Blog Post

ရံုုးေရာက္ ဂတ္ေရာက္ခ်င္ေသာ္လည္း မလြယ္၊

img_7521

နန္းခမ္း။       ။

ေအာက္တိုဘာ (၃၀)၂၀၁၆

ေကာ့မွဴးၿမိဳ႔နယ္က အသက္ (၇) ႏွစ္အရြယ္ မထက္ထက္(အမည္လြဲ)ဟာ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈ က်ဴးလြန္ခံခဲ့ရပါ တယ္။

အမႈမွန္ေပၚေပါက္ေရး ႀကိဳးပမ္းရာမွာေတာ့ မိသားစုအတြက္ ထပ္ဆင့္အခက္အခဲေတြ ၾကံဳရတယ္လို႔ သူ႔အေဖ က ေျပာပါတယ္။

“တရားရံုး ရံုးခ်ိန္းကို သြားရတာခက္ခဲတယ္။ တရားရံုးကေဝးေတာ့ က်ေနာ္တို႔လို ပိုက္ဆံမရွိတဲ့သူေတြအတြက္ ဒုကၡေရာက္တာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ အမႈတခုဖြင့္ဖို႔ သာမန္ျပည္သူေတြ နားမလည္ႏိုင္တဲ့ေဆာင္ရြက္စရာေတြကို သက္ဆိုင္ရာေရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြေရာ လမ္းမညြန္ေပးႏိုင္ဘူး။”

မထက္ထက္အမႈကေတာ့ တရားရံုုးကို ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ မုဒိန္းမႈေတြျဖစ္ ပြားခဲ့လွ်င္ က်ဴးလြန္သူေတြကို တုိင္ၾကားဖို႔အတြက္ အခက္အခဲေတြ ရွိေနတယ္လိုု႔ မုဒိန္းမႈေတြကို လုိက္လံကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာပါတယ္။

“ မုဒိန္းက်င့္ခံရၿပီးဆုိရင္ ဘယ္ကိုစသြားလို႔သြားရမွန္းမသိတဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္မသိတဲ့ ကြာဟမႈေတြ၊ ဝန္ ေဆာင္မႈေတြ မလံုေလာက္တာေတြက ထားလုိက္အံုး။ ဘယ္သြားလို႔သြားရမွန္းမသိဘူး။ ေဆးရံုအရင္သြားရ မွာလား။ သက္ေသအရင္သြားယူရမွာလား။ ရပ္ကြက္ရံုးသြားရမွာလား။ အဲ့ဒါေတြနဲ႔ပဲအမႈက ေပ်ာက္သြားၾက တယ္” ဟု အမ်ဳိးသမီးမ်ားအတြက္ လံုၿခံဳမႈဆိုင္ရာလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အခရာအမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႔က ဒါရိုက္တာမထားထားကေျပာပါတယ္။

“မုဒိန္းမႈေတြ၊ အၾကမ္းမႈေတြ၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ရင္ ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြက ဘယ္ကိုသြားေရာက္ တုိင္ၾကားရမွာလဲ၊ ဘယ္လုိတုိင္ၾကားရမွာလဲဆိုတဲ့ ဗဟုသုတေတြ မသိရွိေသးဘူး”လို႔ မထားထားကဆုိပါတယ္။

မုဒိန္းက်င့္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြက အားတင္းၿပီး ရဲစခန္းကို သြားတုိင္တဲ့အခ်ိန္မွာ ရဲေတြေအာ္ေငါက္တာေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြ  ဝတ္စားဆင္ယင္မႈေၾကာင့္ မုဒိန္းက်င့္ခံရတယ္ဆုိတဲ့ အျပစ္တင္မႈလုပ္တာမ်ိဳးေတြ၊ ၿပီးေတာ့ ဘယ္လုိမုဒိန္းက်င့္ခံရတာလဲဆုိတဲ့ ေမးခြန္းကိုပဲ ထပ္ခါထပ္ခါ ေမးျမန္းေနမႈေတြေၾကာင့္ မုဒိန္းက်င့္ခံရတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြက တုိင္ၾကားရမွာ ေၾကာက္လာၾကတယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးအေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ေတြက ဆုိပါတယ္။

ေအာက္တိုဘာ (၂၆) ရက္ေန႔မွာ က်ားမ (ဂ်န္ဒါ) အေျချပဳ အၾကမ္းဖက္မႈအတူ ဝိုင္းဝန္းတုိက္ဖ်က္ဖို႔ ေဆြးေႏြး ပြဲမွာလည္း အမ်ိဳးသမီးအေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြက “ ဥပေဒအေျခအေန ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားနဲ႔ Advocacy”  ဆိုတဲ့ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့ရာမွာ က်ဴးလြန္ခံရသူေတြ တိုင္တန္းရခက္ခဲတဲ့အေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

“ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ မုဒိန္းက်င့္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ သြားတုိင္ရင္ ဘယ္လိုဆက္ဆံရမလဲ ဆိုတာ ရဲေတြက နားမလည္ဘူး။ ရဲေတြကုိ ပညာေပးေတြလည္း မရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့ သူတို႔ေတြက ဝန္ေဆာင္မႈ ေတြ ဘာမွမေျပာႏုိင္ၾကဘူး” ဟု မထားထားက ဆုိပါတယ္။

အၾကမ္းဖက္မႈ မုဒိန္းမႈေတြက စာရြက္ေပၚမွာသာ အမ်ားဆံုးရွိၿပီး တုိင္ၾကားတဲ့ေနရာမွာအခက္အခဲေတြေၾကာင့္ ပ်က္ကြယ္သြားတဲ့အမႈေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိေၾကာင္း၊ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈေတြကို ရဲစခန္းေတြ၊ အမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႔ ေတြကို လာေရာက္တုိင္ၾကားၾကေပမယ့္ အရြယ္ေရာက္ မုဒိန္းမႈေတြကေတာ့ ရွက္တဲ့စိတ္ေတြေၾကာင့္ တိုင္ၾကား မႈ အရမ္းနည္းေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသည့္အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

“သက္ငယ္မုဒိန္းဆုိရင္ ရဲရဲတိုင္တယ္။ က်မတို႔ဆီ လက္ဆြဲေခၚလာတာရွိတယ္။ မေက်နပ္လုိ႔ တုိင္တာရွိတယ္။ တရားသူႀကီးကဘာျဖစ္လို႔၊ ရဲကမလုပ္ေပးလို႔၊ မရရေအာင္တက္လာတာေတြ ရွိတယ္။ အရြယ္ေရာက္မုဒိန္းမႈက တက္လာဖို႔ခဲတယ္။ မိန္းကေလးေတြကို အျပစ္ပံုခ်တဲ့ဓေလ့ထံုးစံေတြ၊ ေနာက္ၿပီးက်င့္တဲ့သူက ဘာလုပ္သြား လဲ။ ဘာျဖစ္သြားလဲ။ ဘယ္လုိလုပ္တာလဲဆိုတဲ့ေမးခြန္းေတြ ခဏခဏမေျဖခ်င္လို႔ ေနာက္ဆုတ္ၾကတာမ်ား တယ္” လို႔ မထားထားကေျပာျပပါတယ္။

ထားဝယ္အမ်ိဳးသမီးသမဂၢအဖြဲ႔မွ ေဒၚစုစုေဆြက  “ မုဒိန္းမႈ ျဖစ္တဲ့ေက်းရြာက လူဆိုရင္ ဘယ္လို တုိင္လို႔ တုိင္ရ မွန္း မသိၾကဘူး။ တုိင္ရင္လည္း ဘာေတြလုိအပ္လဲဆုိတာ နားမလည္ဘူး။ မုဒိန္းမႈမွာ ေဆးစစ္ခ်က္ရဖို႔က ခက္ခဲတယ္။ ေဆးစစ္ခ်က္မွာ မွားရင္လည္း အမႈကေလ်ာ့သြားျပန္တယ္”ဟုေျပာပါတယ္။

မုဒိန္းမႈေတြက ေက်းရြာမွာအျဖစ္မ်ားေတာ့ ၿမိဳ႕နဲ႔အလွမ္းေဝးၿပီး တုိင္ၾကားတဲ့အခါမွာ အလြန္ကိုခက္ခဲေၾကာင္း၊ တရားရံုးကို လာေရာက္ရင္ဆုိင္ရင္လည္း ခရီးသြားလာမႈ၊ ေငြေၾကးအစစ၊ အဆင္မေျပေၾကာင္း၊ တခ်ိဳ႕အမႈ ေတြကို မေက်နပ္ေပမယ့္ ေက်ေအးလိုက္ရတာေတြလည္းရွိေၾကာင္း ေဒၚစုစုေဆြကေျပာျပပါတယ္။

ထားဝယ္ၿမိဳ႕နယ္မွာ ျဖစ္ပြားတဲ့သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈေတြက အမႈဖြင့္သည့္အဆင့္မေရာက္ရွိဘဲ ေငြေၾကးနဲ႔ ေက်ေအး လိုက္ရေၾကာင္း၊ သက္ငယ္မုဒိမ္းမႈကို ဥပေဒအရ ေသခ်ာကာကြယ္ေပးသင့္ေၾကာင္း ေဒၚစုစုေဆြက ေျပာျပပါ တယ္။

သာမန္ျပည္သူတေယာက္အေနနဲ႔ မုဒိန္းမႈေတြအၾကမ္းဖက္မႈေတြ သြားတုိင္ရင္ အေထာက္အထား ျပဖို႔ရဲေတြက ေတာင္းၾကတယ္။ ျပည္သူအေနနဲ႔မျပႏုိင္ရင္ ရဲစခန္းက အမႈကိုမလုပ္ေပးၾကတာေတြကို ေတြ႔ရေၾကာင္း၊ ရဲစခန္း မွ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္အပိုင္းကို ျပည္သူေတြကို ျပန္ခိုင္းတာလည္း ေတြ႔ရေၾကာင္း၊ ထုိကိစၥရပ္မ်ားသည္ အၾကမ္း ဖက္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြကို တုိင္ၾကားဖို႔ အတားအဆီးျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ အမ်ိဳးသမီးအေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေျပာပါတယ္။

သက္ငယ္မုဒိန္းမႈ အမ်ားစု က်ဴးလြန္သူေတြက ျမန္မာျပည္မွာေရာ ႏုိင္ငံတကာမွာေရာ မိမိပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေနထိုင္တဲ့သူေတြ၊ ေဆြမ်ိဳးအသိုင္းအဝိုင္းထဲကလူေတြ၊ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေက်ာင္းဆရာေတြက ပိုမ်ားပါတယ္လို႔လည္း အမ်ိဳးသမီးအေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြက ေအာက္တိုဘာ (၂၆)ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပ တဲ့ က်ား၊မ (ဂ်န္ဒါ) အေျချပဳအၾကမ္းဖက္မႈ အတူဝိုင္းဝန္းတုိက္ဖ်က္ဖို႔ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“သက္ငယ္မုဒိန္းမႈလုပ္တဲ့သူေတြက ရင္းႏွီးတဲ့သူေတြ မိဘေဆြးမ်ိဳးေတြမ်ားတယ္။ တခ်ိဳ႕က်မတို႔ လုိက္ေပးေန ရတဲ့ အမႈဆိုရင္ ကိုယ့္ဖခင္ေတြ ကိုယ္တိုင္ျဖစ္ေနတာေတြ႔ရတယ္။ အဲဒီလိုဖခင္ကိုယ္တိုင္ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈမွာ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ ထိေရာက္တဲ့ဟန္႔တားမႈ ေသဒဏ္ေပးဖုိ႔အတြက္ စဥ္းစားရျပန္တယ္” ဟုဥပေဒကုစားေရး အဖြဲ႔မွ ဒါရိုက္တာေရွ႕ေနေဒၚလွလွဦးက ေျပာပါတယ္။

သက္ငယ္မုဒိန္းမုဒိန္းမႈေတြ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူေတြက ေဆြမ်ိဳးေတြ ဖခင္ေတြ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ မုဒိန္းမႈကို ေသဒဏ္လို႔ေျပာလုိက္ရင္ လာတုိင္ဖုိ႔ ခက္ခဲႏုိင္ေၾကာင္း၊ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈေတြ လာမတုိင္ဘဲ တိတ္တဆိတ္ ႀကိတ္ခံေနမွာကိုလည္း စိုးရိမ္ရေၾကာင္း၊ ထိုေၾကာင့္ ျပစ္ဒဏ္အေနနဲ႔ ျပန္စဥ္းစားစရာ ျဖစ္လာသည္ဟု ေဒၚ လွလွဦးက ဆုိပါတယ္။

“မုဒိန္းမႈေတြ၊ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေတြက ဥပေဒေသခ်ာမရွိဘူး။ ၿပီးေတာ့နားလည္ၿပီး ကြ်မ္းက်င္တဲ့ လုိက္ လုပ္ခ်င္တဲ့ရဲေတြ လိုအပ္ပါတယ္” ဟု မထားထားကဆုိပါတယ္။

ကမၻာေပၚမွာ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တုိင္ၾကားတာ၊ ဝန္ေဆာင္မႈကို ရယူတာ(၂၀)ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိေသး တယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးအေရးလုပ္ေဆာင္ေနသူေတြက ေျပာျပပါတယ္။

ဆက္လက္ၿပီး အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို အခမဲ့လိုက္လံကူညီေပးေနတဲ့ ေရွ႕ေနေဒၚလွလွဦးက “က်မက ေရွ႕ေန တေယာက္ က်မသာမုဒိန္းက်င့္ခံရမယ္ဆိုရင္ က်မရဲစခန္းကိုသြားမတိုင္ေတာ့ဘူး။ ဘာလုိ႔လဲဆုိေတာ့ က်မ တရားရံုးစစ္ေဆးတာကို သိေနတယ္ေလ။ တုိင္ၾကားတာ ခက္ခဲေၾကာင္းလည္း က်မေကာင္းေကာင္း သိတယ္။ ေဆးစစ္ရင္ က်မခႏၶာကိုယ္ စစ္ေဆးတာလည္းခံရမယ္။ ၿပီးေတာ့ဟုိေမးဒီေမးေတြလည္းခံရမယ္” ဟုေျပာပါ တယ္။

ရဲမ်ားသည္ သူတို႔၏ စံုစမ္းေထာက္လွမ္းရမယ့္ ကိစၥမ်ားကို မလုပ္ေဆာင္ၾကေၾကာင္း၊ ရဲစခန္းကိုသြားၿပီး တိုင္ ၾကားလွ်င္လည္း ရဲအေရးပိုင္ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ရဲစခန္းမ်ားသည္ သြားေရာက္အမႈဖြင့္ရန္ ခက္ခဲေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္ ဟုေဒၚလွလွဦးက ေျပာျပပါတယ္။

ဥပေဒ ျပင္ဆင္ရာတြင္ မုဒိန္းမႈကို အသက္ျပင္ဆင္လုိက္ရံုနဲ႔ မၿပီးေၾကာင္း၊ ယခင္ မုဒိန္းမႈကို အသက္၁၄ႏွစ္ သတ္မွတ္ကာ ယခုေနာက္ပိုင္း မုဒိန္းမႈကို အလုိတူတူ မတူတူ (၁၆) ႏွစ္ေအာက္ႏွင့္ ေနထိုင္သူျဖစ္ပါက မုဒိန္းမႈ ေျမာက္သည္ဟု ဥပေဒမွာ ေရးထားသည္မွာ မွားယြင္းေနတဲ့ ျပႆနာတရပ္ျဖစ္ပါတယ္လို႔ ဥပေဒရႈေထာင့္ အေနနဲ႔ ေဒၚလွလွဦးကေထာက္ျပလုိက္ပါတယ္။

“ မုဒိန္းမႈမွာ ျပစ္ဒဏ္ကို ျပင္လုိက္တာ အသက္ကို ျပင္လုိက္တာမရပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြ တေယာက္ခ်င္း လက္လွမ္းမွီဖို႔က ဥပေဒသီးသန္႔ထုတ္ျပန္ဖို႔ ျပဌာန္းဖုိ႔လိုတယ္” လို႔ ေဒၚလွလွဦးကဆိုပါတယ္။

မုဒိန္းက်င့္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက ရဲစခန္းတို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတုိ႔ကို သြားတုိင္ရင္ က်င့္ခံရတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြ မိသားစုေတြ အသံုးမက်လို႔၊ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈေၾကာင့္ မုဒိန္းက်င့္ခံရတာလို႔ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ့ ေျပာဆုိခ်က္ကို မခံႏုိင္ၾက၊ အထင္ေသးတဲ့မ်က္လံုးနဲ႔ ၾကည့္ၾကတဲ့အတြက္ မုဒိန္းက်င့္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက သြားတုိင္ဖုိ႔ ဝန္ေလးလာၾကပါတယ္လို႔   ေဒၚလွလွဦးက ေျပာပါတယ္။

“က်မရံုးကို ဒီတႏွစ္အတြင္းလာတုိင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈ ေပါင္း(၂၈၆)မႈရွိပါတယ္။ တရားရံုးကိုတက္ၿပီး တရားစြဲ ဆိုခဲ့တာ(၈၃)မႈပဲရွိပါတယ္။ (၈၃)မႈမွာ သက္ငယ္မုဒိန္းမႈက (၂၀)ပါ။ က်န္အမႈေတြက ေနာက္ဆုတ္သြားပါ တယ္” ဟု ေဒၚလွလွဦးကေျပာျပပါတယ္။

မုဒိန္းမႈေတြ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္လာရင္ ရဲစခန္းမွလည္း ဝန္ေဆာင္မႈ အျပည့္အဝေပးေဆာင္ေစခ်င္ၿပီး၊ တရားရံုးမွာလည္း ႏွစ္ရွည္မလုပ္ေဆာင္သင့္ေၾကာင္းႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ဥပေဒသီးသန္႔ ျပဌာန္းေစလို ၿပီး မုဒိန္းမႈေတြမွာ ထိေရာက္စြာ ကိုင္တြယ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္လို႔ အမ်ိဳးသမီးအေရးလုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႔ေတြ က ဆုိပါတယ္။

ကေလးမ်ားအား လိင္ပိုင္ဆုိင္ရာ က်ဴးလြန္သူမ်ားကို ေသဒဏ္ေပးသည့္အထိ ျပစ္ဒဏ္တိုးခ်ဖို႔ အမ်ိဳးသား ဒီမို ကေရစီသစ္ပါတီမွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဦးသိန္းညြန္႔က လြန္ခဲ့သည့္ လႊတ္ေတာ္မွာ အဆိုတင္ျပခဲ့ေသာ္ လည္းရံႈးနိမ့္ခဲ့ပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြအား အၾကမ္းဖက္မႈပေပ်ာက္ေရးနဲ႔ တားဆီးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရး အတြက္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ရန္ Hot Line (၁၈၈၆) လိုင္းခြဲနံပါတ္ (၃) တြင္ ေအာက္တိုဘာ (၂၀) ရက္မွ စတင္ ကာ အခရာအမ်ိဳးသမီးအဖြဲ႕ (ျမန္မာ) နဲ႔ Blue Ocean Contact Center  ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနေၾကာင္း သိရပါ တယ္။ သူတိုု႔အဖြဲ႔ေတြက တရားေရးဆိုင္ရာလုပ္ငန္းစဥ္ေတြနဲ႔ ဘာျဖစ္ရင္ ဘာေတြလုပ္ရမယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတြ အၾကံေပးသြားဖိုု႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *