ရြာခံအမ်ဳိးသမီး သုံးဦးက သူတုိ႔ၾကဳံေတြ႔ရတဲ့ အျဖစ္မွန္အခက္အခဲမ်ားကုိလည္း ေျပာခဲ့ ပါတယ္။ ဒီအထဲမွ ရြာခံတဦးျဖစ္တဲ့ ေဒၚနီလာေအာင္မွ အမ်ဳိးသမီးေတြ ေခါင္းေဆာင္မႈအပုိင္းမွာ ပုိမုိပါ၀င္ႏုိင္ဖုိ႔ အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ ကူညီပ့ံပုိးမႈေတြ ရွိေစခ်င္တယ္လုိ႔ အခုလုိ ေျပာထားပါတယ္။

“က်မတုိ႔ ေနထုိင္ရာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ  အမ်ဳိးသမီးေတြ အၾကမ္းဖက္ခံေနရတာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္းျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသားနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ လိင္ကြဲျပားတာနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈေတြက အစျပဳျပီးေတာ့ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ လိင္ ပုိင္းဆုိင္ရာ၊ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အမ်ဳိးမ်ဳိးအၾကမ္းဖက္ခံေနရတာျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳလုပ္တဲ့လူေတြက ဥပေဒကုိ မသိ လုိ႔ လုပ္ရင္လည္း ခံစားေနရတာက အမ်ဳိးသမီးေတြျဖစ္ပါတယ္” လုုိ႔ ေျပာပါတယ္။

သူကပဲ အခု ေဟာေျပာပြဲေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြေၾကာင့္ ဗဟုသုတေတြ အမ်ားႀကီးရခဲ့တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“က်မတုိ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြ ဥပေဒပုိင္းအရ အကာအကြယ္ေပးထားတာေတြရွိပါတယ္။ ဒါကုိ က်မတုိ႔ အမ်ဳိး သမီးေတြက မသိဘူး။ ႏိုင္ထက္စီးနင္းစိတ္ရွိတဲ့ ေယာက်္ားေတြ လုပ္သမွ်ကုိ အခန္းေထာင့္မွာ ထိုင္ငုိျပီး ခံေနမယ့္အစား ကုိယ္မသိရင္ သိတဲ့လူကုိ ေမးမယ္၊ မတတ္ရင္ တတ္တဲ့လူကုိေမးတယ္ဆုိရင္ အသိပညာ ေတြက အမ်ားၾကီး တုိးပြားလာျပီး ေျဖရွင္းႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္”။

ဒီႏွစ္က်င္းပတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔ အခမ္းအနားကို အမ်ဳိးသမီးေတြက အသိရွိရွိ တက္တက္ ႀကြၾကြ ပါ၀င္လာၾကတာ ေတြ႔ရလို႔ ၀မ္းသာတယ္လိုု႔ ေရွ႔ေန ဦး၀င္းေဇာ္မိုးက ေျပာပါတယ္။

“ဒီေန႔လုပ္ခဲ့တဲ့ ပြဲေလးကုိ အရမ္းအားရတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ရြာေတြမွာ လုိက္ေဟာေျပာခဲ့တာေတြက အမ်ဳိး သမီးထုၾကားထဲမွာ ဥပေဒေတြနဲ႔ ဘယ္လုိအကာအကြယ္ယူမလဲဆုိတာ မ်က္စိပြင့္ နားပြင့္ျဖစ္လာေစတယ္။ ဒီေန႔က်င္းပတဲ့ ပြဲဟာလည္း ရြာေတြမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ သာမန္ျပည္သူေတြရဲ့ စိတ္၀င္စားမႈကို ဒီေန႔ ႏုိင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႔အခမ္းအနားမွာ တခဲနက္တက္ေရာက္လာတဲ့အမ်ဳိးသမီးေတြကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ ပြဲမ တုိင္ခင္က ေဟာေျပာခဲ့တဲ့ အက်ဳိးေက်းဇူးေတြလည္းပါတယ္လုိ႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။”

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts

ေရကာတာ ရပ္တန္႔ေရး လႈပ္ရွားသူ ေရႊ႔ေျပာင္းဒုကၡသည္ မိသားစုမ်ား ကုမၸဏီေထာက္ပံ့မႈ ျဖတ္ခံရ

ဆိုင္း(HI)။ ၂၇၊ ဇြန္၊၂၀၁၄။ ျမစ္ဆံုေရကာတာ လံုး၀ရပ္တန္႕ေရး လႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္း ေဒသခံအမ်ဳိးသမီး (၂) ဦးႏွင့္ မိသားစု၀င္ (၁၈) ဦးကို (CPI)